Historia filozofii (dzieje)

Z Wikipedii

Filozofia jest nieodłączną częścią ludzkiego poznania i praktycznie biorąc jej początki łączą się z początkami istnienia ludzkich cywilizacji.

W tradycjach Środkowego i Dalekiego Wschodu - pomimo wczesnych intuicji na temat jej odrębności od innych dziedzin ludzkiego poznania (Kautilya, Mo Di) - filozofia faktycznie bardzo długo nie istniała jako samodzielna nauka, lecz elementy myśli filozoficznej były tradycyjnie wplecione w wątki religijne, tworząc systemy filozoficzno-religijne takie jak taoizm czy buddyzm, lub w wątki polityczne, tworząc ideologie takie jak konfucjanizm. Ten styl filozofowania utrzymał się w dużym stopniu na Wschodzie do dziś.

Pomimo to da się wyodrębnić wyraźnie dwie odmienne tradycje, charakteryzujące się odmiennym stylem filozofowania: filozofię indyjską i filozofię chińską. Ta pierwsza obejmuje także myśl buddyjską Tybetu i Azji Południowo-Wschodniej oraz myśl indonezyjską. Ta druga obejmuje także systemy filozoficzne Korei, Japonii i Wietnamu. Jedyny punkt kontaktu między obiema tradycjami miał miejsce w wiekach II-IX, kiedy to buddyzm z Indii docierał do Chin i dalej - była to jednak wymiana myśli w jednym kierunku, a buddyzm chiński szybko nabrał cech, jakich nigdy nie miał w Indiach. W każdej z tych tradycji łatwo można wyodrębnić kilka faz rozwojowych.

Myśl indyjska charakteryzuje się bardzo rozwiniętą tradycją metafizyczną i epistemologiczną (w tym metafizyką poznania), rozwijała kosmologię i filozofię Boga (teodyceę). Z kolei myśl chińska - rozwijała głownie badania etyczne i metafizyczne (w tym metafizykę moralności i antropologię), przy zaniedbaniu (pojawiających się od czasu do czasu) wątków epistemologicznych.

W Europie filozofia dość wcześnie (mniej więcej ok. V wiek p.n.e) wyodrębniła się jako nauka, (co było zasługą filozofów greckich z Platonem na czele), przy czym pierwotnie pojęcie to obejmowało wszystkie rodzaje nauk. Arystoteles na przykład, zaliczał do filozofii fizykę, matematykę i tak zwaną filozofię pierwszą, czyli coś co dziś nosi nazwę metafizyki lub ontologii. Podział ten polegał na wzrastającym stopniu ogólności zagadnień poszczególnych poddyscyplin filozofii.

Tradycyjnie filozofię wywodzącą się z Europy dzieli się na trzy lub cztery wielkie działy:

filozofię starożytną - za którą uznaje się dokonania filozofów greckich i rzymskich do czasu zlikwidowania Akademii Platońskiej przez cesarza Justyniana w 529 n.e.,
filozofię średniowieczną - która obejmuje dokonania filozofów chrześcijańskich, arabskich i żydowskich, i kończy się ok roku 1400 n.e.,
filozofię nowożytną - od roku mniej więcej 1400 do połowy XIX wieku (śmierć Hegla w 1831)
filozofię współczesną - która obejmuje większość XIX wieku, wiek XX i to, co obecnie dzieje się w filozofii.