Hołosko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Lwowa Hołosko
dzielnica Lwowa
Miasto Lwów
Status dzielnica
Zespół dzielnic rejon szewczenkowski
Założono 1402
W granicach Lwowa 1930
brak współrzędnych
Okolice Lwowa, mapa topograficzna, 1937

Hołosko (ukr. Голоско) – dzielnica Lwowa, w rejonie szewczenkowskim, położona na krawędzi Roztocza, na północny zachód od Kleparowa i na zachód od Zamarstynowa; obejmuje Hołosko Małe i Hołosko Wielkie; pełni funkcje mieszkaniowe; cerkiew (1775), sanatorium (1910).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1401 kupiec Mikołaj Zimmermann zakupił dwa łany na terenie uroczyska zwanego Ołosko (Hołosko), rok później założył folwark nazywany Hołosko Wielkie. Istnienie osady potwierdzają księgi sądowe z 1413. Córka Mikołaja Katarzyna otrzymała Hołosko w wianie i scedowała je na rzecz swojego męża Janusza, który pełnił funkcję poborcy podymnego. W 1422 syn Mikoła zimmermanna Jan założył drugi folwark, który nazwał Hołosko Małe. W późniejszym czasie Hołosko wielkie przeszło na własność miasta Lwowa, w 1470 rajcowie miejscy wydali dekret zezwalający Janowi Hanelowi na sprowadzenie osadników, którzy w zamian za osiedlenie mieli opłacać czynsz. W XVI wieku osady stanowiły własność rodziny Szymonowiców, których krewnym był Szymon Szymonowic. Pomiędzy 1610 a 1615 część gruntów zakupili ławnicy miejscy, którzy wybudowali tu swoje dworki, część dochodów wpłacali do kasy miejskiej. Od II połowy XIX wieku większa część gruntów ponownie należała do miasta Lwów. W 1910 w pólnocnej częsci Hołoska wielkiego w otulinie Lasu Brzuchowickiego powstało sanatorium przeciwgruźlicze i leczenia chorób płuc[1]. Hołosko Małe włączono do Dzielnicy III w 1930[2]. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Lesie Brzuchowickim ulokowano wojskowe składy amunicji, znajdowały się one w Forcie Brzuchowickim. W dniach 15-16 września 1939 na terenie Hołoska walczyła w obronie miasta 35 Dywizja Piechoty.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Hołosko jest dzielnicą, której większą część stanowi zabudowa jednorodzinna. Dopiero do połowy lat 90-tych powstają rozproszone bloki mieszkaniowe (okolice ulicy Pod Hołoskiem). Przy końcu ulicy Warszawskiej znajduje się zaniedbany cmentarz polskich żołnierzy poległych w obronie Lwowa we wrześniu 1939, na którym spoczywa około 1000 obrońców. Znajduje się tam krzyż oraz napis "900 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walce z hitlerowskim najeźdźcą w obronie Rzeczypospolitej Polskiej w dniach 12 IX do 22 IX 1939 r."[3]. W 1978 doprowadzono trakcję trolejbusową. Na początku lat 80-tych XX wieku powstała tu najmłodsza lwowska nekropolia Cmentarz Hołoskowski. Na Hołosku swoją siedzibę ma Ukraińska Akademia Drukarstwa.

W Hołosku Wielkim w 1875 urodził się Emil Godlewski - polski lekarz, profesor embriologii i biologii.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkiew Zaśnięcia Św. Anny z 1775;

Przypisy

  1. Sanatorium Przeciwgruźlicze w Hołosku, Centrum historii miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej
  2. Grzegorz Rąkowski Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, część 4, Lwów, Pruszków 2008, s. 242–243. ISBN 978-83-89188-70-0
  3. "Polski cmentarz na Hołosku" Cracovia Leopolis

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]