Huta Baildon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°16′04,8086″N 18°59′58,9049″E/50,268002 18,999696

Huta Baildon
Hale przy ul. Johna Baildona
Huta Baildon − centrala
Pomnik Józefa Piłsudskiego w hucie Baildon (podczas odsłonięcia 12 maja 1937)
Pudlingarnia J. Baildona na litografii z połowy XIX wieku
Spust stali z pieca "martenowskiego" w stalowni (zdjęcie z 1936)
Wikimedia Commons

Huta Baildonhuta położona w katowickich dzielnicach Dąb i Załęże. Została założona w 1823[1] (pudlingarnia), od 2001 jest w upadłości. Została wybudowana przez szkockiego inżyniera Johna Baildona.

Wydziały[edytuj | edytuj kod]

Huta Baildon obejmowała wydziały:

  • Stalownia
  • Mikrostalownia
  • Walcownia nowa
  • Walcownia bruzdowa
  • Walcownia taśm
  • Mechaniczny lekki
  • Mechaniczny ciężki
  • Remontowy
  • Magnesy
  • Wiertła
  • Węgliki spiekane
  • Płytki wieloostrzowe
  • Elektrody
  • Ciągarnia prętów
  • Ciągarnia drutów
  • Odtrawialnia
  • Obróbka cieplna
  • Stolarnia
  • Wydział budowlany
  • Lokomotywownia
  • Laboratorium
  • ZBD

ZE (Zakład Energetyczny:W4 - wydz. eksploatacji elektrycznej, W6 - wydz. eksploatacji energetycznej, W8 - automatycy)

Pomnik Piłsudskiego[edytuj | edytuj kod]

12 maja 1937 na terenie huty odsłonieto pomnik Józefa Piłsudskiego projektu pracownika huty − Gnoińskiego. Składał się z popiersia Józefa Piłsudskiego i figury orła państwowego na cokole.

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Teren Huty Baildon to jednolity funkcjonalnie kompleks przemysłowy. W odniesieniu do środowiska kulturowego ochroną konserwatorską zostały objęte obiekty i urządzenia świadczące o tradycji i historii przemysłu hutniczego[2][3], które w 2010 znajdowały się na terenie huty:

  • budynek dyrekcji[4];
  • zabytkowa hala dawnej obróbki ciężkiej[4];
  • zespół walcowniczy IV (maszyna parowa z 1904, klatka walców zębatych z 1904, zespół walcowniczy "trio")[4];
  • walcownia bruzdowa w której zamontowano unikatową maszynę parową z 1905, zbudowaną w Erhardt Sehmer Saarbrucken[4];
  • budynek kuźni i młotowni w których zamontowano:
    • prasę parową do kucia swobodnego z 1917 produkcji Kalker Maschinen Fabrik Koln,
    • młot parowy do kucia swobodnego z 1917 z Beche GmbH Hutckenswagen;
  • zespół walcowniczy II (silnik napędowy z lat trzydziestych XX wieku, klatka walców zębatych z 1916, klatka walców zębatych z 1915, zespół walcowniczy II − "duo" z 1916)[4];
  • laboratorium[4];
  • zespół urządzeń wydziału kuźni W−39 (młot parowy do kucia swobodnego firmy Beche Gmbh Huckeswagen, młot parowy do kucia swobodnego Banning A.G. − Hamm z 1914, prasa parowa z 1917)[4]:
    • szlifierka kłowa do wałków firmy MEYER z 1915 (Wydział W−39 nr inw. 771),
    • wiertarka pozioma do głębokich wierceń z 1935 (Wydział W−39 nr inw. 233),
    • strugarka poprzeczna firmy Zieleniewski z 1939 (Warsztaty szkolne nr inw. 425),
    • prasa mimośrodowa firmy Fabryka Maszyn Pomocniczych i Automatów Stefański z 1937 (Wydział W−99 "Magnesy" nr fabr. 10110),
    • frezarka pionowa firmy Stowarzyszenia Mechaników Polskich w Ameryce z 1938 (Wydział W−99 "Magnesy" nr fabr. 751515),
    • strugarka do kół zębatych Gleasona, produkcji Hedenreich und Harbeck erkzeugmaschinen Fabrik Hamburg − około 1930 (W−02 nr inw. 460),
    • zegar do znakowania kart pracy, produkcji Fried Ernst Benzing Kontrolluhrenfabrik Schweningen Neckar (nr inw. 9976),
    • piła kabłąkowa, produkcji firmy Ulrich und Masserschmidt Maichow Meklenburg z 1910 (T.H.H. laboratorium, nr inw. 2117);
  • warsztat utrzymania ruchu, chłodnie kominowe, hala pieców[4].

Własność huty[edytuj | edytuj kod]

Huta Baildon posiadała:

Huta wydawała własne czasopismo "Głos Baildonu" i miała własne radio zakładowe.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993. ISBN 83-85831-35-5.
  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 85. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1978, ss. 18, 19, 84.
  • Urszula Rzewiczok: Dzieje Dębu (1299−1999): monografia historyczna dzielnicy Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1999. ISBN 83-87727-30-X.