Herman (Aav)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herman
Herman Aav
arcybiskup karelski i całej Finlandii
Herman
Kraj działania  Finlandia
Data i miejsce urodzenia 2 września 1878
Hellamaa
Data i miejsce śmierci 14 stycznia 1961
Kuopio
arcybiskup karelski i całej Finlandii
Okres sprawowania 1925-1960
Wyznanie prawosławne
Kościół Fiński Kościół Prawosławny
Diakonat 1904
Prezbiterat 1904
Nominacja biskupia 1922
Sakra biskupia 8 czerwca 1923
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 8 czerwca 1923
Miejscowość Helsinki
Miejsce Sobór Zaśnięcia Matki Bożej
Konsekrator Melecjusz IV Metaksakis

Herman, imię świeckie Herman Aav (ur. 2 września 1878 w Hellamaa, zm. 14 stycznia 1961 w Kuopio) – fiński biskup prawosławny pochodzenia estońskiego, zwierzchnik Fińskiego Kościoła Prawosławnego w latach 1925-1960.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Młodość i działalność w Estonii[edytuj | edytuj kod]

Był synem psalmisty cerkiewnego i nauczyciela. W 1900 ukończył prawosławne seminarium duchowne w Rydze, po czym został zatrudniony jako psalmista w cerkwi św. Marii Magdaleny w Haapsalu; w tej samej miejscowości pracował jako nauczyciel. W 1904, po zawarciu związku małżeńskiego, przyjął święcenia diakońskie, a następnie kapłańskie, z rąk arcybiskupa ryskiego i mitawskiego Agatangela[1]. Do 1923 służył w różnych parafiach na ziemiach estońskich; od 1911 do 1923 był ponadto dziekanem dekanatu Saaremy. W latach I wojny światowej był zmuszony przerwać działalność duszpasterską i utrzymywać się z pracy w instytucjach cywilnych. W 1920 wszedł w skład organów zarządzających powstałym po uzyskaniu niepodległości przez Estonię autonomicznego Estońskiego Kościoła Prawosławnego[1]. W 1921 zmarła jego żona. Duchowny sam opiekował się sześciorgiem dzieci, jakie przyszły na świat z tego związku[1].

W 1922 otrzymał nominację na biskupa narewskiego, wikariusza eparchii tallińskiej. Jednak w tym samym roku kolegium zarządzające Fińskim Kościołem Prawosławnym zwróciło się do patriarchy konstantynopolitańskiego Melecjusza IV z prośbą o wyświęcenie ks. Aava na biskupa, ale w ramach tej właśnie struktury, nie zaś Kościoła Estońskiego, z tytułem biskupa sortawalskiego, wikariusza eparchii helsińskiej. Chirotonia nowego hierarchy miała być środkiem na drodze do uzyskania niezbędnej do uzyskania autokefalii liczby biskupów. Patriarcha Melecjusz IX zaaprobował takie rozwiązanie mimo protestów arcybiskupa fińskiego i wyborskiego Serafina, który twierdził, że bez jego zgody nie może zostać wyświęcony biskup pomocniczy kierowanej przez niego eparchii[1].

Biskup w Fińskim Kościele Prawosławnym[edytuj | edytuj kod]

W maju 1923 Herman Aav przyjął obywatelstwo Finlandii i na stałe przeprowadził się do tego państwa. 8 czerwca tego samego roku został wyświęcony na biskupa, nie składając uprzednio (zgodnie z tradycją) ślubów mniszych, lub też składając jedynie niższe śluby w riasofor, a zatem także nie zmieniając imienia[1].

W listopadzie 1923 objął godność biskupa karelskiego. W tym samym miesiącu patriarcha moskiewski i całej Rusi Tichon wraz z Synodem Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego zaapelował do Synodu Fińskiego Kościoła Prawosławnego o powrót w dotychczasową (tj. rosyjską) jurysdykcję, uznając, że sytuacja wewnętrzna Patriarchatu Moskiewskiego została na tyle ustabilizowana, że nie jest już potrzebna czasowa kontrola Patriarchatu Konstantynopolitańskiego nad strukturami prawosławnymi w Finlandii. Fiński Kościół Prawosławny odpowiedział negatywnie na apel, informując o tym, iż podporządkowanie się Konstantynopolowi jest nieodwołalne. W tym samym roku arcybiskup fiński Serafin został zmuszony do rezygnacji z urzędu, z powodu niechęci do uznania języka fińskiego za oficjalny język Kościoła. W 1925 Sobór Fińskiego Kościoła Prawosławnego wybrał biskupa Hermana na jego następcę, nadając mu tytuł arcybiskupa karelskiego i całej Finlandii[1].

