Hyperodapedon
| Hyperodapedon | |
| Huxley, 1859 | |
| Okres istnienia: karnik | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Infragromada | archozauromorfy |
| Rząd | rynchozaury |
| Rodzina | rynchozaury |
| Podrodzina | Hyperodapedontinae |
| Rodzaj | Hyperodapedon |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Hyperodapedon – wymarły rodzaj archozauromorfa z rodziny rynchozaurów (Rhynchosauridae).
Hyperodapedon był średniej wielkości lądowym roślinożercą – osiągał 1,3–1,5 m długości, z czego na czaszkę przypadało około 20 cm. Miał pękate ciało, szeroką głowę i haczykowaty dziób. Na każdej stronie szczęki znajdowały się dwie płytki zębowe mające wyżłobienia odpowiadające pojedynczemu zębowi w żuchwie, co zapewniało wysoką efektywność ścinania roślinności[1]. Prawdopodobnie mógł także manipulować pożywieniem za pomocą silnego języka[2]. Głowa była znacznie szersza niż u jego przodków i miała znacznie bardziej zaawansowane uzębienie niż u jakiegokolwiek innego rynchozaura[1]. Budowa czaszki wskazuje również na dobry węch i wzrok hyperodapedona[2].
Hyperodapedon był w karniku w późnym triasie zwierzęciem bardzo pospolitym niemal na całym świecie (skamieniałości przedstawicieli tego rodzaju znaleziono w Argentynie, Brazylii, Indiach, Szkocji i na Madagaskarze[1]). Wymarł pod koniec karniku, około 216 mln lat temu, z powodu zmian klimatycznych pociągających za sobą wyginięcie źródeł jego pożywienia, takich jak paproć nasienna Dicrodium[1].
Gatunki [edytuj]
- Hyperodapedon genovefae
- Hyperodapedon gordoni
- Hyperodapedon huenei
- Hyperodapedon huxleyi
- Hyperodapedon fischeri
- Hyperodapedon mariensis
- Hyperodapedon sanjuanensis
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Triassic: Late Triassic: Carnian – 2 (ang.). Palaeos. [dostęp 10 października].
- ↑ 2,0 2,1 M. J Benton. The Triassic Reptile Hyperodapedon from Elgin: Functional Morphology and Relationships. „Biological Sciences”. 302. 1112, s. 605-718, 1983 (ang.).
