II liga polska w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
II Liga
Klasa wojewódzka, liga międzywojewódzka
Sports current event.svg 2013/2014
Państwo  Polska
Organizator rozgrywek PZPN
Data założenia 26 lutego 1966
Warszawa
Poprzednia nazwa (do sezonu 2007/2008 oficjalnie III liga polska)
Przekształcona
na zawodową
2002
Rozgrywki
Liczba drużyn 18 + 18
Wyższy poziom ligowy I liga
Niższy poziom ligowy III liga
Puchary: Puchar Polski
Zwycięzcy
Obecny zwycięzca Wisła Płock (gr. wsch.)
Energetyk ROW Rybnik (gr. zach.)

II liga polska w piłce nożnej (do sezonu 2007/2008 oficjalnie III liga polska) – trzecia w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce. Stanowi pośredni szczebel rozgrywkowy między I ligą polską (dawną II ligą polską), a III ligą polską (dawną IV ligą polską), będąc jednocześnie trzecim szczeblem centralnym (III poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym i przeznaczone są dla 36 polskich klubów piłkarskich, grających w dwóch 18-zespołowych grupach (wschodniej i zachodniej). Czołowe drużyny każdej z grup II ligi polskiej uzyskują awans do I ligi polskiej, zaś najsłabsze zespoły relegowane są do poszczególnych grup III ligi polskiej. Od samego początku do dziś zarządzana przez Polski Związek Piłki Nożnej. Od 2002 do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie sportowej spółki akcyjnej) lub półprofesjonalny (tj. działające w formie stowarzyszenia kultury fizycznej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Klasy wojewódzkie i mistrzowskie[edytuj | edytuj kod]

Podczas 26. Walnego Zgromadzenia PZPN, zorganizowanego 29 czerwca 1945 w Krakowie, podjęto uchwałę ustanawiającą rozgrywki mistrzowskie szczebla regionalnego w trójpoziomowych Klasach wojewódzkich – najwyższej Klasie A, pośredniej Klasie B i najniższej Klasie C. Tym sposobem prowadzono klubową rywalizację w Polsce od pierwszego powojennego sezonu (1946) do sezonu 1951. W marcu 1952 zlikwidowano je, powołując w zamian cztery Klasy mistrzowskie – najwyższą pierwszą, pośrednie: drugą i trzecią oraz najniższą czwartą.

Ligi wojewódzkie i międzywojewódzkie[edytuj | edytuj kod]

Jednak w międzyczasie przeprowadzono reformę II ligi polskiej, którą w marcu 1953 pomniejszono z 40 do 14 drużyn. Spowodowało to konieczność przesunięcia aż 26 zespołów na trzeci poziom ligowy przed rozpoczęciem sezonu 1953, co można uznać za początek formowania III ligi polskiej (wówczas jeszcze bez takiej nazwy). Występujące na tym szczeblu w sumie 93 drużyny podzielono na 8 równorzędnych grup. Sześć z nich (grupy: warszawska, gdańska, poznańska, wrocławska, rzeszowska i łódzka) miało charakter makroregionalny (tzw. Ligi międzywojewódzkie), dwie zaś (grupy: stalinogrodzka i krakowska) – z uwagi na ich ówczesny spory piłkarski potencjał – były typowo regionalne (tzw. Ligi wojewódzkie). Po zakończeniu rozgrywek zasadniczych (grupowych) 8 triumfatorów każdej z grup walczyło w dwustopniowych barażach (najpierw 4 dwumecze, później 4-zespołowy turniej finałowy z udziałem ich zwycięzców) o awans do II ligi polskiej. Systemem 8-grupowym wraz z barażami (co roku w innej formule) grano do zakończenia sezonu 1955 (przed rozpoczęciem sezonu 1956 utworzono dwie grupy stalinogrodzkie zamiast jednej[1]).

