Hesperos (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fosforos, Selene i Hesperos, marmurowy ołtarz z II wieku, Luwr, Paryż
Stanisław Wyspiański: Jutrzenka, Fosforos, Hesperos, Helios, rysunek ołówkiem do Iliady, Muzeum Narodowe w Warszawie

Hesperos (także Hesper, Hesperus, Gwiazda Wieczorna[1]; gr. Ἓσπερος Esperos ‘wieczorny’, łac. Vesper, Vesperus ‘wieczorny’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie Gwiazdy Wieczornej (planety Wenus).

Był bóstwem związanym z kultem ciał niebieskich (astrolatrią). Uosabiał planetę Wenus, gdy była widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca[2][3].

Uchodził za syna Eos i tytana Astrajosa (lub Kefalosa) albo Atlasa (lub był bratem Atlasa)[4][5]. Nie odgrywał większej roli w greckim panteonie.

Pierwotnie Fosforos i Hesperos byli uważani za odrębne postacie, natomiast w późniejszym czasie – za jedno bóstwo[a][4][5].

W starożytnej Grecji imieniem boga nazywano planetę Wenus, gdy była widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca[2]. Od słowa Hesperos pochodzi łacińska nazwa rodzaju roślin z rodziny kapustowatych – Hesperis (wieczornik)[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Uwagi

  1. Autorzy hellenistyczni identyfikowali Hesperosa z gwiazdą Fosforos.

Przypisy

  1. Gwiazda Wieczorna. sjp.pwn.pl. [dostęp 2010-05-01].  Cytat: „Gwiazda Wieczorna «planeta Wenus nad horyzontem po zachodzie Słońca»”.
  2. 2,0 2,1 Anton Hajduk, Ján Štohl (red.): Encyklopédia astronómie. Bratislava: Vydavateľstvo Obzor, 1987, s. 643. (słow.)
  3. Homer: Iliada. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 378. Cytat: „A jak, gdy ziemię w czarnych cieniach noc zagrzebie, Hesper swym blaskiem gwiazdy przygasza na niebie [...]”.
  4. 4,0 4,1 Aaron J. Atsma: Eosphoros and Hesperos (ang.). theoi.com. [dostęp 2009-11-05].
  5. 5,0 5,1 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 143–144. ISBN 83-04-04673-3.
  6. Hesperis (ang.). W: Compleat Botanika [on-line]. [dostęp 2010-03-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Aaron J. Atsma: Eosphoros and Hesperos (ang.). theoi.com. [dostęp 2009-11-05].
  2. Hesperus (ang.). mythindex.com. [dostęp 2009-11-05].
  3. Henry George Liddell, Robert Scott: A Greek-English Lexicon: ἕσπερος (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2011-08-05].
  4. William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Hesperus (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-27].
  5. Filip Vaculík: Planety – Venuše (cz.). astronomia.zcu.cz. [dostęp 2010-04-01].