Herbert Marcuse

Z Wikipedii

Herbert Marcuse (1955)

Herbert Marcuse (ur. 19 lipca 1898 w Berlinie, zm. 29 lipca 1979) – niemiecko-amerykański filozof i socjolog żydowskiego pochodzenia, członek Szkoły Frankfurckiej.

W "Eros i cywilizacja" podejmuje polemikę z tezą Freuda o konieczności represji w procesie sublimacji i stawia hipotezę co do możliwości nierepresywnej kultury, bazując na Schillerze oraz na greckim antyku. Kluczowymi figurami stają się dla niego Narcyz i Orfeusz. W 1957 roku wydał książkę krytykującą "marksizm sowiecki", w swoich innych pracach również polemizuje z praktyką i teorią "socjalizmu realnego" (stąd uważa się go czasem za marksistę wolnościowego). Jego książki, zwłaszcza "Eros i cywilizacja", były bardzo popularne podczas rewolty '68 roku. On sam początkowo podszedł do niej entuzjastycznie, by później uznać wszelkie ruchy oporu wobec kapitalizmu za z góry wpisane w jego logikę.W czasach hipisów zasłynął stwierdzeniem że "kwiaty nie mają mocy",co miało odnosić sie do wiary jaką hipisi pokładali w naturze.

[edytuj] Polskie przekłady

Rozum i rewolucja. Hegel a powstanie teorii społecznej, tłum. Danuta Petsch, KiW, Warszawa 1966
Przyczynki do fenomenologii materializmu historycznego, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] Colloquia Communia nr 4-5 (9-10), Warszawa 1983
O problemie dialektyki, tłum. Janusz Stawiński, [w:] ibid.
Filozofia a teoria krytyczna, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] ibid.
Trwałość sztuki: przeciw określonej estetyce marksistowskiej, tłum. b.d. [w:] Literatura na świecie nr 5 (142), Warszawa 1983
Walka z liberalizmem w totalitarnej koncepcji państwa, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] Jerzy Łoziński (red.), Szkoła frankfurcka, Kolegium Otryckie, Warszawa 1985-1987
O pojęciu istoty, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] ibid.
Filozofia a teoria krytyczna, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] ibid. (wraz z Maxem Horkheimerem)
O pewnych społecznych implikacjach współczesnej techniki, tłum. Janusz Stawiński, [w:] ibid.
Socjalizm narodowy contra Hegel, tłum. Danuta Petsch, [w:] Pismo literacko-artystyczne nr 4 (47), Warszawa 1986
Kontrrewolucja i rewolta, tłum. b.d. [w:] Stefan Morawski (red.), Zmierzch estetyki - rzekomy czy autentyczny? Czytelnik, Warszawa 1987
Trwałość sztuki: przeciw określonej estetyce marksistowskiej, tłum. b.d. [w:] ibid.
Walka z liberalizmem w totalitarnej koncepcji państwa, tłum. Jerzy Łoziński, [w:] Janusz Dobieszewski i Marek J. Siemek (red.), Marksizm XX wieku. Antologia tekstów, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1990
Triumf pozytywnego myślenia: jednowymiarowa filozofia, tłum. Marek Kozłowski, [w:] ibid.
Esej o wyzwoleniu, tłum. Marek Palczewski i Stanisław Konopacki, [w:] ibid.
Człowiek jednowymiarowy: badania nad ideologią rozwiniętego społeczeństwa przemysłowego, tłum. Stanisław Konopacki, Zofia Koenig i inni, PWN, Warszawa 1991
Eros i cywilizacja, tłum. Hanna Jankowska, Arnold Pawelski, Muza S.A., Warszawa 1998
Humanizm socjalistyczny? tłum. b.d. [w:] Lewą Nogą nr 11, Warszawa 1999
Nowe podstawy materializmu historycznego, cz.1, tłum. b.d. [w:] Lewą Nogą nr 13, Warszawa 2001

[edytuj] Ważniejsze opracowania

Elżbieta i Franciszek Ryszkowie, Między utopią a zwątpieniem, PIW, Warszawa 1970
Jan Szewczyk, Eros i rewolucja. Krytyka antropologii humanistycznej Herberta Marcuse, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971
Józef Borgosz, Herbert Marcuse i filozofia trzeciej siły, PWN, Warszawa 1972
Leszek Kołakowski, Herbert Marcuse - Marksizm jako utopia Nowej Lewicy, [w:] Leszek Kołakowski, Główne Nurty Marksizmu, Instytut Literacki, Paryż 1978 [to samo również jako osobne broszury, nakładem Wydawnictwa Grot, Warszawa 1981 i Wydawnictwa OSA, b.m.w. (Warszawa), b.d.w. (1981)]
Jerzy Wasserman, Krytyczna teoria społeczeństwa Herberta Marcusego, PWN, Warszawa 1979
Antoni Malinowski, Szkoła frankfurcka a marksizm, PWN, Warszawa 1979