Hołosko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Lwowa Hołosko
dzielnica Lwowa
Miasto Lwów
Status dzielnica
Zespół dzielnic rejon szewczenkowski
Założono 1402
W granicach Lwowa 1930
Położenie na mapie Lwowa
Mapa lokalizacyjna Lwowa
Hołosko
Hołosko
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Hołosko
Hołosko
Ziemia 49°51′N 24°01′E/49,850000 24,016667
Okolice Lwowa, mapa topograficzna, 1937

Hołosko (ukr. Голоско) – dzielnica Lwowa, w rejonie szewczenkowskim, położona na krawędzi Roztocza, na północny zachód od Kleparowa i na zachód od Zamarstynowa; obejmuje Hołosko Małe i Hołosko Wielkie; pełni funkcje mieszkaniowe; cerkiew (1775), sanatorium (1910).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1401 kupiec Mikołaj Zimmermann zakupił dwa łany na terenie uroczyska zwanego Ołosko (Hołosko), rok później założył folwark nazywany Hołosko Wielkie. Istnienie osady potwierdzają księgi sądowe z 1413. Córka Mikołaja Katarzyna otrzymała Hołosko w wianie i scedowała je na rzecz swojego męża Janusza, który pełnił funkcję poborcy podymnego. W 1422 syn Mikoła zimmermanna Jan założył drugi folwark, który nazwał Hołosko Małe. W późniejszym czasie Hołosko wielkie przeszło na własność miasta Lwowa, w 1470 rajcowie miejscy wydali dekret zezwalający Janowi Hanelowi na sprowadzenie osadników, którzy w zamian za osiedlenie mieli opłacać czynsz. W XVI wieku osady stanowiły własność rodziny Szymonowiców, których krewnym był Szymon Szymonowic. Pomiędzy 1610 a 1615 część gruntów zakupili ławnicy miejscy, którzy wybudowali tu swoje dworki, część dochodów wpłacali do kasy miejskiej. Od II połowy XIX wieku większa część gruntów ponownie należała do miasta Lwów. W 1910 w pólnocnej częsci Hołoska wielkiego w otulinie Lasu Brzuchowickiego powstało sanatorium przeciwgruźlicze i leczenia chorób płuc[1]. Hołosko Małe włączono do Dzielnicy III w 1930[2]. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Lesie Brzuchowickim ulokowano wojskowe składy amunicji, znajdowały się one w Forcie Brzuchowickim. W dniach 15-16 września 1939 na terenie Hołoska walczyła w obronie miasta 35 Dywizja Piechoty.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Hołosko jest dzielnicą, której większą część stanowi zabudowa jednorodzinna. Dopiero do połowy lat 90. powstają rozproszone bloki mieszkaniowe (okolice ulicy Pod Hołoskiem). Przy końcu ulicy Warszawskiej znajduje się zaniedbany cmentarz polskich żołnierzy poległych w obronie Lwowa we wrześniu 1939, na którym spoczywa około 1000 obrońców. Znajduje się tam krzyż oraz napis "900 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walce z hitlerowskim najeźdźcą w obronie Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 12 IX do 22 IX 1939 r."[3]. W 1978 doprowadzono trakcję trolejbusową. Na początku lat 80. XX wieku powstała tu najmłodsza lwowska nekropolia Cmentarz Hołoskowski. Na Hołosku swoją siedzibę ma Ukraińska Akademia Drukarstwa.

W Hołosku Wielkim w 1875 urodził się Emil Godlewski - polski lekarz, profesor embriologii i biologii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkiew Zaśnięcia Św. Anny z 1775;

Przypisy

  1. Sanatorium Przeciwgruźlicze w Hołosku, Centrum historii miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej
  2. Grzegorz Rąkowski Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, część 4, Lwów, Pruszków 2008, s. 242–243. ISBN 978-83-89188-70-0
  3. "Polski cmentarz na Hołosku" Cracovia Leopolis

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]