Herb Nowego Sącza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Nowego Sącza
Herb Nowego Sącza
Typ herbu miejski
Projektant Józef Pogwizd (obecna wersja)
Podobne herby Herb Łańcuta
Wprowadzony ok. 1292
Ostatnie zmiany 16 października 1987
Stary Herb miasta z lat 1820-1987 w Krakowskich Sukiennicach

Herb Nowego Sącza - to jeden z symboli miejskich Nowego Sącza.

Symbolika herbu[edytuj | edytuj kod]

Herb Nowego Sącza przedstawia w błękinym polu postać św. Małgorzaty, stojącej na grzbiecie zielonego smoka. Św. Małgorzata ubrana jest w białą suknię, a na ramiona ma zarzucony czerwony płaszcz. Jej głowę zdobi złota korona i nimb. W prawej ręce trzyma wydłużony złoty krzyż, którym godzi w rozwartą paszczę smoka. W lewej ręce trzyma gałązkę palmową. Smok, na którym stoi, przedstawiony z boku, jest wygięty na kształt półksiężyca. Jego paszcza i zakręcony ogon są uniesione ku górze. W połowie długości smoka widoczna jest szponiasta łapa i smocze skrzydło.

Herb zatwierdzony przez MSW RP 21 marca 1938 r. (Monitor Polski,nr 88, poz.130)

Historia herbu[edytuj | edytuj kod]

Postać św. Małgorzaty stojącej na smoku występowała w herbie od momentu założenia miasta w 1292 r. Zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem na herb miasta wybrano świętą, patronującą miejscowemu kościołowi farnemu. Wizerunek ten, występujący na pieczęciach miejskich zmieniał się nieznacznie przez wieki. Istniała wersja ze św. Małgorzatą siedzącą na tronie i powstrzymującą smoka lejcami. Około 1820 r. gdy Nowy Sącz znajdował się pod zaborem, władze austriackie nakazały zmianę herbu, ze względu na jego religijną wymowę. Wprowadzono wówczas herb w postaci bramy o trzech basztach, z koroną i postacią rycerza stojącego w otwartym przejściu. Zarząd Miejski Nowego Sącza żywiąc wątpliwości co do herbu z bramą forteczną jako prawowitego, wystąpił w 1937 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych w Warszawie o ustalenie godła dla miasta. Ministerstwo po porozumieniu się z Ministerstwem Wyznań i Oświecenia Publicznego opublikowało w Monitorze Polskim nr 88, poz. 130 z dnia 21 marca 1938 r. zarządzenie zatwierdzające dla miasta herb z wyobrażeniem św. Małgorzaty. Zarząd Miejski ogłosił dnia 26 maja 1939 r. konkurs, którego przedmiotem był projekt herbu i pieczęci. Zapytania o warunki konkursowe składane być miały w kopertach z hasłem "Bardzo pilne". Deponowanie prac konkursowych wyznaczono na dzień 15 lipca 1939 r. Rozpatrzenie konkursu nastąpić miało 1 września 1939 r. Niestety, nie zdążono przed wybuchem drugiej wojny światowej. W 1945 Miasto Nowy Sącz przyjęło do oznaczania swych akt herb z bramą forteczną i rycerzem. Herb ustanowiony przez Zaborcę budził jednak sprzeciw mieszkańców. Zapytany w tym względzie Urząd Rady Ministrów stwierdził pismem datowanym dniem 13 lipca 1982 r., że zarządzenie z dnia 21 marca 1938 r. prawnie uznające należący do historii miasta Nowego Sącza herb z postacią św. Małgorzaty nie straciło swej obowiązującej mocy. Orzeczenie Rady Państwa z dnia 28 marca 1987 r. ponownie wskazało, że dla Nowego Sącza obowiązującym jest herb przedstawiający postać św. Małgorzaty stojącej na smoku. Ostatecznie Miejska Rada Narodowa w Nowym Sączu uznała w dniu 16 października 1987 r., że obowiązującym odtąd godłem miasta jest herb z postacią św. Małgorzaty ujarzmiającej smoka, odpowiadający heraldycznemu opisowi: w błękitnym polu tarczy widnieje postać św. Małgorzaty w białej sukni i narzuconym na ramiona czerwonym płaszczu. Na głowie ma złotą koronę i takiż nimb wokół głowy. W prawej ręce trzyma złocisty krzyż o długim drzewcu, w lewej zielony liść palmy. Postać Świętej stoi na zielonym smoku. W rozwartej paszczy smoka zwróconej w prawo ku górze tkwi ukośnie trzymane przez Świętą drzewce krzyża. Ogon smoka uniesiony ku górze, zakręcony w pętlę, jest rozczłonowany na trzy końcówki. W pośrodku długości smoka widoczne są szponiasta jego noga i zwinięte skrzydło.

Obecną wersję herbu wykonał artysta plastyk Józef Pogwizd.

Legenda herbu[edytuj | edytuj kod]

Postać patronki miasta umieszczona została na smoku w nawiązaniu do legendy o św. Małgorzacie, która ujarzmiła smoka piekielnego. Gałązka palmowa, którą trzyma w lewej ręce jest symbolem męczeństwa - św. Małgorzata była prześladowana za wiarę i ścięta w Antiochii na przełomie III i IV w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]