Hieronim Sieniawski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Hieronim (Jarosz) Sieniawski, herbu Leliwa (ur. ok. 1516 lub w 1519, zm. w 1582) – polski szlachcic, starosta halicki i kołomyjski od 1550, podkomorzy kamieniecki od 1554, kasztelan kamieniecki od 1569, i wojewoda ruski (1576-1582).

Jego ojcem był Mikołaj Sieniawski (hetman wielki koronny) (ok. 1489-1569), a matką Katarzyna Kolanka, c. Jana Koli – kasztelana halickiego.

Był cztery razy żonaty:

Tylko z ostatniego małżeństwa miał jednego syna, który dożył wieku dojrzałego, Adama Hieronima Sieniawskiego (ur. ok. 1566 r.), walczący pod wodzą hetmana Zamojskiego w Inflantach, Estonii i Multanach.

W 1554 r. wraz z ojcem rozbudował zamek w Brzeżanach jako jedną z najwspanialszych rezydencji w Polsce. Początkowo, jak bracia, zwolennik kalwinizmu, a na starość pod wpływem ostatniej małżonki przeszedł na katolicyzm i zlikwidował zbór w Brzeżanach. Zasłynął, w nieustannych bitwach, walcząc w chorągwi ojca w 1522 r. podczas wyprawy mołdawskiej. Został rotmistrzem jazdy, kasztelanem kamienieckim. Podpisał konfederację warszawską 1573 roku[1]. Uczestniczył w wyprawach króla Stefana Batorego na Moskali, gdzie odznaczył się przy zdobywaniu twierdzy Wielkie Łuki w latach 1579-1580.

Do Hieronima Sieniawskiego w 1570 r. należały Oleszyce. Na cześć fundatora Hieronima Sieniawskiego nazywały się Hieronimów. W 1576 r. wydał on dokument podnoszący tę wieś do rangi miasta. Dokument lokacyjny wysłany przez H. Sieniawskiego został potwierdzony 26 lutego 1578 r. w Warszawie przez króla Stefana Batorego.

Zmarł w 1582 r. Jego nagrobek rycerski (z 1583 r., wykonany przez Jan Pfistera), obecnie w szczątkowej formie, i nagrobne płyty ojca Mikołaja (wyk. Henryk Horst (zm. przed 1612);), pomniki nagrobne syna Adama Hieronima Sieniawskiego, i innych członków rodziny, np.; żony – Anny Sieniawskiej z Maciejowskich (z 1574 r.), Jana Sieniawskiego (z 1583 r.), znajdowały się w Kaplicy zamkowej w mieście, które założył ojciec; w Brzeżanach. Obecnie niektóre fragmenty nagrobków sztuki lwowskiej są w zamku w Olesku i we Lwowie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Czernecki: Brzeżany. Pamiątki i wspomnienia. Lwów 1905 r.
  • K. Kuśmierz; Sieniawa. Założenia Rezydencjonalne Sieniawskich. Kraków 1984 r.
  • M. Marciszewski; Brzeżany w czasach Rzeczypospolitej Polskiej. Brody 1911 r.
  • M. Orłowicz; Ilustrowany Przewodnik po Galicji. Lwów 1914 r., s. 124-125.
  • S. Wiśniewski; Przewodnik po Brzeżanach i okolicy. Tarnopol 1939 r.
  • Polski Słownik Biograficzny

Przypisy

  1. Włodzimierz Budka, Kto podpisał konfederację warszawską 1573 R.?, w: Reformacja w Polsce. R.1 1921 nr 4, s. 318.
Poprzednik
Jerzy Jazłowiecki
POL województwo ruskie IRP COA.svg wojewoda ruski
1576-1582
POL województwo ruskie IRP COA.svg Następca
?