Hiperpoprawność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Hiperpoprawność, inaczej przesadna poprawność lub przesada poprawnościowa – termin z zakresu językoznawstwa normatywnego, oznaczający zastępowanie form zgodnych z normą językową formami błędnymi, ale uznawanymi przez użytkownika języka za bardziej poprawne.

Przykładami błędów hiperpoprawności jest "literowa" wymowa ę oraz ą przed spółgłoskami zwartymi i zwarto-szczelinowymi np. ząb [zɔ̃p], [zɔɰ̃p] zamiast [zɔmp][1]. W odczuciu niektórych użytkowników również dyftongiczna wymowa ę, ą jako [ɛɰ̃], [ɔɰ̃] przed spółgłoskami szczelinowymi jest mniej poprawna i bywa zastępowana przez [ɛ̃], [ɔ̃] [potrzebne źródło]

Bywa, że formy hiperpoprawne zyskują status form poprawnych lub nawet rugują w zupełności formy starsze. W rozwoju języka polskiego regularne formy typu kóń, dóm itp., końcówka celownika lm. -óm, choć umotywowane rozwojem języka, były odczuwane jako dialektalne i zastępowano je formami koń, dom itp., które ostatecznie zostały uznane za jedynie poprawne.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Miodek, J. (2006). Błędy językowe i ich klasyfikacja. W: Michałowski, T. Encyklopedia Powszechna – encyklopedyczny słownik języka polskiego od a do z (str. XIX między str. 922 i 923). Wrocław: Larousse.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Danuta Ostaszewska, Jolanta Tambor: Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-12992-1.