Higieja
marmurowa kopia rzymska z II wieku n.e. wg oryginału greckiego z IV wieku p.n.e. Los Angeles County Museum of Art w Los Angeles.
Higieja (także Hygieja, Hygea, Hygia, Zdrowie, gr. Ὑγίεια Hygíeia ‘zdrowie’, łac. Hygea, Salus ‘zdrowie’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie zdrowia.
Uchodziła za córkę boga Asklepiosa i Epione oraz za siostrę Panakei (Panacei), Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona[1][2][3][4], przypuszczalnie także Telesforosa (Akesisa)[5].
Czczona była wraz z Asklepiosem. Należała do jego orszaku[1][6].
Jej rzymską odpowiedniczką była Salus[7][8].
W sztuce przedstawiana jest zwykle jako młoda kobieta z atrybutami – miską (lub czarą albo pucharem) i wężem (ze względu na swe linienie – „odradzanie się” – symbolizuje ciągłą samoodnowę życia, ozdrowienie, długowieczność, uzdrawianie) – które obecnie stanowią symbol (emblemat) farmacji[2][9][10][11].
Wyobrażenie o bogini przejawia się w sztukach plastycznych, między innymi w greckim malarstwie wazowym i rzeźbie (np. rzeźby w parkach uzdrowiskowych)[2].
Od Hygiei pochodzi nazwa dziedziny medycyny o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie – higiena[2][12]. Imieniem bogini została nazwana jedna z planetoid – 10 Hygiea.
[edytuj] Zobacz też
- kielich Higiei (czara Higiei)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 149. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 192. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
- ↑ Pierre Grimal, op.cit., s. 45. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ Młodsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 266. ISBN 83-7391-077-8.
- ↑ Aaron J. Atsma: Telesphoros (ang.). W: The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art. [on-line]. 2000-2008. [dostęp 2011-01-06].
- ↑ Mity o herosach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 177. ISBN 83-221-0111-2.
- ↑ Pierre Grimal, op.cit., s. 317. ISBN 83-04-04673-3.
- ↑ Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 658. ISBN 83-01-03529-3.
- ↑ Władysław Kopaliński: Słownik symboli. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, s. 451–455. ISBN 83-214-0746-3.
- ↑ Leksykon symboli. Warszawa: ROK Corporation, 1991, s. 171. ISBN 83-85344-23-3.
- ↑ Encyklopedia Powszechna PWN. T. 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 146.
- ↑ Higiena. W: Słownik języka polskiego, Portal Wiedzy PWN [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 1997-2010. [dostęp 2010-05-07].
[edytuj] Bibliografia
- Aaron J. Atsma: Hygeia (ang.). W: The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art. [on-line]. 2000-2008. [dostęp 2010-05-07].
- Hygeia (ang.). W: Greek myth index [on-line]. 2007. [dostęp 2010-10-13].
- Hezjod: Teogonia. Sandomierz: Armoryka, 2010. ISBN 83-62173-44-0.
- Carlos Parada: Hygia (ang.). W: Greek Mythology Link [on-line]. [dostęp 2010-10-13].
- Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 311–312: Hygieia (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2010-11-25].
- William Smith: Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1867, T. 2, s. 534: Hygieia (ang.). W: The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web. [on-line]. 2005. [dostęp 2010-10-13].
