Heteroseksualizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Całujący się mężczyzna i kobieta
Symbol heteroseksualizmu

Heteroseksualizm (z gr. ἕτερος, heteros – „jeden lub drugi z dwóch”, „drugi”, „inny”[1] oraz z łac. sexus – „płeć”[2]) – trwały erotyczny pociąg do przedstawicieli odmiennej płci[3]. Termin ten bywa też używany w badaniach gender studies.

Termin[edytuj | edytuj kod]

Termin heteroseksualista wprowadził w 1869 Karl-Maria Kertbeny we współczesnym znaczeniu, ale nie znajdował się on w powszechnym użyciu do ok. 1890r., kiedy został wprowadzony ponownie przez Charles Gilbert Chaddocka w tłumaczeniu na język angielski książki Psychopathia Sexualis autorstwa Kraffta-Ebinga[4].

Słowo heteroseksualizm w książce Psychopathia Sexualis określało perwersję, polegającą na czerpaniu przyjemności z seksu z przedstawicielem innej płci, gdyż w ocenie Krafta-Ebbinga każdy stosunek dla przyjemności (nie zaś tylko w celu rozmnażania się) był perwersją[4].

Słowo heterosexual zostało po raz pierwszy użyte w literaturze medycznej w maju 1892 roku, w artykule doktora Jamesa G. Kiernana, "Responsibility in Sexual Perversion" Chicago Medical Recorder 3 (May 1892), 185-210[5].

Słowo heteroseksualista po raz pierwszy umieszczono w słowniku Merriam-Webster New International Dictionary jako chorobliwy popęd seksualny wobec przedstawiciela innej płci (morbid sexual passion for one of the opposite sex). Jednak w 1934 w Second Edition Unabridged tego samego wydawcy zdefiniowano go jako manifestacja popędu seksualnego wobec przedstawiciela innej płci; normalna seksualność[6].

"Heteroseksualizm" jako rzeczownik po raz pierwszy użyto w 1900[7].

Określenie heteroseksualizm zostało użyte w odniesieniu do zwierząt w recenzji książki Brucea Bagemihla Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity[8].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

U ludzi[edytuj | edytuj kod]

Heteroseksualizm to najczęściej występująca orientacja seksualna. Badanie w Massachusetts z lat 2002–2006 wykazało, że 97,1% osób dorosłych identyfikuje się z tą orientacją seksualną; 99,4% z nich wykazuje zachowania seksualne zgodne z orientacją[9][10]. Podobne wyniki uzyskano przy badaniu przeprowadzonym na studentach w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Orientację heteroseksualną zadeklarowało ponad 97% badanych[11].

Określenia osoby heteroseksualnej[edytuj | edytuj kod]

Język angielski[edytuj | edytuj kod]

We współczesnym języku potocznym na określenie osoby heteroseksualnej, używa się angielskiego słowa: straight[12]. Słowo zostało po raz pierwszy użyte w roku 1941 przez G.W. Henry’ego w książce opisującej rozmowy między homoseksualnymi mężczyznami, jako określenie osoby, która zaangażowała sie w akty heteroseksualne. Chociaż pierwotnie słowo nie odnosiło się do osób z natury heteroseksualnych, z biegiem czasu jego znaczenie ulegało zmianie, stając się synonimem osoby heteroseksualnej[13]. Słowo straight znajduje miejsce w opracowaniach popularnonaukowych w antropologii, kulturoznawstwie i badaniach płci kulturowej[14][15]. W literaturze anglojęzycznej termin ten bywa też używany w badaniach gender studies[16], obok określenia hetero[17].

Język polski[edytuj | edytuj kod]

W Polsce różne środowiska[18][19][20][21][22][23]używają potocznego słowa heteryk[24][25].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jurewicz, Oktawiusz (opr.): Słownik grecko-polski. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2002.
  2. Kumaniecki, Kazimierz (opr.): Słownik łacińsko-polski. wiele wydań.
  3. RC. Pillard, JM. Bailey. A biologic perspective on sexual orientation. „Psychiatr Clin North Am”. 18 (1), s. 71-84, marzec 1995. PMID: 7761309. 
  4. 4,0 4,1 Oosterhuis H. Sexual modernity in the works of Richard von Krafft-Ebing and Albert Moll.. „Med Hist”. 56 (2), s. 133-55, 2012. DOI: 10.1017/mdh.2011.30. PMID: 23002290 (ang.). 
  5. Jonathan Katz: The Invention of Heterosexuality. University of Chicago Press, 2007, s. 19. ISBN 978-0-226-42601-3. (ang.)
  6. Katz, Jonathan Ned (1995) The Invention of Heterosexuality. NY, NY: Dutton (Penguin Books). ISBN 0-525-93845-1., p.92
  7. Mills, Jonathan, Love, Covenant & Meaning, Regent College Publishing, 1997, p.22
  8. http://www.cs.cmu.edu/~dtw/reviews/books/Biological_Exuberance.html
  9. K.J. Conron, ScD, MPH, M.J. Mimiaga, ScD, MPH, S.J. Landers JD, MCP: A Health Profile of Massachusetts Adults by Sexual Orientation Identity: Results from the 2001-2006 Behavioral Risk Factor Surveillance System Surveys. 2008. [dostęp 2009-08-03].
  10. Keyes SM, Rothman EF, Zhang Z. Sexual orientation and sexual behavior: results from the Massachusetts Behavioral Risk Factor Surveillance System, 2002-2006. „Journal of LGBT Health Research”. 3 (3), s. 1–10, 2007. PMID: 19042901. 
  11. Ellis L, Robb B, Burke D. Sexual orientation in United States and Canadian college students. „Archives of Sexual Behavior”. 34 (5), s. 569–81, październik 2005. DOI: 10.1007/s10508-005-6283-8. PMID: 16211478. 
  12. Search results: straight male.
  13. Descriptors for Sexual Minorities.
  14. australijski magazyn naukowy „Cosmos”.
  15. New York Times (podgląd z 23 marca 2010) (ang.).
  16. Taylor and Francis i Routledge[martwy link]
  17. „Hetero” pod redakcją Seana Griffina, wyd. Suny Press, USA, ISBN 978-1-4384-2617-4.
  18. Krzysztof Zabłocki: Sztuka: Heterycy, rewolucja u bram!. homiki.pl, 2011–05–01. [dostęp 2012–03–06].
  19. Dziś gej – jutro heteryk?. innastrona.pl, 2001–05–11. [dostęp 2012–03–06].
  20. Lidia Ostałowska: Wszystko, o co chciałbyś zapytać lesbijkę i geja, ale się wstydziłeś. Gazeta Wyborcza, 2010–07–17. [dostęp 2012–03–06].
  21. Kinga Dunin: Normalnie. Krytyka Polityczna (Replika), 2008–06–05. [dostęp 2012–03–06].
  22. Ewa Mazierska: Geje heterykom, heterycy gejom. lewica.pl, 2007–04–13. [dostęp 2012–03–06].
  23. Maria Skóra: Marsz Równości – marsz o prawo bytu. lewica.pl, 2010–10–01. [dostęp 2012–03–06].
  24. http://sjp.pl/heteryk.
  25. http://bialystok.gazeta.pl/bialystok/1,35235,8148024,Slownik_LGBTQ__Zebyscie_wiedzieli__o_czym_mowia_w.html.