Iłukszta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Iłukszta
Ilūkste
Herb
Herb Iłukszty
Państwo  Łotwa
Gmina Iłukszta
Powierzchnia 9 km²
Populacja (2004)
• liczba ludności
• gęstość

2938
326 os./km²
Położenie na mapie Łotwy
Mapa lokalizacyjna Łotwy
Iłukszta
Iłukszta
Ziemia 55°58′N 26°17′E/55,966667 26,283333Na mapach: 55°58′N 26°17′E/55,966667 26,283333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Iłukszta (łot. Ilūkste, niem. Illuxt, lit. Alūksta, ros. Илуксте, spotykana także nazwa Illuxt lub w zapisie alfabetem rosyjskim: Иллукст; w archaicznej XIX-w. polskiej pisowni Iłłukszta) — miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą, ok. 4 km od Dźwiny. Osada po raz pierwszy wzmiankowana w 1550 roku[1]. W 1690 roku ród Zyberków ufundowali drewnianą rezydencję mającą być zaczątkiem przyszłego kolegium jezuickiego oraz drewniany kościółek. W 1747 roku rozpoczęto budowę murowanego kolegium ukończonego w roku 1753. Od 1754 rozpoczęto budowę barokowego kościoła pod kierunkiem ks. Tomasza Żebrowskiego, który ukończono w 1766 r. Pierwsze nabożeństwo odbyło się w nim w 1769 roku. Kościół został zniszczony w czasie I wojny światowej a jego ruiny rozebrano w latach 60. XX wieku.

W 1787 roku tutejsze seminarium duchowne przejęte zostało przez Zgromadzenie Misji. W roku 1897 roku mieszkało tu 2500 osób, a miejscowość była siedzibą powiatu iłukszckiego o powierzchni[2]około 2000 km² zamieszkiwanego przez 66 697 osób; prawa miejskie od 1917 roku, w 2000 miasto liczyło 2940 mieszkańców.

W okresie po zakończeniu I wojny światowej Iłukszta i ziemie powiatu iłuksztańskiego były przez krótki okres obiektem sporu pomiędzy Polską i Łotwą, które rościły sobie prawa tego tych terenów. Polska wysuwała argumenrty etniczne, wskazując na dominację ludności polskiej w sześciu gminach powiatu oraz w mieście, natomiast Łotwa historyczne wskazując na przynależność tego terenu do historycznej Semigalii. Ostatecznie granica polsko-łotewska wytyczona została z pozostawieniem terenu po stronie łotewskiej.

Znane osoby związane z Iłuksztą[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. wg encyklopedii Orgelbranda założona w XVII wieku
  2. u Orgelbranda – 1974 wiorst kwadratowych

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]