Huemal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Huemal
Hippocamelus bisulcus[1]
(Molina, 1782)
Huemal
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Rząd parzystokopytne
Rodzina jeleniowate
Rodzaj Hippocamelus
Gatunek huemal
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Huemal (Hippocamelus bisulcus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych blisko spokrewniony z taruką (Hippocamelus antisensis). Gatunek rzadki i do niedawna słabo znany.

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Argentynę i południowe Chile. Zamieszkuje gęste i wilgotne lasy. Żyje w izolowanych populacjach.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Ciało krępe z krótkimi kończynami, bardzo długie uszy wyścielone wewnątrz jasnym futrem, oczy otoczone jaśniejszą obwódką sierści. Poroże słabo rozwidlone, od łodygi odchodzi długie rozgałęzienie – wyżej niż u taruki. Młodym samcom pierwsze poroże wyrasta w wieku około 18 miesięcy.

Podstawowe dane
Długość ciała 140-160 cm
Wysokość w kłębie 75-85 cm
Ogon (kwiat) 10-15 cm
Masa ciała przeciętnie 45-65 kg
Dojrzałość płciowa  ?
Okres godowy jesień
Ciąża 230-240 dni
Liczba młodych
w miocie
1-2
Długość życia 14 lat

Huemal osiąga długość ciała 140-160 cm, długość ogona 10-15 cm, wysokość w kłębie 75-85 cm. Przeciętna masa ciała waha się w przedziale 45-65 kg[3] (niektórzy autorzy podają 70-100 kg[4]). Huemal ma duży czarny nos i małe oczy.

Futro huemala jest brązowe do szarobrązowego, latem krótkie, zimą gęste i dłuższe. Wierzchnia część ogona jest ciemnobrązowa, a spodnia biała. Dymorfizm płciowy wyraźnie zaznaczony. Samce są większe, cięższe i z dłuższym porożem (do 35 cm).

W kariotypie huemala stwierdzono 2n = 70 chromosomów[5].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Żyją w małych grupkach 2-3 osobników (samica z młodymi) lub samotnie. Prowadzą przede wszystkim dzienny tryb życia, ale mogą wykazywać aktywność również w nocy. Mają dobrze rozwinięty słuch, wzrok i węch, dobrze pływają. Żyją do 14 lat.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża trwa prawdopodobnie 230-240 dni (autorzy podają rozbieżne dane). Samica rodzi zwykle jedno młode, najczęściej w listopadzie lub grudniu.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Nie wyłoniono podgatunków huemala, chociaż niektórzy autorzy sygnalizują różnice występujące pomiędzy poszczególnymi populacjami[4].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Do naturalnych wrogów huemala należy przede wszystkim puma oraz domowe psy. Lisoszakal andyjski i ptaki drapieżne zagrażają młodym.

Dawniej zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Południowej. Obecna populacja – wyniszczona polowaniami i utratą siedlisk, zagrożona chorobami i wypieraniem przez gatunki obce (głównie zwierzęta hodowlane) – szacowana jest na 1000-2000 osobników[6][7] jest zagrożona wyginięciem i w takiej kategorii EN (endangered – zagrożony wyginięciem) został ujęty w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów[8].

Przypisy

  1. Hippocamelus bisulcus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Hippocamelus bisulcus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
  4. 4,0 4,1 Brent Huffman, www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus (en)
  5. Spotorno, A. E. 1984. The chromosomes of Hippocamelus bisulcus (Molina 1782) and the evolution of South American deer. ARCH BIOL MED EXP; 17(2): R184.
  6. Walker, Mark (2005), World Deer, South Andean Deer Hippocamelus bisulcus (en)
  7. Wildlife Conservation, The Huemul project (Hippocamelus bisulcus) (en)
  8. IUCN 2006. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. (ang.). [dostęp 1 września 2007].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
  2. Brent Huffman: www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus (ang.). [dostęp 1 września 2007].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]