Heparyna – organiczny związek chemiczny, polisacharyd zbudowany z około 80 reszt monosacharydów, pochodnych glukozy i kwasu glukuronowego, połączonych w nierozgałęziony łańcuch. Cząsteczka ma ładunek ujemny.
Jest naturalnym czynnikiem zapobiegającym krzepnięciu krwi w naczyniach krwionośnych, działając hamująco na wszystkie jego etapy, głównie na fazę przejścia protrombiny w trombinę i jej działanie na fibrynogen. Heparyna aktywuje antytrombinę – osoczowy czynnik hamujący działanie trombiny. Obniża także poziom cholesterolu i lipidów, poprzez aktywację enzymu lipazy lipoproteinowej. W większych stężeniach może również hamować agregację trombocytów oraz ich adhezję (przyleganie do powierzchni) do ścian naczyń krwionośnych. Heparyna jest wyłapywana przez ściany naczynia i zwiększa ich ładunek ujemny, co utrudnia przyleganie płytek krwi i zapobiega powstawaniu skrzepów przyściennych. Wytwarzana przez komórki tuczne, makrofagi i komórki śródbłonka naczyń, działa szybko, lecz krótkotrwale.
Heparyna jest stosowana jako lek przeciwzakrzepowy zapobiegając tworzeniu się skrzeplin, standardowo stosowany u chorych poddawanych zabiegom chirurgicznym i unieruchomionym z powodu choroby, w żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej, ostrych zespołach wieńcowych. Stosuje się preparaty heparyny niefrakcjonowanej (podawanej dożylnie lub podskórnie) oraz drobnocząsteczkowej (stosowanej podskórnie). Zaobserwowano, że u 1-3% chorych dochodzi do reakcji immunologicznej organizmu, polegającej na produkcji przeciwciał przeciw płytkom krwi. Skutkiem tego jest zmniejszenie liczby płytek krwi w osoczu, co prowadzi do ich aktywacji i paradoksalnego powstawania skrzeplin.
-
[edytuj] Przeciwwskazania do stosowania heparyny
[edytuj] Bezwzględne
- skazy krwotoczne
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba przewodu pokarmowego obarczona dużym ryzykiem krwawienia
- objawowe nadciśnienie wrotne
- rozwarstwienie aorty
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne : podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2006. ISBN 83-7430-069-8.
Przypisy
|
ATC (B01 A) – Leki przeciwzakrzepowe |
|
| B 01 AA – Antagoniści witaminy K |
|
|
| B 01 AB – Heparyna i pochodne |
|
|
B 01 AC – Leki hamujące agregację płytek
z wyłączeniem heparyny |
|
|
| B 01 AD – Enzymy |
|
|
| B 01 AE – Bezpośrednie inhibitory trombiny |
|
|
| B 01 AX – Inne leki przeciwzakrzepowe |
|
|
|
ATC (S01) – Leki oftalmologiczne |
|
| S 01 A – Leki stosowane w zakażeniach oczu |
|
S 01 AA – Antybiotyki
|
|
|
|
|
|
|
|
S 01 AD – Preparaty przeciwwirusowe
|
|
|
|
S 01 AX – Inne
|
|
|
|
| S 01 B – Leki przeciwzapalne |
|
S 01 BA – Kortykosteroidy
|
|
|
|
S 01 BB – Kortykosteroidy w połączeniach
z lekami rozszerzającymi źrenice
|
|
|
|
S 01 BC – Niesteroidowe leki przeciwzapalne
|
|
|
|
S 01 C – Połączenia leków
przeciwzapalnych z przeciwinfekcyjnymi |
|
S 01 CA – Połączenia kortykosteroidów
z lekami przeciwinfekcyjnymi
|
|
|
|
S 01 CB – Połączenia kortykosteroidów, leków
przeciwinfekcyjnych i leków rozszerzających źrenice
|
|
|
|
S 01 CC – Niesteroidowe leki przeciwzapalne
w połączeniach z lekami przeciwinfekcyjnymi
|
|
|
|
S 01 E – Leki stosowane
w jaskrze i zwężające źrenicę |
|
S 01 EA – Sympatykomimetyki stosowane w jaskrze
|
|
|
|
S 01 EB – Parasympatykomimetyki
|
|
|
|
S 01 EC – Inhibitory anhydrazy węglanowej
|
|
|
|
S 01 ED – Leki β-adrenolityczne
|
|
|
|
|
|
|
|
S 01 EX – Inne
|
|
|
|
| S 01 F – Leki rozszerzające źrenicę |
|
S 01 FA – Preparaty przeciwcholinergiczne
|
|
|
|
S 01 FB – Preparaty sympatykomimetyczne
(bez preparatów stosowanych w jaskrze)
|
|
|
|
S 01 G – Leki zmniejszające
przekrwienie oraz przeciwalergiczne |
|
|
| S 01 H – Środki znieczulające miejscowego |
|
S 01 HA – Środki do znieczulenia miejscowego
|
|
|
|
| S 01 J – Preparaty diagnostyczne |
|
S 01 JA – Środki barwiące
|
|
|
|
| S 01 K – Preparaty pomocnicze w chirurgii oka |
|
S 01 KA – Substancje wiskoelastyczne
|
|
|
|
S 01 KX – Inne
|
|
|
|
S 01 L – Leki stosowane w leczeniu
zaburzeń naczyniowych oka |
|
S 01 LA – Leki przeciwneowaskularyzacyjne
|
|
|
|
| S 01 X – Pozostałe leki oftalmologiczne |
|
S 01 XA – Inne preparaty oftalmologiczne
|
|
|
|
