Homonimia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Homonim)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Homonimia – relacja wyrażania różnych znaczeń za pomocą identycznych form językowych. Występuje w morfologii fleksyjnej (synkretyzm form fleksyjnych, np. dam jako forma fleksyjna czasownika dać i rzeczownika dama) oraz słowotwórczej (np. rannyzraniony, rannyo poranku), a także w słownictwie (wyrazy homonimiczne, np. bal – przyjęcie (fr.), bal – kłoda (niem.) i składni (zdrada przyjaciela, oznaczająca fakt bycia zdradzonym przez przyjaciela lub zdradzenia go).

Wyrażenia, które łączy relacja homonimii, nazywamy homonimami lub wyrazami homonimicznymi. O znaczeniu homonimu decyduje jego użycie, czyli kontekst, w jakim może występować. Zdarza się jednak, iż celowo przywoływane są dwa lub więcej znaczeń, na przykład w reklamie, w celu podniesienia atrakcyjności tekstu. Pozwala na to odpowiednie manipulowanie kontekstem oraz elementami pozajęzykowymi komunikatów.

W zależności od tego, czy rozpatrujemy poziom fonetyczny, czy graficzny języka, rozróżniamy odpowiednio homofony i homografy.

Homonimia w taksonomii[edytuj | edytuj kod]

W taksonomii homonimami są identyczne nazwy naukowe (np. Festuca incrassata L. i Festuca incrassata Salzm. ex Lois.) odnoszące się do różnych taksonów. Zgodnie z przyjętymi zasadami nomenklatorycznymi później utworzone nazwy homonimiczne są nieuprawnione (stają się synonimami dla nazw poprawnych, mających oryginalne, niezdublowane brzmienie).

W polskiej florze przykładem homonimu jest naukowa nazwa turzycy bladozielonej Carex pallens (Fristedt) Harmaja. Autor tej nazwy (Harri Harmaja) nadał ją w 1986 roku. Nazwa się przyjęła i wpisana została m.in. do Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski[1]. W 2005 roku Harri Harmaja przyznał jednak, że nazwa Carex pallens została po raz pierwszy użyta w Chinach przez Z.P. Wanga w 1962 roku (dla innego, niespokrewnionego taksonu). Nazwa późniejsza jako homonim stała się nieważna i Harmaja opublikował nową nazwę naukową Carex pallidula[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland – a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  2. Harri Harmaja. Carex pallidula, nom. nov.. „Ann. Bot. Fennici”. 42, s. 221-222, 29.06.2005. ISSN 0003-3847.