Ił-14

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ił-14
Ил-14
Ił-14 w polskim malowaniu rządowym przechowywany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Ił-14 w polskim malowaniu rządowym przechowywany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Konstruktor Biuro konstrukcyjne Iljuszyna
Typ Samolot pasażersko – transportowy
Konstrukcja metalowa
Załoga 4 osoby
Historia
Data oblotu 20 września 1950
Lata produkcji 1950-1960
Dane techniczne
Napęd 2 × silniki gwiazdowe Szwecow ASz-82T
Moc 2 × 1397 kW (1900 KM)
Wymiary
Rozpiętość 31,7 m
Długość 21,3 m
Wysokość 7,8 m
Powierzchnia nośna 100 m²
Masa
Startowa 12850 kg
Osiągi
Prędkość maks. 430 km/h
Prędkość przelotowa 300 km/h
Zasięg 1000 km
Rozbieg 470 m
Dobieg 480 m
Dane operacyjne
Użytkownicy
 ZSRR  NRD  Czechosłowacja  Polska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ił-14 (ros.Ил-14) – radziecki śmigłowy samolot pasażersko-transportowy z 1950 r. zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Iljuszyna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ił-14 to ulepszona wersja samolotu Ił-12 (następcy dwusilnikowych DC-3 i Li-2). Na przełomie 1949 i 1950 roku biuro konstrukcyjne Iljuszyna otrzymało zadanie polepszenia i unowocześnienia samolotu Ił-12. W nowym samolocie niezmieniony pozostał kadłub, usterzenie poziome oraz podwozie natomiast nowe były skrzydła (mniejsze o 3 m²), kształt usterzenia pionowego i silniki o większej mocy i mniejszym zużyciu paliwa. Zbiorniki paliwa przeniesiono z centropłata do części zewnętrznych skrzydeł. Początkowo produkowano 18-miejscową wersję Ił-14P, a w roku 1956 powstała wersja Ił-14M z przedłużonym o 1 metr kadłubem i większą ilością miejsc pasażerskich. Produkowano także wersje transportowe (Ił-14G i Ił-14T) oraz desantową Ił-14D. Ogółem w latach 1954-1960 zbudowano 1112 sztuk, w tym 80 Ił-14P na licencji w NRD i 203 jako Avia AV-14 na licencji w Czechosłowacji. Samoloty Ił-14 używane były w komunikacji lotniczej ZSRR i państw bloku socjalistycznego (w tym w Polsce) do końca lat siedemdziesiątych. Lotnictwo wojskowe korzystało z wersji transportowej i desantowej. Samolot Ił-14 wykazywał bardzo dobre własności w lotach polarnych w Arktyce i na Antarktydzie.

Ił-14 w lotnictwie polskim[edytuj | edytuj kod]

W Polsce Ił-14 pojawił się w 1955 roku, Polskie Linie Lotnicze LOT zakupiły 6 samolotów w wersji Ił-14P mogące przewozić 14 pasażerów. Miały one następujące znaki rejestracyjne:

  • SP-LNA
  • SP-LNB
  • SP-LNC
  • SP-LND
  • SP-LNE
  • SP-LNF

Kolejne sześć samolotów LOT zakupił tym razem w Niemieckiej Repubublice Demokratycznej (NRD) w 1957 roku. Maszyny mogły przewozić 26 pasażerów i miały następujące znaki:

  • SP-LNG
  • SP-LNH
  • SP-LNI
  • SP-LNK
  • SP-LNL
  • SP-LNM

W Czechosłowacji zakupiono pasażersko towarową Avie AV-14P, która otrzymała oznaczenia SP-LNN. W latach 1957 i 1958 samoloty produkcji radzieckiej poddano modernizacji w NRD zwiększając we wszystkich samolotach liczbę miejsc do 26. Latem 1964 i 1965 roku wypożyczono z NRD trzy Iły przystosowane do przewozu truskawek. Iły obsługiwały zagraniczne połączenia LOTu aż do 1961 roku kiedy to zaczęły pojawiać się pierwsze Iły-18, które wyparły czternastki na linie krajowe. Latając w Polsce zrezygnowano z obecności stewardesy na pokładzie, załoga składała się tylko z dwóch pilotów i radiotelegrafisty. Na początku lat 60. we wszystkich używanych maszynach zwiększono liczbę miejsc dla pasażerów do 32. Po dekadzie latania z powodu ograniczeń eksploatacyjnych zmniejszono ponownie liczbę pasażerów do 28. Ił-14 używany był przez linie lotniczą do lipca 1972 roku. Jeden z LOT-owskich samolotów uległ rozbiciu 14 czerwca 1957 roku podczas podchodzenia do lądowania na lotnisku w Moskwie podczas panującej burzy. Zginęło pięciu pasażerów i czterech członków załogi. W 1968 r. samoloty SP-LNB i SP-LNE zostały przerobione na samoloty aerofotogrametryczne użytkowane następnie przez Przedsiębiorstwo Usług Lotniczych Aeropol. W 1970 r. SP-LNG został przejęty przez Zarząd Ruchu Lotniczego i Lotnisk Komunikacyjnych. Równolegle do cywilnego przewoźnika również wojska lotnicze zakupiły około 20 samolotów. Ił-14 wykorzystywany był do zadań transportowych, kurierskich, do szkolenia spadochroniarzy oraz jako latająca salonka dla członków rządu.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Ił-14P – podstawowa wersja produkowana od roku 1950 (także w NRD), 18 miejsc pasażerskich
  • Ił-14M – wersja z przedłużonym o 1 metr kadłubem, produkowana od 1956 r., 24, a potem 28 lub 32 miejsca pasażerskie
  • Ił-14G – wersja transportowa
  • Ił-14T – wersja transportowa
  • Ił-14D – wersja desantowa
  • Ił-14S – salonka
  • Avia AV-14 – oznaczenie Ił-14P produkowanego na licencji w Czechosłowacji
  • Avia 14 Super – 42-miejscowa wersja produkowana w Czechosłowacji
  • Ił-14FG – wersja fotogrametryczna (do wykonywania fotografii) z przedłużonym przeszklonym dziobem produkowana w Czechosłowacji

Opis techniczny[edytuj | edytuj kod]

Wolnonośny dolnopłat konstrukcji metalowej, kryty blachą. Podwozie samolotu z kołem przednim, chowane w locie. Usterzenie klasyczne. 2 silniki tłokowe w układzie podwójnej gwiazdy ASz-82 o mocy 1900 KM. Śmigła czterołopatowe.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Benedykt Kempski: Samolot transportowy Ił-14. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony, 1982. ISBN 83-11-06936-0.