Hieronim Łaski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hieronim Łaski
Korab
Korab
Data urodzenia 1496
Data śmierci 22 grudnia 1541
Miejsce śmierci Kraków
Rodzina Łascy
Rodzice Jarosław Łaski
Małżeństwo Anna Kurozwęcka
Dzieci Olbracht Łaski, Barbara, Jadwiga Ciołek

Hieronim Łaski (ur. 1496 – zm. 22 grudnia 1541) – polski polityk, dyplomata w służbie Polski, Węgier i Habsburgów, wojewoda sieradzki.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Syn wojewody łęczyckiego i sieradzkiego, Jarosława Łaskiego a bratanek prymasa Jana Łaskiego.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

W roku 1513 towarzyszył stryjowi w wyprawie na Sobór laterański V, po czym został we Włoszech do roku 1517 studiując w tym czasie na Uniwersytecie bolońskim, a następnie odbył pielgrzymkę do Jerozolimy.

Kariera w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W roku 1519 powrócił do Polski, w 1520 objął stanowisko krajczego wielkiego koronnego i w tym samym roku otrzymał mandat na poselstwo do Franciszka I i Karola V, które jednak nie doszło do skutku. W 1521 roku został wojewodą sieradzkim. W 1524 przewodził polskiemu poselstwu do Francji, jego efektem był traktat przewidujący małżeństwa: syna Franciszka z jedną z córek Zygmunta Starego oraz Zygmunta Augusta z jedną z córek Franciszka, a także polskie posiłki dla Francji w wyprawie przeciwko Cesarstwu na Mediolan (żadne z postanowień traktatu nie zostało zrealizowane).

W służbie węgierskiej[edytuj | edytuj kod]

W roku 1527 Hieronim wykonał szereg misji dyplomatycznych w imieniu Króla Węgier Jana Zápolyi (walczącego o koronę z Ferdynandem I Habsburgiem), odwiedził Bawarię, Francję, Anglię i Danię usiłując zbudować koalicję antyhabsburską. Na początku roku 1528 udał się, znowu z ramienia Zápolyi, do Konstantynopola, gdzie 29 lutego zawarł przymierze węgiersko - tureckie. Mimo braku pełnomocnictw deklarował również udział Polski w tym przymierzu, obiecując m.in. posiłki dla Zápolyi, oraz przedłużając o 10 lat kończący się właśnie rozejm z Turcją. Łaski starał się o uznanie jego działań przez Sejm, co jednak zostało zignorowane (do Turcji wysłano poselstwo z Tęczyńskim na czele z misją przedłużenia rozejmu, jednak tylko na 5 lat). W tym samym roku organizował przemarsz zaciężnych niemieckich przez Śląsk i Polskę na Węgry.

30 września 1528 roku, na dworze hetmana Jana Tarnowskiego, król Zapolya nadał Łaskiemu godność żupana komitatu spiskiego, a na własność Kieżmark i Niedzicę[1].

Na przełomie 1530 i 1531 roku doprowadził do rocznego rozejmu między Zápolyą a Ferdynandem. Od tego czasu utrzymywał coraz bliższe kontakty z przedstawicielami Ferdynanda. W 1532 przewodził węgierskiemu poselstwu we Francji. W 1533 roku ponownie jechał do Konstantynopola, gdzie skutecznie blokował habsbursko-tureckie rozmowy pokojowe.

W służbie Ferdynanda I[edytuj | edytuj kod]

31 sierpnia 1534 został aresztowany, na rozkaz Zápolyi, pod zarzutem potajemnych układów z Ferdynandem. Odzyskał wolność w grudniu tego roku po interwencji Jana Tarnowskiego, po czym przeszedł na służbę Ferdynanda. W jego imieniu odbywał poselstwo do Polski (1535, oraz do Turcji 1540. Po powrocie z tego ostatniego umarł w Krakowie.

Przypisy

  1. Zieliński/Żelewski, s.9

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zygmunt Wojciechowski: Zygmunt Stary, Warszawa 1946
  • Paweł Janowski: Łaski Hieronim, 1496-1541, polityk, [w:] Encyklopedia Katolicka, Lublin 2006, t. XI, kol. 414-415.
  • Ryszard Zieliński i Roman Żelewski: Olbracht Łaski: Od Kieżmarku do Londynu, Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 83-07-00656-2