Kalendarium historii Łotwy

Kalendarium historii Łotwy

Plemiona bałtyckie ok. 1200

Lata 1225–1250, Łotwa jako ziemie niemieckiego zakonu kawalerów mieczowych

Lata 1308–1455, Łotwa jako część Prus Zakonnych

Rok 1466 – od tego roku Łotwa na nowo przeszła pod władanie kawalerów mieczowych

Północna Łotwa jako część Szwecji

• 9000 p.n.e. – Pojawili się pierwsi mieszkańcy na ziemiach łotewskich.
• IX-XII wiek – Uzależnienie od fińskich księstw i wikingów
• XII/XIII wiek – Przybycie niemieckich handlarzy i misjonarzy na Łotwę. Zakon kawalerów mieczowych zapuścił swe korzenie. Od tego czasu zaczęły się trwające setki lat bardzo silne wpływy niemieckie na Łotwie.
• 1201 – Powstało miasto Ryga, zostaje wydzielone z terytorium zakonu i podlegające bezpośrednio biskupom.
• 1558-1583 – Wojna o Inflanty. Ziemie łotewskie dostały się pod panowanie polsko-litewskie. Inflanty zaczęły pełnić rolę kondominium polsko-litewskiego.
• 1561 Księstwo Kurlandii i Semigalii zostało włączone do Rzeczypospolitej jako lenno, w Mitawie (Kurlandia) rządziła niemieckojęzyczna dynastia Kettlerów.
• 1600-1629 – Wojny polsko-szwedzkie. Północna część Łotwy wraz z Rygą dostała się pod władzę Szwecji. W tym czasie trwał intensywny rozwój gospodarczy Kurlandii.
• 1700-1721 – Wojna północna. Północna część Inflant włączona do Rosji jako kolejna gubernia.
• 1737 – Wymarła dynastia Kettlerów. W Kurlandii i Semigalii rozpoczęły się rządy Bironów.
• 1772 – Inflanty polskie zagarnięte przez Katarzynę II w I rozbiorze i przyłączone do guberni białoruskiej. Dyneburg przemianowano na Dźwińsk i zamieniono w twierdzę wojskową.
• 1795 – W wyniku III rozbioru Księstwo Kurlandii i Semigalii stało się częścią imperium Romanowów jako gubernia kurlandzka. Bironowie przestali rządzić w Mitawie. Mianowany został rosyjski gubernator.
• ok. 1850-1870 – Narodowe odrodzenie na Łotwie. Powstał ruch jaunlatvieši („młodych Łotyszów”).
• 1915-1920 – Udział strzelców łotewskich w I wojnie światowej, a następnie w rewolucji październikowej i wojnie polsko-bolszewickiej.
• 18 listopada 1918 – proklamacja niepodległości Łotwy. Łotwa znalazła się w sojuszu z Polską wymierzonym przeciwko Rosji Radzieckiej i jej próbom zainstalowania tam reżimu na wzór sowiecki. Dobrą współpracę mąciły spory terytorialne o tereny wokół Dyneburga (powiat iłłuksztański).
• 1934 – Łotwa została członkiem Ententy Bałtyckiej.
• 1934 – Początek dyktatorskich rządów Ulmanisa. Likwidacja niezależnych partii politycznych. Dyktatura na Łotwie surowsza od tej w Estonii i na Litwie.
• 17 czerwca 1940 – Rosjanie wkroczyli do kraju, rozpoczęła się okupacja radziecka. Ulmanis zgodził się mianować premierem Augusta Kirchensteina. W ciągu roku powstała Łotwa radziecka, nieuznawana przez USA i Watykan.
• 1941-1945 – okupacja niemiecka. Liczni Łotysze współpracowali z Niemcami w walkach przeciwko Rosjanom, powstały dwie dywizje Waffen SS – 15 Dywizja Grenadierów SS (1 łotewska)i 19 Dywizja Grenadierów SS (2 łotewska)
• 4 maja 1990 – deklaracja o suwerenności Łotewskiej Republiki.
• 21 sierpnia 1990 – Łotwa odzyskała niepodległość, przewodniczącym Rady Najwyższej został Guntis Ulmanis bratanek przedwojennego dyktatora. Sprawował swój urząd do 1999 roku (od 1993 jako prezydent przez dwie trzyletnie kadencje).
• 1999 – Prezydentem państwa została emigrantka z Kanady Vaira Vīķe-Freiberga.
• 2000 – Łotwa rozpoczęła negocjacje z Unią Europejską.
• 2002 – zaproszenie do NATO na szczycie w Pradze.
• 2003 – W referendum Łotysze opowiedzieli się za akcesją do Unii Europejskiej.
• 2004 – Łotwa weszła do NATO i UE.

• 

  Herb zakonu kawalerów mieczowych

• 

  Herb Księstwa Kurlandii i Semigalii

• 

  Herb Księstwa Zadźwińskiego

• 

  Godło Łotwy

Bibliografia

1. Cygański Mirosław, Dubicki Tadeusz, Niemcy wschodniobałtyccy w Estonii, na Łotwie i Litwie. Zarys dziejów do 1920 roku, Łódź 2004.
2. Kiewisz Leon, Sprawy łotewskie w bałtyckiej polityce Niemiec, Poznań 1970.
3. Łossowski Piotr, Kraje bałtyckie na drodze od demokracji parlamentarnej do dyktatury (1918-1940), Wrocław-warszawa-Kraków-Gdańsk 1967.
4. Łossowski Piotr, Łotwa nasz sąsiad. Stosunki polsko-łotewskie w latach 1918-1939, Warszawa 1990.
5. Łotwa wczoraj – dziś – jutro. Materiały pokonferencyjne pod red. Tomasza Paluszyńskiego, Tatjany Navickas, Ligi Marcinkowskiej, Wydawnictwo Rys, Poznań 2003, s. 110.
6. Paluszyński Tomasz, Walka o niepodległość Łotwy, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 1999, s. 448.
7. Paluszyński Tomasz, Czy Rosja uczestniczyła w pierwszym rozbiorze Polski, czyli co zaborcy zabrali Polsce w trzech rozbiorach. Nowe określenie obszarów rozbiorowych Polski w kontekście analizy przynależności i tożsamości państwowej Księstw Inflanckiego i Kurlandzkiego, prawnopaństwowego stosunku Polski i Litwy oraz podmiotowości Rzeczypospolitej, Poznań 2006.
8. Skrzypek Andrzej, Stosunki polsko-łotewskie 1918-1939, Gdańsk 1997.
9. Skrzypek Andrzej, Związek Bałtycki. Litwa, Łotwa, Estonia i Finlandia w polityce Polski i ZSRR w latach 1919-1925, Warszawa 1972.
10. Topij Andrzej, Ludność niemiecka na Łotwie i w Estonii 1918-1939/41, Bydgoszcz 1998.