Himantoglossum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Himantoglossum
Morfologia himantoglossum cuchnącego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina storczykowate
Podrodzina storczykowe
Rodzaj himantoglossum
Nazwa systematyczna
Himantoglossum K. P. J. Sprengel
Syst. Veg. 3: 675. Jan-Mar 1826[2]
Typ nomenklatoryczny
H. hircinum (Linnaeus) K. P. J. Sprengel
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Himantoglossum[3] (Himantoglossum Spreng.) – rodzaj bylin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 11 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego sięgając na zachodzie po Wyspy Kanaryjskie, na północy po Wielką Brytanię, a na wschodzie po Iran[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Himantoglossum caprinum
Pokrój
Rośliny nagie, tęgie, o pędzie osiągającym ponad 1 m wysokości[4].
Część podziemna
Dwie kuliste lub jajowate, niepodzielone bulwy[4].
Liście 
Często okazałe, zielone, zawsze bez plam, kształtu podługowato-języczkowate[4].
Kwiaty
Duże, zebrane w luźne lub gęste, cylindryczne kwiatostany. Kwiaty wsparte są nieco błoniastymi przysadkami. Listki okwiatu zielonkawe do fioletowych, są wąskie i hełmiasto stulone z wyjątkiem warżki. Warżka trójłatkowa, z bocznymi łatkami krótkimi, równowąskimi lub trójkątnymi. Łatka środkowa taśmowata, długa, na szczycie często głęboko rozwidlona. Prętosłup krótki, ze znamieniem tępo czworokątnym lub jajowato-sercowatych, z okazałym rostellum. Zalążnia siedząca i skręcona[4].
Owoc
Wydłużona, siedząca torebka.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie zaliczane tu gatunki występują na glebach wapiennych, w widnych, świetlistych lasach, zaroślach i w murawach[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów plemienia Orchidinae w obrębie podrodziny storczykowych (Orchideae) z rodziny storczykowatych (Orchidaceae)[5]. Storczykowate są kladem bazalnym w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych[1].

Niektóre gatunki z tego rodzaju bywają w wąskich ujęciach proponowane do wyodrębnienia w osobne rodzaje. Dotyczy to takich gatunków jak[6]:

  • Himantoglossum comperianum (Steven) P.Delforge opisanego jako Comperia comperiana (Steven) Asch. & Graebn. w ramach monotypowego rodzaju Comperia.
  • Himantoglossum robertianum (Loisel.) P.Delforge opisanego jako Barlia longibracteata (Rchb.f.) Parl.

Relacje filogenetyczne rodzaju w świetle badań molekularnych[6]:







Himantoglossum sensu stricto



Barlia




Comperia comperianum




Steveniella






Anacamptis



Serapias




Ophrys





Neotinea



Wykaz gatunków (w ujęciu szerokim)[7]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2014-02-13].
  2. Himantoglossum. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2014-02-13].
  3. Helmut Baumann, Siegfried Künkele, Richard Lorenz: Storczyki Europy i obszarów sąsiednich. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 118. ISBN 978-83-7073-698-9.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Himantoglossum Spreng.. W: eMonocot [on-line]. [dostęp 2014-02-13].
  5. Genus: Himantoglossum Spreng.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-02-13].
  6. 6,0 6,1 Richard M. Bateman, Peter M. Hollingsworth, Jillian Preston, Luo Yi-Bo, Alec M. Pridgeon, Mark W. Chase. Molecular phylogenetics and evolution of Orchidinae and selected Habenariinae (Orchidaceae). „Botanical Journal of the Linnean Society”. 142, 1, 2003. doi:10.1046/j.1095-8339.2003.00157.x. 
  7. Himantoglossum. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-02-13].