Holm (pierwiastek)

Holm
dysproz ← holm → erb
– ↑ Ho ↓ einstein 67 Ho
Wygląd
srebrzysty
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	holm, Ho, 67 (łac. holmium)
Grupa, okres, blok	–, 6, f
Stopień utlenienia	III
Właściwości metaliczne	lantanowiec
Właściwości tlenków	słabo zasadowe
Masa atomowa	164,9303 u
Stan skupienia	stały
Gęstość	8795 kg/m³
Temperatura topnienia	1470 °C
Temperatura wrzenia	2695 °C
Numer CAS	7440-60-0
PubChem	23988
Właściwości atomowe Promień • atomowy • walencyjny 177 pm 158 pm Konfiguracja elektronowa [Xe]4f116s2 Zapełnienie powłok 2, 8, 18, 29, 8, 2 Elektroujemność • w skali Paulinga • w skali Allreda 1,23 1,10 Potencjały jonizacyjne I 580,7 kJ/mol II 11139 kJ/mol III 2204 kJ/mol
Właściwości fizyczne Ciepło parowania 251 kJ/mol Ciepło topnienia 17,2 kJ/mol Konduktywność 1,15×106 S/m Ciepło właściwe 160 J/(kg·K) Przewodność cieplna 14,3 W/(m·K) Układ krystalograficzny heksagonalny Twardość • w skali Mohsa 2,5 Objętość molowa 18,74×10−6 m³/mol
Najbardziej stabilne izotopy izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 163Ho {syn.} 33 lata w.e. 163Dy 165Ho 100% stabilny izotop z 98 neutronami 166Ho {syn.} 1,117 dnia β− 1,854 166Eb 166mHo {syn.} 1×103 lat β− 166Eb
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Zagrożenia (GHS) wg MSDS Niebezpieczeństwo Zwroty H H228 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P P210 Zagrożenia (UE) wg MSDS Łatwopalny (F) Zwroty R R11 Zwroty S brak zwrotów S NFPA 704 0 0 0
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło holm w Wikisłowniku

Holm (Ho, łac. holmium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od zlatynizowanej nazwy stolicy Szwecji – Sztokholmu (Holmia), nadał ją jeden z odkrywców holmu szwedzki uczony Per Teodor Cleve. Pierwiastek ten został niezależnie odkryty przez Cleve'a i wspólnie przez Marca Delafontaine'a i Jacques'a Louisa Soreta w 1878 r. Cleve wyodrębnił ten pierwiastek pracując nad oczyszczaniem tlenku erbu, zaś Delafontaine i Soret wykryli go metodami spektroskopowymi.

Właściwości: jest miękkim, srebrzystym metalem. Na powietrzu pokrywa się warstwą tlenków.

Występowanie: holm występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,4 ppm. Najważniejszymi minerałami holmu są:

• monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Ho)PO₄ – tzw. piasek monacytowy
  oraz dużo rzadsze minerały:
• bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr,Ho)CO₃F