Próba utworzenia III ligi polskiej[edytuj | edytuj kod]

III ligę polską – jako taką – formalnie powołano uchwałą, podjętą w dniu 13 lutego 1955, podczas 38. Plenum Sekcji Piłki Nożnej GKKF (organ zastępujący Polski Związek Piłki Nożnej od 4 lutego 1951 do 9 grudnia 1956) w Warszawie. Miały to być rozgrywki typowo makroregionalne (międzywojewódzkie), toczone w 4 grupach. Pierwsze mecze w tej klasie planowano rozegrać w marcu 1956, podczas inauguracyjnej kolejki sezonu 1956. Jednak już 10 marca 1955 – czyli niecały miesiąc od podjęcia owej decyzji – Plenum SPN zawiesiło jej wykonanie. Podobno zadecydowały względy finansowe i sprzeciw niektórych zrzeszeń (od 1949 do 1956 istniały one w miejsce dawnych klubów).

Liga okręgowa[edytuj | edytuj kod]

W 1956 uchwalono powstanie Ligi okręgowej – jako trzeciego poziomu ligowego – a drużyny do niej zakwalifikowane podzielono na 15 grup. Po sezonie zasadniczym rozgrywano turnieje barażowe (czasami jednostopniowe, a czasami dwufazowe). Systemem tym grano od sezonu 1957 do zakończenia sezonu 1965/1966. W międzyczasie zmieniano liczbę grup regionalnych wraz z ich zasięgiem terytorialnym oraz sposób przeprowadzania barażów.

Zmiana systemu ligowego[edytuj | edytuj kod]

1 grudnia 1959 Plenum PZPN postanowiło – począwszy od sezonu 1961 – zmienić sposób przeprowadzania ligowych rozgrywek niższych szczebli (tj. od trzeciego poziomu ligowego w dół). Reforma była zasadnicza, bowiem polegać miała na zamianie pory roku rozpoczynania i kończenia ligi. Oznaczało to, iż w miejsce – obowiązującego od momentu narodzin polskiego piłkarstwa – systemu "wiosna-jesień" wprowadzono bardziej europejski model "jesień-wiosna". Ostatnie rozgrywki w starym systemie przeprowadzono wiosną 1960, gdy to jedna runda ("wiosenna") zastąpiła cały sezon, a wyniki po połowie spotkań uznano za końcowe. Od sezonu 1961 (a formalnie 1960/1961) grano już więc – obowiązującym do dzisiaj – systemem "jesień-wiosna". Jego inauguracyjną kolejkę (historyczną dla całej polskiej piłki nożnej) rozegrano 19 sierpnia 1960.

Faktyczne utworzenie III ligi polskiej[edytuj | edytuj kod]

Kolejną próbę powołania III ligi polskiej z prawdziwego zdarzenia podjęto w połowie lat 60. Pierwsze plany owej znaczącej reformy szczebla regionalnego nakreślono w 1964. Tym razem przyniosło to efekt, bowiem w grudniu 1965 Plenum PZPN uchwaliło, by począwszy od sezonu 1966/1967 połączyć poszczególne grupy wojewódzkich lig okręgowych, tworząc tym samym cztery grupy makroregionalne – tzw. Ligi międzywojewódzkie. 26 lutego 1966 zaakceptowano powyższe ustalenia, co można uznać za narodziny III ligi polskiej sensu stricto. Od sierpnia 1966 do zakończenia sezonu 1972/1973 na trzecim szczeblu ligowym występowały więc w sumie zaledwie 64 drużyny (po 16 w każdej z 4 grup). Rozgrywki kończyły się po fazie zasadniczej (zrezygnowano z barażów, zaś awans do II ligi polskiej uzyskiwali czterej zwycięzcy. Mianem Ligi okręgowej nazywano wówczas rozgrywki czwartego poziomu ligowego.

Późniejsze losy[edytuj | edytuj kod]

W 1973 doszło do kolejnej reformy (powiększenia) II ligi polskiej, co odbiło się także na III lidze polskiej. W tymże roku utworzono z powrotem Klasy wojewódzkie (w sumie 20 grup, a od sezonu 1974/1975 24 grupy) i grano w nich od sezonu 1973/1974 do sezonu 1975/1976. W 1976 kolejna reforma przyczyniła się do zmniejszenia liczby zespołów do 112 (grających w 8 grupach) od sezonu 1976/1977 do sezonu 1979/1980. W 1980 postanowiono połączyć poszczególne grupy w pary, zmniejszając tym samym ich liczbę o połowę, jednak już w lutym 1982 (począwszy od sezonu 1982/1983) powrócono do modelu ośmiogrupowego. Grano nim do sezonu 1997/1998 włącznie, z jednoroczną przerwą w edycji 1989/1990, gdy ponownie utworzono 4 silne grupy makroregionalne.

