Zwierzę stałocieplne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Homeotermia)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zwierzę stałocieplne (ciepłokrwiste, endotermiczne, homotermiczne, homojotermiczne, homeotermiczne; od gr. homos – taki sam, równy lub homoios – podobny) – zwierzę, którego temperatura (zwana też ciepłotą ciała) jest względnie stała i w znacznym stopniu niezależna od temperatury otoczenia, a jej dobowe wahania nie są większe od kilku stopni. Zwierzęta te zwykle utrzymują wysoką temperaturę ciała (zwykle 36–40 °C[1]) i wykazują aktywność zarówno przy niskich, jak i wysokich temperaturach otoczenia[2].

To tradycyjne pojęcie jest przykładem taksonu polifiletycznego i jako takie jest silnie ugruntowane w literaturze, lecz z drugiej strony nieścisłe, a czasami mylące — od przytoczonej wyżej definicji są bowiem wyjątki[2].

Do zwierząt stałocieplnych zalicza się ssaki i ptaki (choć niektóre gatunki rodzą się ektotermami i dopiero z wiekiem stają się stałocieplne[3]). Obecnie wiadomo, że stałocieplne były również pterozaury i przynajmniej niektóre dinozaury (zwłaszcza teropody).

Utrzymanie względnie stałej temperatury jest ważne dla homeostazy organizmu i zwierzęta te posiadają mechanizmy dążące do utrzymania stałej temperatury (termoregulacja):

Wśród niektórych ryb polujących na dużej głębokości występują mechanizmy, pozwalające na utrzymywanie podwyższonej temperatury niektórych części ciała, poprzez kierowanie do nich krwi ogrzanej w pracujących mięśniach. Jedyną rybą, u której stwierdzono utrzymywanie podwyższonej temperatury całego ciała (wyższej o 5 °C od otoczenia), jest strojnik[4][5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Encyklopedia Biologia. Greg, 2008. ISBN 978-83-7327-756-4.
  2. 2,0 2,1 Knut Schmidt-Nielsen: Fizjologia zwierząt : adaptacja do środowiska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008. ISBN 978-83-01-15349-6.
  3. Zdeněk V. Špinar, Philip J. Currie: Wielkie dinozaury. Dzieje ewolucji gigantów. Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1994, s. 145. ISBN 83-85558-18-7.
  4. Ed Yong: Meet the Comical Opah, the Only Truly Warm-Blooded Fish (ang.). National Geographic, 2015-05-14. [dostęp 2015-05-14].
  5. Stephanie Pappas: First Warm-Blooded Fish Found (ang.). LiveScience, 2015-05-14. [dostęp 2015-05-14].