Humberto de Alencar Castelo Branco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Humberto de Alencar Castelo Branco
Castelobranco.jpg
Data i miejsce urodzenia 20 września 1900
Fortaleza
Data i miejsce śmierci 18 lipca 1967
Fortaleza
29. prezydent Brazylii
Przynależność polityczna bezpartyjny
Okres urzędowania od 15 kwietnia 1964
do 15 marca 1967
Wiceprezydent José Maria Alkmim
Poprzednik Pascoal Ranieri Mazzilli
Następca Artur da Costa e Silva
Odznaczenia
Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi dla Marynarki Wojennej (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi dla Lotnictwa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Brazylia) Krzyż Wielki (Grã-Cruz) Orderu Zasługi dla Sądownictwa Wojskowego (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Rio Branco (Brazylia) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Wielki Oficer Wojskowego Orderu Aviz (Portugalia) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001)

Humberto de Alencar Castelo Branco (ur. 20 września 1900 w Fortalezie, zm. 18 lipca 1967 tamże) – brazylijski marszałek i polityk, prezydent Brazylii sprawujący dyktatorskie rządy w latach 1964–1967.

Zarys biografii[edytuj | edytuj kod]

W 1918 wstąpił do armii. W czasie II wojny światowej służył w brazylijskim korpusie ekspedycyjnym w Europie w randze pułkownika.

Mianowany szefem sztabu generalnego przez prezydenta João Goularta w 1963 został jednym z przywódców puczu, który odsunął go od władzy w 1964. Wybrany prezydentem przez Kongres objął urząd 15 kwietnia tego roku i sprawował władzę do 15 marca 1967. Castelo Branco był tym samym drugim i ostatnim marszałkiem w historii, który doszedł do władzy w Brazylii w wyniku zamachu stanu (pierwszym był założyciel republiki Deodoro da Fonseca). Podczas rządów Castelo Branco ubezwłasnowolniono zdominowany przez lewicę Kongres (choć go formalnie utrzymano) oraz zlikwidowano wszystkie istniejące partię i w ich miejsce powołano dwie: kontrolowaną przez wojsko ARENĘ oraz Brazylijski Ruch Demokratyczny, skupiający legalną opozycję, pozbawioną wpływów i spełniającą rolę listka figowego reżimu.

Choć system rządów wojskowych miał być przejściowy[1] szybko zmienił się w dyktaturę stosującą metody zbliżone do totalitaryzmu[2] . Prezydentura Castelo Branco to także okres wewnętrznych represji, silnego uzależnienia polityczno-gospodarczego Brazylii od Stanów Zjednoczonych i wywodzących się stamtąd korporacji, co stanowiło odwrót od polityki samodzielności prowadzonej przez Juscelino Kubitschka, Jânio Quadrosa i Goularta. Z drugiej strony jego rząd zwiększył stopień interwencji państwa w gospodarkę. Represje rządu doprowadziły do wybuchu walk partyzanckich - w 1967 roku w regionie Goiás rozpoczęła się regularna rebelia zorganizowana przez maoistowską KPB. Trwała ona do 1972 roku[3]. W większych miastach z kolei działalność rozpoczęły miejskie guerille w tym m.in. Armia Wyzwolenia Narodowego[4].

Następcą Castelo Branco został jego osobisty kandydat, minister wojny, marszałek Artur da Costa e Silva. Niedługo po opuszczeniu pałacu prezydenckiego Castelo Branco zginął w wypadku lotniczym nieopodal Fortalezy.

Przypisy

  1. Gaspari, A Ditadura Envergonhada, s. 141–142.
  2. Gaspari, A Ditadura Envergonhada, s. 35.
  3. Marcelo Ridenti , O fantasma da revolução brasileira, São Paulo: UNESP, 1993, s.232
  4. Rose, R. S. (2005). The unpast: elite violence and social control in Brazil, 1954-2000. Ohio University Press. s. 170–178. ISBN 978-0-89680-243-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]