III wojna z Królestwem Majsur (1789-1792)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
III wojna z Królestwem Majsur 1789-1792
Anglo-Mysore War 3.png
Czas 1789-1792
Miejsce Mysore
Terytorium Indie
Wynik Zwycięstwo Brytyjczyków
Strony konfliktu
Flag of the British East India Company (1707).svg Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska

Asafia flag of Hyderabad State.png Hyderabad

Flag of the Maratha Empire.svg Imperium Marathów

Flag of Kingdom of Travancore.svg Travancore

In mysore.gif Mysore
Dowódcy
Charles Cornwallis Tipu Sultan
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
Flag of the British East India Company (1707).svg Wojny Brytyjczyków z Królestwem Majsur Flag of Mysore.svg

I wojna z Królestwem Majsur (1767-1769) - Ambur (1767) - Ooscota (1768) - Bagalur (1760) - Chengam (1767) - Mulwagul (1768) - II wojna z Królestwem Majsur (1780-1784) - Thallassery (1779-1782) - Arkot (1780) - Pollilur (1780) - Vellore (1780) - Porto Novo (1781) - Pollilur (1781) - Sholingur (1781) - Negapatam (1781) - Cuddalore (1783) - Mangalore (1783) - III wojna z Królestwem Majsur (1789-1792) - Nedumkotta (1789) - Kalikut (1790) - Cannanore (1790) - Darwar (1790-1791) - Koppal (1790-1791) - Sittimungulum (1790) - Bangalore (1791) - Arahere (1791) - Coimbatore (1791) - Goorumconda (1791) - Thallassery (1791) - Koodli (1791) - Savendroog (1791) - Shimogi (1792) - Seringapatam (1792) - IV wojna z Królestwem Majsur (1798-1799) - Seedasser (1799) - Mallarelly (1799) - Seringapatam (1799)

III wojna z Królestwem Majsur (Mysore) 1789-1792 to kolejny konflikt pomiędzy Królestwem Mysore a Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską. Brytyjczyków wsparli Marathowie, Hyderabad oraz Królestwo Travancore. Wojna zakończyła się podpisaniem traktatu w Seringapatam, w wyniku którego Majsurowie zmuszeni byli przekazać Brytyjczykom znaczną część swojego terytorium.

W wyniku II wojny z Królestwem Majsur Brytyjczycy zmuszeni zostali do podpisania traktatu w Mangalore i zwrotu wszystkich zdobytych wcześniej terenów na rzecz Mysore. Jednym z punktów układu było wypuszczenie brytyjskich jeńców, z czym ociągał się zwycięski władca Majsurów Tipu Sultan.

W roku 1786 gubernator brytyjski w Indiach Charles Cornwallis porozumiał się z Marathami , Travancore i Hyderabadem w celu wspólnego udziału w kolejnej wojnie z Mysore. W przypadku gdyby obaj sojusznicy nie zamierzali stanąć po stronie brytyjskiej, oba królestwa miały przynajmniej pozostać neutralne.

Lord Cornwallis.jpg

  • Charles Cornwallis

W roku 1788 Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przejęła kontrolę nad dystryktem Guntur, który otrzymała od Hyderabadu w zamian za przysłanie do jego obrony dwóch batalionów piechoty. Tym samym Brytyjczycy sprawowali kontrolę na granicy z Mysore. W tym samym czasie Tipu Sultan planował zająć ziemie Królestwa Travancore, wzmocnił też forty na granicach. Dla Brytyjczyków stało się jasne, że atak Majsurów na sojusznika z Travancore jest kwestią czasu i oznacza wypowiedzenie wojny Kompanii Wschodnioindyjskiej.

W roku 1789 władca Mysore wziął udział w dławieniu powstania na wybrzeżu Malabar. Wielu powstańców schroniło się na ziemiach Travancore, co dało Tipu Sultanowi pretekst do ataku na królestwo.