Arcybiskup karelski i całej Finlandii[edytuj | edytuj kod]

Pod naciskiem władz fińskich arcybiskup Herman zgodził się zmienić obowiązujący w Kościele kalendarz liturgiczny z juliańskiego na nowojuliański, zakładający wyliczanie dat świąt ruchomych według kalendarza gregoriańskiego. Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem części wiernych, w tym większości mnichów największej wspólnoty monastycznej Kościoła - Wałaamu[1]. Mimo tego arcybiskup kontynuował politykę fennicyzacji Kościoła, nakazując umieszczanie na ikonach napisów w języku fińskim w miejsce cerkiewnosłowiańskiego, wznoszenie nowych cerkwi w stylu podobnym do świątyń luterańskich lub w stylu bizantyjskim (nie zaś bizantyńsko-rosyjskim), zezwalając na nienoszenie przez duchownych rias i krzyży prawosławnych, obcinanie włosów i golenie bród[1]. Podjęto również prace nad przekładami literatury religijnej na język fiński. Arcybiskup Herman podjął równocześnie działania misyjne wśród fińskojęzycznej ludności Karelii, zaś w 1930 powołał do życia kursy dyrygentów chórów cerkiewnych[1].

Uczestniczył w spotkaniach hierarchów Kościołów prawosławnych w Rydze w 1924 oraz w Pradze w 1928, utrzymywał bliskie kontakty ze zwierzchnikami Estońskiego i Łotewskiego Kościoła Prawosławnego. W 1935 został nagrodzony prawem noszenia białego kłobuka przez patriarchę konstantynopolitańskiego Focjusza II[1].

W 1940 założył Monaster Nowy Wałaam, w którym zamieszkali mnisi monasterów Wałaamskiego i Koniewskiego zbiegli ze swoich wspólnot po zajęciu terenów, na których się znajdowały, przez ZSRR[1].

Przed końcem II wojny światowej część duchowieństwa i wiernych Kościoła Fińskiego zadeklarowała chęć przejścia w jurysdykcję Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Z tego powodu arcybiskup Herman wiosną 1945 zwrócił się do patriarchy moskiewskiego i całej Rusi Aleksego I z gratulacjami z okazji wyboru na patriarchę. W dalszej korespondencji z patriarchą sugerował, by kwestia statusu kanonicznego Fińskiego Kościoła Prawosławnego i jego podległości Patriarchatowi Konstantynopola została rozstrzygnięta dopiero po normalizacji stosunków radziecko-fińskich[1]. Jesienią 1945, po spotkaniu arcybiskupa Hermana z metropolitą leninigradzkim Grzegorzem hierarcha przystał na zwołanie soboru Fińskiego Kościoła Prawosławnego w celu rozważenia ewentualnego powrotu w jurysdykcję rosyjską. Arcybiskup w kolejnych listach do patriarchy wyraził jednak obawę, że Kościół prawosławny w Finlandii zostanie zrusyfikowany, prosił także o prawo zachowania w Finlandii kalendarza nowojuliańskiego ("nowego stylu"). Patriarcha Aleksy twierdził, że niebezpieczeństwo rusyfikacji nie istnieje, natomiast nowy styl może obowiązywać w odniesieniu do wszystkich świąt poza Paschą. Arcybiskup ostatecznie odmówił przyjazdu do Moskwy w celu dalszych rozmów o statusie kierowanego przez siebie Kościoła, zaś w 1947 zadeklarował, że powrót w jurysdykcję Patriarchatu Moskiewskiego nie wchodzi w grę[1]. W 1950 sobór Fińskiego Kościoła Prawosławnego kierowany przez Hermana nie rozstrzygnął tej kwestii, odkładając ją do kolejnego soboru, jaki miał odbyć się w 1955. W wymienionym roku podjęto decyzję o zachowaniu dotychczasowej jurysdykcji[1]. Patriarchat Moskiewski ostatecznie zaakceptował takie rozwiązanie w 1957. W roku tym metropolita kruticki i kołomieński Mikołaj i arcybiskup Herman podpisali stosowne porozumienie[1].

W 1960 odszedł w stan spoczynku w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia. Zmarł w roku następnym i został pochowany na cmentarzu miejskim w Kuopio[1].

Przypisy