Huari Bumedien

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Houari Boumedienne)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Huari Bumedien
Houari Boumediene.jpg
Data i miejsce urodzenia 23 sierpnia 1927
Clauzel
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1978
Algier
Algieria Prezydent Algierii
Okres urzędowania od 19 czerwca 1965
do 27 grudnia 1978
Poprzednik Ahmed Ben Bella
Następca Rabah Bitat

Huari Bumedien (Houari Boumédiènne), właśc. Muhammad ibn Ibrahim Abu Charuba (Bucharuba), arab. هواري بومدين (ur. 23 sierpnia 1927, zm. 27 grudnia 1978) – algierski polityk i rewolucjonista, od 19 czerwca 1965 do 27 grudnia 1978 prezydent Algierii oraz Prezes Rady Rewolucyjnej.

Zastąpił swoje prawdziwe imię i nazwisko pseudonimem wojennym Bumedien na cześć Sidiego Bumediena, słynnego mistyka sufickiego, z którym go potem utożsamiano[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na wschodzie Algierii w Clauzel koło Kalimy w ubogiej chłopskiej rodzinie. Wykształcony w islamskim Instytucie Konstantynie, studiował przez krótki czas w Paryżu, a także w Tunisie, w El Azhar University w Kairze, gdzie zaangażował się politycznie: włączył się w działalność konspiracyjną, został członkiem Ruchu na Rzecz Triumfu Wolności Demokratycznych (MTLD). Należał do najbardziej radykalnego skrzydła Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN). Do 1954 pracował jako dyrektor szkoły. W 1955 dołączył do oddziału partyzantów w algierskiej wojnie o niepodległość. Był szefem Grupy V wilajatu (vileyatu, podstawowej jednostki wojskowej) odpowiadającej za ataki algierskich nacjonalistów w Oranie, i dowódcą sztabu generalnego Armii Wyzwolenia Narodowego (ALN). W 1960 został szefem sztabu Narodowych Sił Wyzwoleńczych.

Po uzyskaniu przez Algierię niepodległości był ministrem obrony (od września 1962), wicepremiera (wiceprzewodniczącego Rady Ministrów) i wiceprezydenta. Posiadał ogromne wpływy polityczne, nie protestował jednak przed objęciem władzy prezydenta Algierii przez kombatanta Ahmeda Ben Bellę. Podlegały mu policja i armia. Systematycznie gromadził wokół siebie coraz większe wsparcie, z pomocą którego 19 czerwca 1965 aresztował Ben Bellę w całkowicie bezkrwawym zamachu stanu. Miał wtedy rangę pułkownika.[2] Bumedien utworzył rząd Rady Rewolucyjnej, zostając jego przywódcą.

Przejęcie władzy przez Huariego Bumediena wywołało międzynarodowe zaskoczenie, zaś dziennikarz i pisarz Jean Lacouture uznał nowego prezydenta za nacjonalistę wykorzystującego wschodnioeuropejskie metody totalitarne. Zaprowadził w kraju stabilizację polityczno-społeczną, stosując bezwzględne metody. O ile Ben Bella opowiadał się za samorządnością, o tyle Bumedien zaczął stosować radziecką gospodarkę planową. Uczynił z Algierii lidera państw Trzeciego Świata oraz umocnił pozycję na arenie międzynarodowej[3]. W 1968 wymusił na Francji zlikwidowanie baz militarnych w Al-Marsa al-Kabir pod Oranem. W 1971 przywrócił Algierii prawo własności do złóż gazu i ropy naftowej. W 1973 zorganizował w Algierze - algierskiej stolicy - szczyt państw niezrzeszonych. Pełnił w niej funkcję przewodniczącego. W 1973 wystąpił w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, gdzie ogłosił w przemówieniu "nowy międzynarodowy ład gospodarczy". Izolował się od demokratycznych krajów północy.[4]

Prowadził politykę niezaangażowania się, utrzymując dobre stosunki zarówno z Układem Warszawskim, jak i NATO. Nacjonalizując algierski przemysł naftowy, podniósł w ten sposób dochody państwa. W kraju łamał prawa obywatelskie i sprawował rządy dyktatorskie. Za jego rządów policja posiadała nieograniczoną władzę. Systematycznie niwelował swobody obywatelskie. Pod względem gospodarczym stosował marksistowskie metody i gospodarkę planową, które zarządzane w sposób nieudolny i nieprzemyślany. Z powodu skupienia się na "przemyśle uprzemysławiającym" Bumedien zdestabilizował gospodarkę Algierii, która opierała się na rolnictwie.[5] Ta dziedzina gospodarcza szybko załamała się. Nastąpiła również dezorganizacja społeczna połączona z ówczesną eksplozją demograficzną: od 1962 do 1978 liczba mieszkańców zwiększyła się 6 milionów, a bezrobocie trzykrotnie wzrosło. Polityka Bumediena, który zaprowadził system jednopartyjny, powodowała m.in. antyrządowe demonstracje.[6]

W październiku 1978 stan zdrowia Bumediena nagle się pogorszył. W połowie listopada, podczas badań w Moskwie, wykryto u niego makroglobulinemię Waldenströma. Diagnozę tę potwierdził później sam prof. Jan Gösta Waldenström, który zbadał chorego po jego powrocie do Algierii. Szybko postępująca choroba spowodowała niewydolność nerek, skrzepy w mózgu, a w końcu śpiączkę, z której Bumedien nigdy się nie wybudził. Zmarł 27 grudnia 1978, dwa dni później w Tunisie odbył się pogrzeb, który zgromadził ogromne tłumy Algierczyków[7].

Nowym prezydentem został Szadli Bendżedid. Bumedienowi za życia udało się odbudować gospodarkę Algierii, wcielając w życie narodowe plany rozwoju i dążył do powstania socjalistycznego państwa w Afryce Północnej, mającego się składać z Maroka, Tunezji, Mauretanii i dużej części terytoriów Sahary Hiszpańskiej. Nie udało mu się jednak zrealizować tych planów z powodu własnej śmierci.

Przypisy

  1. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 117
  2. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  3. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  4. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  5. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 119
  6. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 119
  7. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Ostatnie dni dyktatorów, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 113-116.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Bennoune, The Making of Contemporary Algieria, 1830-1987, 1988
  • Bumedien, Huari w: WIEM, darmowa encyklopedia - onet.pl
  • Bumedien, Huari w: Encyklopedia PWN
  • Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 113-119
  • A. Horne, A Savage War of Peace, Algeria 1954-1962, 1977