III Koncert fortepianowy Czajkowskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

III Koncert fortepianowy Es-dur Op. posth. 75 Piotra Czajkowskiego – utwór składający się formalnie z 2 kompozycji przeznaczonych do wykonywania przez fortepian z orkiestrą dające razem 3 części grane często jako jeden utwór.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kompozycja ta w twórczości Czajkowskiego jest utworem o najbardziej złożonej i skomplikowanej historii. Pierwowzorem koncertu była Symfonia Es-dur nad którą Czajkowski porzucił pracę w 1882. Do materiału muzycznego jakim dysponował kompozytor powrócił na początku kwietnia 1883. W dniach 5-13 lipca 1883 powstała cz. I utworu. Piotr Czajkowski zmarł 25 października?/6 listopada 1893. Prawykonanie tej części miało miejsce 7 stycznia 1895 w Petersburgu.

W listopadzie 1894 brat kompozytora zaczął przeglądać pozostawione szkice oraz rękopisy. Wraz z byłym studentem Czajkowskiego – Sergiuszem Taneyev postanowili wydać odnalezione dwie części symfonii (przerobione wcześniej przez Piotra na fortepian z orkiestrą) jako dwie kolejne części koncertu fortepianowego (pierwszą było Allegro Brilante). Publikacja miała miejsce w 1897 jako opus 79. Pierwsze publiczne wykonanie Andante i Finale miało miejsce 8 lutego 1897. Partię fortepianu wykonał Taneyev.

Instrumentacja[edytuj | edytuj kod]

Utwór przeznaczony jest do wykonywania przez orkiestrę symfoniczną oraz fortepian wykonujący partię solową. Skład orkiestry (wg kolejności zapisywania w partyturze):

Skład cz. III jest bardzo podobny do tego z cz. I oraz dwóch poprzednich koncertów fortepianowych Czajkowskiego.

Forma[edytuj | edytuj kod]

Kompozycja składa się z trzech części które w praktyce przekładają się na 2 osobne utwory:

  • Allegro Brillante Op. posth. 75 (pod tym opusem prezentowany jest cały koncert)
  • Andante i Finale Op. posth. 79
    • Andante
    • Finale

Allegro Brillante[edytuj | edytuj kod]

Cz. I ma formę allegra sonatowego. Zawiera on 3 a nie jak przyjęto w typowej, klasycznej strukturze 2 tematy muzyczne. Pierwszy z nich jest żywy, drugi liryczny, natomiast trzeci ma charakter tańca ludowego.

Andante i Finale[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Andante i Finale Czajkowskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]