Higieja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Hygieja)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Higieja, marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. wg oryginału greckiego z IV wieku p.n.e. Los Angeles County Museum of Art

Higieja (także Hygieja, Hygea, Hygia, Zdrowie; gr. Ὑγίεια Hygíeia ‘zdrowie’, łac. Hygea, Salus ‘zdrowie’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie zdrowia[1][2].

Uchodziła za córkę boga Asklepiosa i Epione oraz za siostrę Panakei (Panacei), Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona[1][2][3][4], przypuszczalnie także Telesforosa (Akesisa)[5].

Czczona była wraz z Asklepiosem. Należała do jego orszaku[1][6].

Jej rzymską odpowiedniczką była Salus[7][8].

W sztuce przedstawiana jest zwykle jako młoda kobieta z atrybutami – miską (lub czarą albo pucharem) i wężem (ze względu na swe linienie – „odradzanie się” – symbolizuje ciągłą samoodnowę życia, ozdrowienie, długowieczność, uzdrawianie) – które obecnie stanowią symbol (emblemat) farmacji[2][9][10][11].

Wyobrażenie o bogini przejawia się w sztukach plastycznych, między innymi w greckim malarstwie wazowym i rzeźbie (np. rzeźby w parkach uzdrowiskowych)[2].

Od Hygiei pochodzi nazwa dziedziny medycyny o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie – higiena[2][12][13]. Imieniem bogini została nazwana jedna z planetoid – (10) Hygiea.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 149. ISBN 83-04-04673-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 192. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  3. Pierre Grimal, op.cit., s. 45. ISBN 83-04-04673-3.
  4. Młodsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 266. ISBN 83-7391-077-8.
  5. Aaron J. Atsma: Telesphoros (ang.). theoi.com. [dostęp 2011-01-06].
  6. Mity o herosach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 177. ISBN 83-221-0111-2.
  7. Pierre Grimal, op.cit., s. 317. ISBN 83-04-04673-3.
  8. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 658. ISBN 83-01-03529-3.
  9. Władysław Kopaliński: Słownik symboli. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, s. 451–455. ISBN 83-214-0746-3.
  10. Leksykon symboli. Warszawa: ROK Corporation, 1991, s. 171. ISBN 83-85344-23-3.
  11. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 146.
  12. Higiena. sjp.pwn.pl. [dostęp 2010-05-07].
  13. higiena. swo.pwn.pl. [dostęp 2012-04-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Aaron J. Atsma: Hygeia (ang.). theoi.com. [dostęp 2010-05-07].
  • Hygeia (ang.). mythindex.com. [dostęp 2010-10-13].
  • Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
  • Carlos Parada: Hygia (ang.). maicar.com. [dostęp 2010-10-13].
  • Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 311–312: Hygieia (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2010-11-25].
  • William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Hygieia (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-03-28].
  • Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Hygiēa (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-03-28].