Dnia 29 grudnia 1789 r. Tipu Sultan na czele 14 000 ludzi wtargnął do Travancore. Niespodziewanie jego wojska zostały pobite przez niewielkie siły obrońców, co wywołało chaos w oddziałach Mysore i wycofanie się na pozycje wyjściowe. Tipu Sultan musiał ponownie zreorganizować swoje siły, co wykorzystali Brytyjczycy mobilizując wojsko. Drugi atak na Travancore przyniósł sukces Majsurom, którzy złamali opór przeciwnika. Następnie skierowali się oni w kierunku północno-wschodnim przeciwko formującym się siłom brytyjskim. Jednakże na skutek gwałtownego monsunu akcje militarne zostały przerwane.

W lipcu 1790 r. siły brytyjskie pod dowództwem generała Williama Medowsa pokonały 4000 jazdy Majsurów, po czym zajęły kilka umocnionych stanowisk przeciwnika. W wyniku kampanii Medows zajął znaczne połacie terenu Majsurów, gdzie musiał pozostawić jednak część swoich oddziałów w miejscowych garnizonach.

Pict0016WilliamMedows.jpg

  • William Medows

Dnia 2 września 1790 r. Tipu Sultan na czele 40 000 ludzi opuścił stolicę Seringapatam. Na skutek złej sytuacji zaopatrzeniowej i złych warunków pogodowych marsz Majsurów przebiegał powoli. 13 września Tipu Sultanowi udało się zaskoczyć brytyjski oddział dowodzony przez kapitana Johna Floyda. Brytyjczykom z wielkim trudem i przy wysokich stratach udało się jednak odeprzeć atak Majsurów. Osłonę wycofującemu się Floydowi skutecznie dał kontyngent generała Medowsa, który w porę nadciągnął z odsieczą. Latem 1790 r. Brytyjczyków wsparło 30 000 Marathów, którzy nadciągnęli z Bombaju. Kilka posterunków Mysore skapitulowało na samą wieść o nadciągających Marathach. Ich pochód zatrzymano pod Dharwad, gdzie rozpoczęło się trwające 29 tygodni oblężenie miejsocwego Fortu.

RobertHome - The Death of Colonel Moorhouse at the Storming of the Pettah Gate of Bangalore.jpg

  • Szturm Bengalore

Druga grupa wojsk brytyjskich dowodzona przez Hurry'ego Punta swój marsz rozpoczęła w styczniu 1791 r. nie natrafiając na większy opór. Dnia 5 marca rozpoczęło się oblężenie Bangalore, które zdobyto po 6 tygodniach walk. Po zdobyciu miasta, Punt posiadał znakomitą pozycję wyjściową do marszu na Seringapatam. Pierwsza próba zdobycia miasta została jednak odwołana ze względu na porę monsunową.

Gillray - The Coming-on of the monsoons - or - the retreat from Seringapatam.jpg

  • Karykatura przedstawiająca odwrót Brytyjczyków spod Seringapatam spowodowany porą monsunową

Dnia 25 stycznia 1792 r. Brytyjczycy i ich sprzymierzeńcy podjęli kolejny marsz na stolicę. W stoczonej pod murami miasta bitwie wojska Tipu Sultana zostały pokonane a zwycięzcy Brytyjczycy przystąpili do oblężenia. W dniu 12 lutego Tipu Sultan zaproponował rozmowy pokojowe i wymianę jeńców. Dnia 18 marca podpisano traktat w Seringapatam. Cornwallis jako zakładników zażądał od władcy jego dwóch synów, którzy mieli gwarantować dotrzymanie warunków traktatu. W wyniku porozumienia Majsurowie zmuszeni byli oddać Brytyjczykom znaczną część swoich terenów, (niemalże całą linię brzegową) oraz wypłacić odszkodowania wszystkim stronom konfliktu.

Surrender of Tipu Sultan.jpg

  • Synowie Tipu Sultana w roli zakładników

Postanowienia traktatu w Seringapatam i utrata większej część swojego terytorium skłoniły Majsurów do wydania Brytyjczykom kolejnej wojny w roku 1798.

Literatura:

  • The Tiger of Mysore: A Story of the War with Tippoo Saib, George Alfred Henty, BiblioBazaar (8. Februar 2007) ISBN 978-0554151915
  • The History of the British Empire in India, Verlag:Adamant Media Corporation (16. Juli 2001) ISBN 0543803295