Herb Czechosłowacji

Lata międzywojenne

• 

  Herb mały

• 

  Herb średni

• 

  Herb wielki

Herb Czechosłowacji używany był w trzech wersjach: herbu małego, średniego i wielkiego. Projektował go Alfons Mucha.

Mały herb przedstawia historycznego czeskiego lwa z dwoma ogonami, ze słowackim herbem na piersiach. Słowacki symbol przedstawia góry z krzyżem Cyryla i Metodego.

Średni herb jest na tarczy czterodzielnej w krzyż, z tarczą sercową. W polu pierwszym czerwonym, srebrny krzyż lotaryński na błękitnym trójwzgórzu (Słowacja); w polu drugim dwudzielnym w słup, z prawej (heraldycznie) na błękitnym trzy złote pasy, z lewej na srebrnym tle czerwony wspięty niedźwiedź (Ruś Podkarpacka); w trzecim polu błękitnym orzeł w szachownicę srebrno - czerwoną, dziób i szpony złote (Herb Moraw); w czwartym, złotym, czarny orzeł ze złotą przepaską na piersiach, szpony i dziób czerwone (Herb Śląska). W tarczy sercowej, czerwonej srebrny lew wspięty, o podwójnym ogonie oraz złotej koronie i języku (Herb Czech).

Ruś Podkarpacka nigdy nie była historyczną krainą i nigdy nie posiadała godła, więc herb zawiera symbolikę obu narodów tu żyjących, jakimi są ukraińskie kolory i czerwony niedźwiedź.Herb Rusi Podkarpackiej ustanowiono w 1920 r., niedźwiedź został wzięty z herbów miast Zakarpacia w których często występuje.

Herb wielki zawiera symbole wszystkich ziem historycznych, z których składała się Czechosłowacja: w tarczy siedmiopolowej z tarczą sercową, w polach 1, 2, 3 i 4 herby jak w herbie średnim; w polu 5, błękitnym złoty orzeł (Ziemia cieszyńska); pole 6, dwudzielne w słup z lewej srebrne, z prawej czerwone (Ziemia opawska), pole 7; dwudzielne w słup łączy z prawej herb ziemi cieszyńskiej, z lewej opawskiej (Ziemia raciborska). W tarczy sercowej czerwonej, srebrny lew o podwójnym ogonie, korona i język złote (Czechy). Tarcza podtrzymywana jest przez dwa złote lwy, stojące na gałązkach lipy , oplecionych wstęgą z dewizą - Pravda vítězí (czes. Prawda zwycięża).

Dewiza herbowa (czasem podawana w formie łacińskiej Veritas vincit) pochodzi z listów Jana Husa do Jana z Rejštejnu z 1413 i 1415 roku., który z kolei zaczerpnął je z apokryficznej Trzeciej Księgi Ezdrasza.

Protektorat Czech i Moraw

• 

  Herb mały

• 

  Herb duży

Obowiązywał w latach 1939-1945 na terenie okupowanych przez nazistów terenów dawnej Czechosłowacji, czyli Protektortu Czech i Moraw. Duży herb był czterodzielny w krzyż. W polu pierwszym i czwartym znajdowało się historyczne godło Czech - biały lew na czerwonym tle. W polu drugim i trzecim znajdował się herb Moraw - orzeł w szachownicę srebrno - czerwoną na niebieskim tle.

Częściej w użyciu był herb mały - przedstawiał historycznego lwa czeskiego na czerwonym tle. Był podobny do przedwojennego małego herbu Czechosłowacji, nie posiadał jednak na piersi herbu Słowacji.

Po II wojnie światowej 1945–1960

Po II wojnie światowej Ruś Podkarpacka została wcielona do ZSRR. Z pewnymi zastrzeżeniami powrócono do używania herbu przedwojennego, jednak średniego herbu przestano używać, chociaż formalnie nie został usunięty. Dużego herbu wciąż używał parlament i prezydent. W innych przypadkach stosowano mały herb przedwojenny.

Po "zbudowaniu komunizmu" 1961-1989

Herb 1961-1989

W 1961 roku Centralny Komitet KPCz uznał okres budowy fundamentów komunizmu w Czechosłowacji za zakończony, w związku z czym uznano, że potrzeba nowych symboli państwowych. Do urzędowej nazwy państwa dodano określenie "socjalistyczna". Flaga pozostała bez zmian, ale zaczął obowiązywać nowy i jedyny herb. Wbrew heraldycznym zasadom zmieniono jego kształt: przyjęto kształt pawęży husyckiej piechoty, która według komunistycznej propagandy była ówczesnym postępowym proletariatem, walczącym przeciw reakcjonistycznym siłom: feudałom i Kościołowi. Lew utracił królewską koronę i otrzymał komunistyczną pięcioramienną gwiazdę. Słowacki symbol na piersiach lwa przedstawiał palący się duży ogień (po słowacku vatra) na narodowej górze Krywań, co symbolizowało Słowackie Powstanie Narodowe w 1944 roku.

Po upadku komunizmu 1990–1992

Herb od 1990 r

Tarczę herbu podzielono na cztery części. Z lewej strony na górze i z prawej na dole znalazł się czeski lew, w pozostałych częściach słowacki podwójny krzyż lotaryński na trzech wzgórzach, symbolizujących Tatry, Fatrę i Matrę.

Herb w takiej postaci przyjęto ustawą z dnia 20 kwietnia 1990 r. o państwowych symbolach Czeskiej i Słowackiej Republiki Federacyjnej.

Herb na fladze prezydenckiej

• 

  Flaga prezydencka 1918-1939

• 

  Flaga prezydencka od 1960 r.

• 

  Flaga prezydencka od 1990 r.

Oprócz flagi państwowej istniała jeszcze flaga prezydencka, która zawierała herb i motto Pravda vítězí (Prawda zwycięża). Motto od 1990 r. zapisywane było w języku łacińskim (Veritas vincit).

Zobacz też

• Czechosłowacja
• flaga Czechosłowacji