Huari Bumedien

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Houari Boumedienne)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Huari Bumedien
Houari Boumediene.jpg
Data i miejsce urodzenia 23 sierpnia 1927
Clauzel
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1978
Algier
Algieria Prezydent Algierii
Okres urzędowania od 19 czerwca 1965
do 27 grudnia 1978
Poprzednik Ahmed Ben Bella
Następca Rabah Bitat
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Huari Bumedien (Houari Boumédiènne), właśc. Muhammad ibn Ibrahim Abu Charuba (Bucharuba), arab. هواري بومدين (ur. 23 sierpnia 1927, zm. 27 grudnia 1978) – algierski polityk i rewolucjonista, od 19 czerwca 1965 do 27 grudnia 1978 prezydent Algierii oraz Prezes Rady Rewolucyjnej.

Zastąpił swoje prawdziwe imię i nazwisko pseudonimem wojennym Bumedien na cześć Sidiego Bumediena, słynnego mistyka sufickiego, z którym go potem utożsamiano[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na wschodzie Algierii w Clauzel koło Kalimy w ubogiej chłopskiej rodzinie. Wykształcony w islamskim Instytucie Konstantynie, studiował przez krótki czas w Paryżu, a także w Tunisie, w El Azhar University w Kairze, gdzie zaangażował się politycznie: włączył się w działalność konspiracyjną, został członkiem Ruchu na Rzecz Triumfu Wolności Demokratycznych (MTLD). Należał do najbardziej radykalnego skrzydła Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN). Do 1954 pracował jako dyrektor szkoły. W 1955 dołączył do oddziału partyzantów w algierskiej wojnie o niepodległość. Był szefem Grupy V wilajatu (vileyatu, podstawowej jednostki wojskowej) odpowiadającej za ataki algierskich nacjonalistów w Oranie, i dowódcą sztabu generalnego Armii Wyzwolenia Narodowego (ALN). W 1960 został szefem sztabu Narodowych Sił Wyzwoleńczych.

Po uzyskaniu przez Algierię niepodległości był ministrem obrony (od września 1962), wicepremiera (wiceprzewodniczącego Rady Ministrów) i wiceprezydenta. Posiadał ogromne wpływy polityczne, nie protestował jednak przed objęciem władzy prezydenta Algierii przez kombatanta Ahmeda Ben Bellę. Podlegały mu policja i armia. Systematycznie gromadził wokół siebie coraz większe wsparcie, z pomocą którego 19 czerwca 1965 aresztował Ben Bellę w całkowicie bezkrwawym zamachu stanu. Miał wtedy rangę pułkownika.[2] Bumedien utworzył rząd Rady Rewolucyjnej, zostając jego przywódcą.

Przejęcie władzy przez Huariego Bumediena wywołało międzynarodowe zaskoczenie, zaś dziennikarz i pisarz Jean Lacouture uznał nowego prezydenta za nacjonalistę wykorzystującego wschodnioeuropejskie metody totalitarne. Zaprowadził w kraju stabilizację polityczno-społeczną, stosując bezwzględne metody. O ile Ben Bella opowiadał się za samorządnością, o tyle Bumedien zaczął stosować radziecką gospodarkę planową. Uczynił z Algierii lidera państw Trzeciego Świata oraz umocnił pozycję na arenie międzynarodowej[3]. W 1968 wymusił na Francji zlikwidowanie baz militarnych w Al-Marsa al-Kabir pod Oranem. W 1971 przywrócił Algierii prawo własności do złóż gazu i ropy naftowej. W 1973 zorganizował w Algierze - algierskiej stolicy - szczyt państw niezrzeszonych. Pełnił w niej funkcję przewodniczącego. W 1973 wystąpił w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, gdzie ogłosił w przemówieniu "nowy międzynarodowy ład gospodarczy". Izolował się od demokratycznych krajów północy.[4]

Prowadził politykę niezaangażowania się, utrzymując dobre stosunki zarówno z Układem Warszawskim, jak i NATO. Nacjonalizując algierski przemysł naftowy, podniósł w ten sposób dochody państwa. W kraju łamał prawa obywatelskie i sprawował rządy dyktatorskie. Za jego rządów policja posiadała nieograniczoną władzę. Systematycznie niwelował swobody obywatelskie. Pod względem gospodarczym stosował marksistowskie metody i gospodarkę planową, które zarządzane w sposób nieudolny i nieprzemyślany. Z powodu skupienia się na "przemyśle uprzemysławiającym" Bumedien zdestabilizował gospodarkę Algierii, która opierała się na rolnictwie.[5] Ta dziedzina gospodarcza szybko załamała się. Nastąpiła również dezorganizacja społeczna połączona z ówczesną eksplozją demograficzną: od 1962 do 1978 liczba mieszkańców zwiększyła się 6 milionów, a bezrobocie trzykrotnie wzrosło. Polityka Bumediena, który zaprowadził system jednopartyjny, powodowała m.in. antyrządowe demonstracje.[6]

W październiku 1978 stan zdrowia Bumediena nagle się pogorszył. W połowie listopada, podczas badań w Moskwie, wykryto u niego makroglobulinemię Waldenströma. Diagnozę tę potwierdził później sam prof. Jan Gösta Waldenström, który zbadał chorego po jego powrocie do Algierii. Szybko postępująca choroba spowodowała niewydolność nerek, skrzepy w mózgu, a w końcu śpiączkę, z której Bumedien nigdy się nie wybudził. Zmarł 27 grudnia 1978, dwa dni później w Tunisie odbył się pogrzeb, który zgromadził ogromne tłumy Algierczyków[7].

Nowym prezydentem został Szadli Bendżedid. Bumedienowi za życia udało się odbudować gospodarkę Algierii, wcielając w życie narodowe plany rozwoju i dążył do powstania socjalistycznego państwa w Afryce Północnej, mającego się składać z Maroka, Tunezji, Mauretanii i dużej części terytoriów Sahary Hiszpańskiej. Nie udało mu się jednak zrealizować tych planów z powodu własnej śmierci.

Przypisy

  1. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 117
  2. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  3. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  4. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 118
  5. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 119
  6. Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 119
  7. Diane Ducret, Emmanuel Hecht, Ostatnie dni dyktatorów, Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 113-116.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Bennoune, The Making of Contemporary Algieria, 1830-1987, 1988
  • Bumedien, Huari w: WIEM, darmowa encyklopedia - onet.pl
  • Bumedien, Huari w: Encyklopedia PWN
  • Laurent Greilsamer, Ostatnie dni Huariego Bumediena w: Ostatnie dni dyktatorów, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 113-119
  • A. Horne, A Savage War of Peace, Algeria 1954-1962, 1977