Huron (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Huron
Zdjęcie satelitarne
Zdjęcie satelitarne
Państwo  Stany Zjednoczone
 Kanada
Powierzchnia 59 600 km²
Wymiary 332 × 295 km
Głębokość
• maksymalna

229 m
Wysokość lustra 176 m n.p.m.
Rzeki zasilające St. Marys
Rzeki wypływające Saint Clair
Miejscowości nadbrzeżne Bay City
Rodzaj jeziora tektoniczno-polodowcowe
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Huron
Huron
Ziemia 44°48′N 82°24′W/44,800000 -82,400000Na mapach: 44°48′N 82°24′W/44,800000 -82,400000
Położenie jeziora Huron
Położenie jeziora Huron
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Huron (ang. Lake Huron, fr. Lac Huron) – jezioro słodkowodne, drugie co do wielkości w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej i czwarte pod względem wielkości na świecie. Składa się z czterech części: jezioro główne, zatoka Saginaw, zatoka Georgian i Przesmyk Północny (North Channel). Środkiem jeziora głównego biegnie granica między Kanadą i USA. Jezioro główne od dwóch zatok w części kanadyjskiej oddziela duża wyspa Manitoulin. Brzegi zachodni i południowo-zachodni na leżą do stanu Michigan, natomiast pozostałe brzegi należą do kanadyjskiej prowincji Ontario[1]. Jezioro Huron było pierwszym z Wielkich Jezior odkrytym przez Europejczyków[2]. Nazwa jeziora została nadana od nazwy plemienia Indian Huronów zamieszkujących okoliczne tereny do XVII wieku[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Huron ze względu na centralne położenie w basenie Wielkich Jezior jako jedyne łączy się z trzema innymi jeziorami. Na północno-zachodnim krańcu łączy się z jeziorem Michigan, przez cieśninę Mackinac, mającą 8 km szerokości w najwęższym miejscu; hydrologicznie, oba jeziora stanowią jeden zbiornik wodny. Rzeka St. Clair wypływa z jeziora Huron na jego południowym końcu i razem z jeziorem St. Clair i rzeką Detroit łączy je z jeziorem Erie. Na północnym końcu jezioro łączy się z Jeziorem Górnym rzeką St. Marys[3].

Jezioro leży na tej samej wysokości co jezioro Michigan (176 m n.p.m.) i czasem traktowane jest jako jeden zbiornik nazywany Jezioro Michigan-Huron. Jeziora połączone są poprzez cieśninę Mackinac, która ma długość 64 km i szerokość 8 km w jej najwęższym punkcie. Umowną granicą pomiędzy jeziorami jest miejsce gdzie znajduje się wiszący most Mackinac. Jeśli traktować kompleks jezior jako jedno jezioro to byłoby one zdecydowanie największe na świecie[4].

Charakterystyka fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia lustra wody wynosi 59 600 km²[5], z czego 36,0 tys. km² znajduje się w Kanadzie[6]. Linia brzegowa jeziora Huron, jest bardzo rozbudowana, przez co jest najdłuższa ze wszystkich jezior świata[7] i wynosi 6157 km[5].

Długość jeziora wynosi 332 km, a szerokość 245 km Średnia głębokość to 59 m, z maksymalną głębiną 229 m. Położone jest na wysokości 176 m n.p.m[5]. Jezioro Huron zawiera 3540 km³ wody. Jego duża objętość przy stosunkowo niewielkim wypływie wody sprawia że hipotetyczny czas opróżniania jeziora przy braku dopływu wyniósłby 22 lata[5].

Ze względu na wielkość obszaru wody na obserwowane są pływy wody spowodowane siłami grawitacji Księżyca i Słońca[8].

Wyspy[edytuj | edytuj kod]

Jezioro Huron ma olbrzymią liczbę wysp, wiele z nich w postaci archipelagów, co sprawia że jest zbiornikiem słodkowodnym z największą liczbą wysp na świecie[7]. Niektóre wysepki, to wystające samotne skały i dlatego w zależności od kryterium wielkości źródła podają że liczba wysp wynosi od 23,7 tys.[9] do 36 tys[7]. Większość wysp znajduje się w północnej części, w rejonie Przesmyku Północnego (North Channel) oraz zatoki Georgian Bay[7]. Największy kompleks wysp znajduje się wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży kanadyjskich w Georgian Bay i wynosi 22,2 tys. wysp. Największą wyspą jest Manitoulin, której powierzchnia wynosi 2766 km²[9].

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

Półwysep Bruce w zatoce Georgian Bay

Powierzchnia dorzecza dostarczająca wodę do jeziora Huron wynosi 347 tys. km²[2][5]. Większość rzek wpływa od północy, po kanadyjskiej stronie jeziora. Dopływy południowe są krótsze i na ogół nie przekraczają kilkudziesięciu kilometrów[7]. Sumaryczna długość wszystkich dopływów zasilających jezioro Huron wynosi ponad 10 tys. km (6213 mil)[7]. Największymi dopływami są po stronie kanadyjskiej rzeki Mississagi, Wanapitei, Spanish River i French River, oraz po stronie amerykańskiej Au Sable i Saignaw[10].

Wielki sztorm 1913 roku[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na dużą powierzchnię jeziora a także na położenie wszystkich Wielkich Jezior w niecce nie otoczonej górami silny wiatr podczas burz może powodować powstawanie dużych fal. Co kilka lat obserwuje się silne sztormy w czasie, których fale mogą przekraczać 9 metrów wysokości. Najsilniejszym sztormem, których poczynił wiele zniszczeń na nabrzeżach, pochłonął wiele okrętów oraz istnień ludzkich (około 250 osób) był sztorm w listopadzie 1913 roku[11]. Wystąpił on na wszystkich Wielkich Jeziorach, lecz na jeziorze Huron był największy. Wiatr osiągał prędkość ponad 145 km/h (90 mph) a fale miały ponad 11 metrów wysokości[12][13][11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lake Huron (ang.). Encyclopædia Britannica, 22-07-2013. [dostęp 02-10-2014].
  2. 2,0 2,1 Lake Huron (ang.). [dostęp 09-10-2014].
  3. Characteristics Introduction: The Great Lakes (ang.). United States Environmental Protection Agency. [dostęp 05-10-2014].
  4. Great Lakes Map (ang.). Michigan Department of Environmental Quality. [dostęp 02-10-2014].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Great Lakes Factsheet No. 1, Physical Features And Population (ang.). United States Environmental Protection Agency. [dostęp 05-10-2014].
  6. About Our Great Lakes : Lake by Lake Profiles (ang.). [dostęp 5-10-2014].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Lake Huron Binational Partnership 2006-2008 Action Plan, Lake Huron Islands (ang.). United States Environmental Protection Agency. [dostęp 05-10-2014].
  8. Do the Great Lakes have tides? (ang.). National Ocean Service. [dostęp 10-10-2014].
  9. 9,0 9,1 State of the Great Lakes (ang.). United States Environmental Protection Agency. [dostęp 05-10-2014].
  10. Huron Lake, U.S. Physical Geography (ang.). [dostęp 09-10-2014].
  11. 11,0 11,1 A Remembrance The Great Lakes Storm of 1913 (ang.). [dostęp 09-10-2014].
  12. Storm of 1913 remembered (ang.). Maritime History of the Great Lakes. [dostęp 09-10-2014].
  13. Buffalo Light, Guardian of the harbor (ang.). [dostęp 09-10-2014].