Hu Shi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Hu.
Hu Shi
Hu Shi
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Hú Shì
Wade-Giles Hu Shih
Zn. tradycyjne 胡適
Zn. uproszczone 胡适

Hu Shi (ur. 17 grudnia 1891 w Anhui, zm. 24 lutego 1962) – chiński filozof, poeta, pisarz i działacz społeczny.

W latach 1910-1917 kształcił się w Stanach Zjednoczonych, najpierw na Cornell University, gdzie studiował rolnictwo, a potem filozofię, następnie na Columbia University, gdzie jego nauczycielem był John Dewey. Po uzyskaniu doktoratu w 1917, wrócił do Chin i został czołowym działaczem Ruchu Nowej Kultury i Ruchu 4 Maja oraz zwolennikiem tendencji zachodnich w chińskiej kulturze, m.in. redaktorem wpływowego magazynu Xin Qingnian[1]. Liberał[2], stanowczo sprzeciwiał się silnym w Ruchu 4 Maja tendencjom komunistycznym i anarchistycznym, mówiąc o "niewolnikach Marksa i Kropotkina", nieróżniących się od "niewolników Konfucjusza i Zhu Xi"[3]. Jako filozof był zwolennikiem pragmatyzmu[4]. W latach 20. i 30. poświęcił się pracy naukowej nad chińską historią i kulturą oraz jej relacji do współczesności[5][6][7]. W trakcie tych badań wykazał m.in. autorstwo Cao Xueqina klasycznej powieści Sen czerwonego pawilonu.

Jako pisarz i poeta był zdecydowanym zwolennikiem tworzenia literatury w języku potocznym (baihua), ideę tę propagował w licznych esejach i artykułach. Twierdził, że formy klasycznych wierszy chińskich, pisanych w wenyan zużyły się i uległy petryfikacji; konieczne jest stworzenie nowych form rytmicznych i rymowanych dla nowej poezji. Publikując w 1920 zbiór Changshi ji (Eksperymenty) stał się pierwszym poetą chińskim tworzącym w nowym chińskim języku potocznym. Jego idee te wcielali w życie poeci stowarzyszeni w założonym przez niego i Xu Zhimo w 1923 Xinyue She (Stowarzyszeniu Nowiu)[1].

W latach 1938-1942 był ambasadorem Chin w USA. Po zwycięstwie komunistów w 1949 roku uciekł do Ameryki, skąd w 1958 wyjechał na Tajwan, gdzie objął funkcję prezesa Academia Sinica[6]. W ChRL jego prace z powodów politycznych przez wiele lat znajdowały się na indeksie[8]. W 1955 Mao Zedong rozpętał nagonkę na pisarza, której efektem były setki artykułów, zebranych potem w ośmiotomowym Zbiorze esejów krytykujących Hu Shi (1955)[9]. Nastawienie to zmieniło się dopiero po opublikowaniu w 1986 poświęconego mu artykułu autorstwa Ji Xianlina[10].

Wybrane publikacje[1][edytuj | edytuj kod]

  1. Zhongguo zhexue shi dagang (Zarys historii filozofii chińskiej)
  2. Baihua wenxue shi (Historia literatury w języku potocznym)
  3. The Development of the Logical Method in Ancient China (napisana po angielsku)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Hu Shi. W: Li-hua Ying: Historical Dictionary of Modern Chinese Literature. Plymouth: The Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 68-69, seria: Historical Dictionaries of Literature and the Arts, No. 35. ISBN 978-0-8108-7081-9.
  2. J.K. Fairbank, op. cit., str. 253
  3. J. Polit, op. cit., str. 93
  4. J.K. Fairbank, op. cit., str. 247
  5. J.K. Fairbank, op. cit., str. 255
  6. 6,0 6,1 Hu Shi (ang.). cgu.edu. [dostęp 13 grudnia 2009].
  7. The Chinese Renaissance (ang.). csua.berkeley.edu. [dostęp 13 grudnia 2009].
  8. J. Polit, op. cit., str. 244
  9. David Pong: Encyclopedia of Modern China. T. 1. London: Gale, 2009, s. 287. ISBN 978-0-684-31567-6.
  10. Ji Xianlin: A Gentle Academic Giant (ang.). china.org.cn. [dostęp 4 stycznia 2010].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]