Do sezonu 1999/2000 rozgrywkami poszczególnych grup III ligi polskiej – w imieniu PZPN – zarządzały wyznaczone Okręgowe Związki Piłki Nożnej, zaś od sezonu 2000/2001 – wyznaczone Wojewódzkie Związki Piłki Nożnej.

Historia III ligi od 1945[edytuj | edytuj kod]

Sezony Liczba grup Nazewnictwo
1945-1951 14, od 1950 – 17 A klasa wojewódzka
1952 17 I klasa mistrzowska
1953-1956 8 (w 1956 – 9) III liga
1957-1965/1966 15 (od 1958 – 16, od 1959 – 17, od 1960 – 18) klasa okręgowa
1966/1967-1972/1973 4 III liga międzywojewódzka
1973/1974-1975/1976 20 (od 1974/75 – 24) klasa wojewódzka
1976/1977-1979/1980 8 III liga międzywojewódzka
1980/1981-1981/1982 4 III liga międzywojewódzka
1982/1983-1996/1997 8 (w 1989/1990 – 4) III liga międzywojewódzka
1997/1998-2007/2008 4 III liga międzywojewódzka
od 2008/2009 2 II liga (wschodnia i zachodnia)

Grupy[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 2008/2009 rozgrywki II ligi polskiej toczą się w dwóch – niezależnych od siebie – grupach makroregionalnych, po 18 zespołów w każdej (o ile w trakcie sezonu żaden z klubów nie wycofa się lub nie zostanie wykluczony). W sumie na tym szczeblu występuje więc 36 drużyn.

Reorganizacja rozgrywek 2008/2009[edytuj | edytuj kod]

W związku z przeprowadzoną przez rozpoczęciem sezonu 2008/2009 reorganizacją rozgrywek ligowych w Polsce zwycięzcy grup sezonu 2007/2008 uzyskali awans do nowej I ligi (dawnej II ligi). Drużyny z miejsc 2-4 zakwalifikowały się natomiast do nowej II ligi (dawnej III ligi), składającej się z dwóch 18-zespołowych grup. Drużyny, które w końcowej tabeli zajęły miejsca 5-8 awansowały do II ligi, bądź spadły do III ligi (dawnej IV ligi), w zależności od liczby spadkowiczów z obecnej II ligi z terenów poszczególnych makroregionów. Zespoły z miejsc 9-16 spadły natomiast do utworzonej wówczas III ligi.

Do sezonu 2007/2008 włącznie zależności III ligi polskiej od lig II i IV prezentowały się następująco:

Awans[edytuj | edytuj kod]

Drużyny zajmujące 1 i 2 miejsca w końcowej tabeli swoich grup automatycznie kwalifikują się do I ligi polskiej pod warunkiem, że:

  • nie są drużyną rezerw klubu grającego w wyższej klasie rozgrywkowej (tj. Ekstraklasie, bądź I lidze polskiej),
  • otrzymają licencję na grę w I lidze polskiej,
  • nie ma żadnych innych podstaw (w tym prawnych), by uniemożliwić im występy w I lidze polskiej.

Spadek[edytuj | edytuj kod]

Liczba drużyn zdegradowanych do IV ligi polskiej z danej grupy III ligi polskiej jest zależna od liczby zespołów zdegradowanych do tej grupy z II ligi polskiej. Liczba ta może się wahać od 0 do 8, więc dopiero po zakończeniu całego sezonu można ustalić dokładną liczbę spadkowiczów do IV ligi polskiej. Z IV ligi polskiej do każdej grupy III ligi polskiej zawsze dostają się po cztery drużyny (w sumie 16 beniaminków), przy czym jedna "uzupełnia" miejsce po zespole, który awansował do II ligi polskiej, tak więc liczba spadkowiczów z danej grupy wynosi:

  • liczba zespołów zdegradowanych do danej grupy + 2 – w przypadku, gdy drużynie startującej z tej grupy do baraży uda się zakwalifikować do II ligi polskiej,
  • liczba zespołów zdegradowanych do danej grupy + 3 – w przypadku, gdy drużynie startującej z tej grupy do baraży nie uda się zakwalifikować do II ligi polskiej.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]