Hermann Schaper

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hermann Schaper (ur. 12 sierpnia 1911 w Strassburgu, Alzacja, zm. ?) – niemiecki zbrodniarz wojenny w czasie II wojny światowej. Skazany po wojnie za liczne zbrodnie wojenne.

Działalność podczas wojny[edytuj | edytuj kod]

Był członkiem niemieckiej hitlerowskiej partii socjalistycznej NSDAP - numer legitymacji 105606, a następnie, od 1937 roku, SSmanem z trupią czaszką (nr. legitymacji 3484) w randze porucznika SS (Obersturmfuerer).

Dowodził jako kapitan (Hauptsturmfuerer) Kommandem SS Płock - Ciechanów (kommando SS Zichenau-Schröttersburg), jedną z pięciu utworzonych we wschodniej Polsce grup operacyjnych (Einsatzgruppen), składającą się z 500-1000 SS-manów i gestapowców. Schaper działał w okręgu Płock (przemianowanym na 'Schröttersburg'), zarządzanym przez van der Groeben; przełożonym Schapera był dowódca Gestapo w Ciechanowie (przemianowanym na 'Zichenau')[1].

Ustalono, że przy pomocy swojego oddziału prowadził systematyczne mordy według tej samej metody na bolszewikach, ich sympatykach, NKWDowcach i Żydach, w miarę zdobywania terytorium wcześniej zagarniętych przez Sowietów w wioskach czasem raczej dość już daleko za przesuwającym się Frontem Wschodnim. Przeprowadził akcje likwidacji w takich wioskach jak Wizna (koniec czerwca), Wąsosz (5 lipca), Radziłów (7 lipca), Jedwabne (10 lipca), Łomża (wczesny sierpień), Tykocin (22–25 sierpnia), Rutki (4 września), Piątnica Poduchowna, Zambrów a także w innych miejscowościach[1].

Procesy powojenne[edytuj | edytuj kod]

Od 1960 roku oskarżany przez niemieckie prokuratury do sprawa zbrodni wojennych (Ludwigsburg), obciążony przez Komisarza okręgowego (Kreisskomissar) Łomży wymordowaniem tamtejszych Żydów, został też rozpoznany ze zdjęć przez dwóch świadków z Izraela - Chaję Finkelstein z Radziłowa oraz Izchak Felera z Tykocina - jako dowodzący pogromami w tych miejscowościach: 7 lipca 1941 w Radziłowie i 25 sierpnia w Tykocinie.

Metody stosowane przez Schapera i jego patrole śmierci w tych masakrach były identyczne z przebiegiem mordów w Jedwabnem (zaledwie kilka kilometrów dalej) w kilka dni później. Schaper nie przyznał się do zarzutów i Niemcy uznali dowody za niewystarczające do osądzenia go. Kłamał przed sądem utrzymując, że w 1941 roku był kierowcą ciężarówki i posługiwał się fałszywymi nazwiskami. Pomimo pozytywnego rozpoznania go przez świadków, sprawę przeciw 'Schaperowi' zamknięto 2 września 1965 roku[1][2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Thomas Urban, Poszukiwany Hermann Schaper, Rzeczpospolita, 01.09.01 Nr 2407; Süddeutsche Zeitung, 10.09.2001
  2. Alexander B. Rossino, historyk w United States Holocaust Memorial Museum w Washington, D.C.. Polish "Neighbors" and German Invaders: Contextualizing Anti-Jewish Violence in the Białystok District during the Opening Weeks of Operation Barbarossa. , 2003. Cytat: Cytowane przez Bogdan Musiał w: "Konterrevolutionäre Elemente sind zu erschiessen": Die Brutalisierung des deutsch-sowjetischen Krieges im Sommer 1941, (Berlin: Propyläen, 2000), pp. 32, 62. Również, cytowane w niemieckich archiwach powojennych śledztw Birknera w: Auswertung der Ereignismeldungen zu den Judenerschiessungen in Białystok im Juli 1941 in ZStL, 5 AR-Z 56/1960, pp. 4ff..