Holszany
| Holszany | |||||
 Ruiny zamku |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Białoruś |
||||
| Obwód | grodzieński | ||||
| Rejon | oszmiański | ||||
| Nr kierunkowy | +375 1593 | ||||
| Kod pocztowy | 231120 | ||||
|
Położenie na mapie Białorusi
  Holszany
|
|||||
 54°15′22″N 26°00′51″E / 54.256111111111, 26.014166666667Na mapach: 54°15′22″N 26°00′51″E / 54.256111111111, 26.014166666667 |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
Holszany (biał. Гальшаны) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim; do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie oszmiańskim, siedziba gminy Holszany.
Holszany, dawne miasteczko, były gniazdem rodowym Holszańskich. W Holszanach urodziła się królowa Zofia Holszańska.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Założycielem miasta, wg legendy, był Holsza, jeden z synów Romunta (kniazia litewskiego). Od Holszy wywodzi swoje pochodzenie ród Holszańskich.
Po śmierci Pawła Algimuntowicza Holszańskiego (biskupa łuckiego, a później wileńskiego), Holszany odziedziczyła Helena Dubrowicka. Po jej zaślubinach (w roku 1525) z Pawłem Sapiehą, miasto przeszło w ręce rodziny męża. Ostatnimi dziedzicami majątku holszańskiego z rodu Sapiehów byli Kazimierz (zm. w 1639) i Tomasz (zm. w 1646). Majątek obciążony znacznymi długami powoli zmieniał właścicieli i podupadał.
Zamek holszański wybudowano w 1610 na zlecenie Pawła Stefana Sapiehy, wicekanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zamek uważano za jeden z piękniejszych zamków na Wileńszczyźnie. Wznosił się na brzegu rzeki Olszanki. Był dwupiętrowy i w kształcie czworoboku z ośmiościennymi wieżami po bokach. Budynek posiadał system ocieplający, wodociągi i kanalizację. Pokoje gościnne oraz galerie zdobiły freski i bogata sztukateria, podłogi wyłożone były terakotą. Wokół zamku zbudowano 3 sztuczne jeziora, których dno wyłożono kafelkami. W rezydencji Sapiehy mieściła się okazała biblioteka i galeria obrazów.
W ciągu wieków zamek kilkakrotnie przebudowywano. Zaczął też popadać w ruinę. W czasach "potopu szwedzkiego" został ograbiony i zniszczony.
W XIX w. należał do rodziny Wołowiczów, Mosiewiczów i Żabów. W 1880, kolejny właściciel (Gorbaniew) rozebrał wieże i część ścian pod budowę karczmy.
Kościół i klasztor (dawniej franciszkanów) to inne zabytki miejscowości. Zostały ufundowane w 1618 przez Pawła Stefana Sapiehę. Wdowa po nim dobudowała do kościoła rotundę, w której umieściła marmurowy nagrobek męża oraz nagrobki jego trzech poprzednich żon. Nagrobki te pozostawały w świątyni do ok. 1970, kiedy to wywieziono je do Muzeum Starożytnej Historii i Kultury Białoruskiej w Mińsku. Wnętrze świątyni pokryte jest pastelową dekoracją malarską z II połowy XVIII wieku z iluzjonistycznym wizerunkiem wielkiego ołtarza głównego, w którym piętrzące się kolumny sięgają aż po pozorną kopułę.
Za II RP siedziba wiejskiej gminy Holszany.
Flaga i herb [edytuj]
Flaga i herb Holszan zostały ustanowione 17 lipca 2006 ukazem prezydenta Białorusi nr 455[1].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Jurkau kutoczak — Юркаў куточак — Yury's Corner. Рэзідэнцыя Сапегаў на беразе Лусты
- Holszany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.
- Holszany na stronie Radzima.org
Przypisy
- ↑ Alaksandr Łukaszenka: УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ - 17 июля 2006 г. № 455 (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-07-17. [dostęp 2010-04-03].
