Herb Gdańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Miasta Gdańska

Herb Gdańska – jeden z symboli miejskich Gdańska. Występuje w dwóch postaciach: herbu Miasta Gdańska i herbu wielkiego (z trzymaczami i dewizą) Miasta Gdańska.

Herb przedstawia na tarczy hiszpańskiej (z zaokrąglonym dołem znanym z XV wieku), na czerwonym polu złotą koronę otwartą i dwa równoramienne srebrne krzyże w słup niewchodzące w koronę.

Obecnie obowiązuje na podstawie Statutu z 26 sierpnia 2010 roku[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć Gdańska z XV wieku
Herb Wielki Miasta Gdańska
Chorągiew Gdańska spod Grunwaldu
Herb Gdańska w herbiarzu Johanna Siebmachera (drugi z prawej w czwartym rzędzie)
  • Do XIV wieku godłem używanym na pieczęciach miejskich był żaglowy statek typu koga. Wysoko nad dziobem statku widnieje siedmioramienna gwiazda. Najstarsze zachowane do dnia dzisiejszego przedstawienie tego herbu pochodzi z 1299. Na przełomie XIV i XV wieku kogę zastąpił na pieczęciach nowszy typ statku – holk[2].
  • W okresie panowania zakonu krzyżackiego herbem były dwa białe (srebrne) krzyże równoramienne w słup na czerwonym polu.
  • W XV wieku herbem były ustawione w słup dwa białe krzyże równoramienne na czerwonym polu.
  • Herb w obecnej postaci (dwóch krzyży i korony) został nadany przez Kazimierza IV Jagiellończyka 25 maja 1457 roku.

Herb Gdańska w heraldyce[edytuj | edytuj kod]

Herb Gdańska, lub godła herbu Gdańska występują w kilku szlacheckich herbach rosyjskich, m.in. hrabiów Szeremetiewych[3], rodu Łodiginych[4], Konownicynych[5] i Nieplujewych[6]. Są to prawdopodobnie udostojnienia herbów nadane za udział w walkach o Gdańsk, w 1734, 1807 i 1813. W przypadku herbu Szeremetiewych i Konownicynych herb Gdańska nawiązuje do legendarnego pochodzenia rodu od wodza jednego z pruskich plemion[7]. Korona i krzyż kawalerski, występujące w herbie Lecha Wałęsy, nadanym z okazji odznaczenia go szwedzkim Królewskim Orderem Serafinów, mają zgodnie z intencją autora projektu, Adama Heymowskiego[8], nawiązywać do herbu Gdańska.

Herb Gdańska występuje naturalnie w godłach, odznakach i herbach wielu gdańskich szkół, instytucji i firm, także w herbie historycznej dzielnicy miasta, dawniej osobnej miejscowości, Oliwy.

Herb Wielki Miasta Gdańska[edytuj | edytuj kod]

Opis: u bocznic tarczy dwa podtrzymujące ją złote lwy wspięte, zwrócone do siebie, u podstawy tarczy złota wstęga z czarno kreśloną łacińską dewizą Nec temere, nec timide ("Bez strachu, ale z rozwagą", dosłownie: "Ani zuchwale, ani bojaźliwie").

Lwy przy herbie pojawiły się na pieczęci wydanej w 1457. Taki wizerunek herbu z czasem upowszechnił się i obecnie można oglądać go na gdańskich zabytkach oraz na licznych monetach.

Pieczęć Miasta Gdańska[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć urzędowa Miasta Gdańska przedstawia herb Miasta Gdańska w okrągłym środkowym polu oraz napis w otoku: "Miasto Gdańsk". Średnica pieczęci to 62 milimetry.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Uchwała Nr LI/1431/10 Rady Miasta Gdańska z dnia 26 sierpnia 2010 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. 119, poz. 2300)
  2. Piotr Olender: Okręty północy w: Morza, Statki i Okręty nr 3/2004
  3. Общий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи
  4. Общий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи
  5. Часть 1 Общего гербовника дворянских родов Всероссийской империи, стр. 39
  6. Общий Гербовник дворянских родов Всероссийской Империи
  7. ГРАФЫ ШЕРЕМЕТЕВЫ
  8. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, nr specialny, Warszawa, 1995, ISSN 00867-6623

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]