Hilary Minc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hilary Minc
Hilary Minc.jpg
Data i miejsce urodzenia 24 sierpnia 1905
Kazimierz Dolny
Data i miejsce śmierci 26 listopada 1974
Warszawa
Wiceprezes Rady Ministrów
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 20 kwietnia 1949
do 20 lutego 1957
Minister przemysłu i handlu
Przynależność polityczna Polska Partia Robotnicza, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Okres urzędowania od 5 grudnia 1944[1]
do 20 kwietnia 1949
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Krzyża Grunwaldu II klasy Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Srebrny Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Medal za Warszawę 1939-1945 Order Wojny Ojczyźnianej II klasy
Grób Hilarego Minca i jego zony Julii na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Hilary Minc (ur. 24 sierpnia 1905 w Kazimierzu Dolnym, zm. 26 listopada 1974 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, ekonomista, od 1921 członek KPP, w okresie powojennym pełnił szereg funkcji państwowych (m.in. minister przemysłu, minister przemysłu i handlu, wicepremier ds. gospodarczych, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I kadencji). Od 1949 członek Komisji Bezpieczeństwa KC PZPR, nadzorującej aparat represji stalinowskich w Polsce.

Mąż dziennikarki Julii Minc.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w żydowskiej rodzinie Oskara i Stefanii z domu Fajersztajn. W okresie międzywojennym wstąpił do Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej i do Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK, następnie KZMP). Od 1921 członek KPRP/KPP. W 1922 obwodowiec ZMK na na teren Zagłębia Dąbrowskiego, województwa krakowskiego, Śląska Cieszyńskiego i Górnego Śląska a w latach 1922–1923 członek Komitetu Centralnego (KC) KZMP. Później studiował prawo i ekonomię w Polsce, a następnie we Francji, gdzie się doktoryzował. W 1928 wydalony z kraju przez władze francuskie. Udał się na wschód, przebywał m.in. we Lwowie, a następnie w Samarkandzie (w 1939); podczas pobytu w ZSRR wstąpił do WKP(b).

W czasie II wojny światowej na przełomie lat 1942/1943 pracował w redakcji polskiego radia w Saratowie, a następnie w Moskwie, później zaangażował się w tworzenie Związku Patriotów Polskich i Biura Komunistów Polskich w ZSRR. Był pracownikiem redakcji wydawanego od marca 1943 pisma ZPP „Wolna Polska”, gdzie zamieszczał wiele programowych artykułów w sprawie kształtu geograficznego i społeczno-gospodarczego przyszłej Polski. W maju 1943 był jednym z współtwórców 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, 14 maja został oficerem politycznym w 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki współpracującym z NKWD[2] – najpierw jako szef jej Wydziału Kulturalno-Oświatowego, a od 1 czerwca 1943 szef Wydziału Oświatowego w stopniu majora. W sierpniu 1943 mianowany prokuratorem dywizyjnym, po wyłonieniu się różnicy zdań między nim a Zygmuntem Berlingiem i Włodzimierzem Sokorskim zdegradowany do stopnia plutonowego podchorążego. Uczestnik bitwy pod Lenino, za co został odznaczony sowieckim Orderem Wojny Ojczyźnianej II stopnia i polskim Srebrnym Medalem Zasłużonym na Polu Chwały. Przywrócono mu stopień majora, później awansowano na podpułkownika i odznaczono Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy i Orderem Virtuti Militari V klasy. Od sierpnia 1944 był członkiem Biura Politycznego Komitetu Centralnego PPR[3].

W Rządzie Tymczasowym objął tekę ministra przemysłu. Postulował centralizację gospodarczą w Polsce, propagował i wdrażał system nakazowo-rozdzielczy. W 1949 stanął na czele Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Był także przewodniczącym Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów.

W 1948 Hilary Minc wstąpił w szeregi PZPR, a w 1949 został wicepremierem. Był jednym z twórców planu sześcioletniego – programu rozwoju polskiej gospodarki i przemysłu. Jego żona, Julia Minc z domu Heflich, stała na czele Polskiej Agencji Prasowej.

Od 24 lutego 1949 był członkiem Komisji Bezpieczeństwa KC PZPR, nadzorującej aparat represji stalinowskich w Polsce.

W 1956, na fali wydarzeń czerwcowych, usunięto go z Biura Politycznego. Złożył samokrytykę, ale w 1959 został usunięty z KC PZPR i zmuszony do wystąpienia z partii.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony Medalem za Warszawę 1939–1945 (1946)[4], Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1954), Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Orderem Odrodzenia Polski II klasy, Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy, Orderem Virtuti Militari V klasy, Orderem Wojny Ojczyźnianej II stopnia oraz Medalem Zasłużonym na Polu Chwały[5].

Przypisy

  1. Do 27 marca 1947 jako minister przemysłu.
  2. Edward Kospath-Pawłowski, Sławomir Cenckiewicz, Długie ramię Moskwy, s. 44.
  3. Ryszard Terlecki, Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce 1944–1990, Kraków 2007, s. 34.
  4. M.P. z 1946 r. Nr 26, poz. 43
  5. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny t. XXI, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1976.