Huang He

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Huang Ho)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Huang He / Rzeka Żółta
Huang He / Rzeka Żółta
Żółta Rzeka
Lokalizacja Azja
 Chiny
Źródło Bayan Har Shan
Ujście Zatoka Pohaj, Morze Żółte
Długość 5464 km
Powierzchnia zlewni 752400 km²
Największe dopływy Tao He, Wei He, Luo He, Fen He, Datung He
Średni przepływ 1210 m³/s
Rzeki Azji
Widok na Huang He w Lanzhou
Widok na Huang He i most w Lanzhou

Huang He, Rzeka Żółta (chiń. upr.: 黄河; pinyin: Huáng Hé wymowa i, dosł. Żółta Rzeka) – rzeka w północnych Chinach o długości 5464 km, druga co do wielkości rzeka w państwie. Jej nazwa pochodzi od żółtego koloru namułów lessowych.

Źródła Huang He znajdują się w górach Bayan Har Shan w prowincji Qinghai. Płynie przez Wyżynę Tybetańską, Lessową (Huangtu Gaoyuan) oraz Nizinę Chińską. Uchodzi do Zatoki Pohaj Morza Żółtego, tworząc deltę. Powierzchnia dorzecza wynosi 752,4 tys. km². Średni przepływ u ujścia ocenia się na 2-2,5 tys. m³/s; cechują go jednak duże wahania – od 250 m³/s w okresach suszy do 30 tys. m³/s w czasie powodzi. Ta zmienność stanów wody w połączeniu z niedużą głębokością i ogromnym zamuleniem koryta powoduje, że znaczenie gospodarcze tej rzeki jest znacznie mniejsze niż Jangcy. Zamulenie wynika z przepływania rzeki przez największy na świecie obszar lessowy. W ciągu roku rzeka odprowadza do morza ok. 1,4 mld ton nanosów.

Szybkie odkładanie naniesionego materiału powoduje częste powodzie i katastrofalne dla gospodarki człowieka zmiany biegu rzeki. W okresie historycznym naliczono 26 zmian biegu Huang He. Pomiędzy VI a XIX w. ujście jej przemieszczało się na obszarze od okolic Tiencinu na północy aż po wspólne ujście z Jangcy na południu – amplituda sięgała zatem 900 km.

Znaczenie Huang He dla żeglugi jest ograniczone, jednak wzdłuż jej biegu wybudowane są liczne tamy, sztuczne zbiorniki i kanały, służące głównie do celów nawadniania.

Nad Huang He narodziła się cywilizacja starożytnych Chin.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. * Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: Chiny. red. Hanna Krzysztofik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1980. ISBN 83-01-00952-7.