II wojna brytyjsko-afgańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Druga wojna brytyjsko-afgańska
Battle in Afghanistan.jpg
92nd Highlanders pod Kandaharem. Obraz Richarda Catona Woodville’a.
Czas 1878–1880
Miejsce Afganistan
Wynik Ograniczone zwycięstwo Wielkiej Brytanii
Strony konfliktu
Emirat Afganistanu Afganistan Wielka Brytania Wielka Brytania
Dowódcy
Sher Ali Khan
Ayub Khan
Donald Stewart
Frederick Roberts
Samuel Browne
Straty
ok. 12 700 zabitych i rannych ok. 1630 zabitych i rannych
Flag of the United Kingdom.svg II wojna brytyjsko-afgańska Flag of Afghanistan (1880–1901).svg

Ali Masjid - Peiwar Kotal - Futtehabad - Czahar Asiab - Kabul - Ahmed Khel - Maiwand - Kandahar

II wojna brytyjsko-afgańska 1878-1880.

Po zwycięskiej wojnie z Turcją w latach 1877-1878 centralna Azja stała się centrum zainteresowania Rosji, która od roku 1868 podporządkowała sobie zachodni Turkmenistan. W czerwcu 1878 Rosjanom udało się, ku niezadowoleniu Brytyjczyków, wysłać pełnomocnika do Kabulu, gdzie rządy sprawował emir Szer Ali Chan, trzeci syn Dost Mohammada.

Wywołało to protest wicekróla Indii Lorda Lyttona, który wysłał w odpowiedzi do Kabulu swojego reprezentanta generała Neville Chamberlaina. Jego misja zakończyła się jednak niepowodzeniem. Generał zatrzymany przez Afgańczyków, zmuszony został do powrotu. W odpowiedzi na to Brytyjczycy wysłali znaczne siły do Afganistanu. Po wkroczeniu armii brytyjsko-indyjskiej Szer Ali zbiegł do Rosji, gdzie uzyskał obietnicę pomocy. Emir zmarł jednak w lutym 1879 w miejscowości Mazar-i Szarif.

Po zajęciu znacznych obszarów przez Brytyjczyków, Muhammad Jakub Chan syn i następca byłego emira Szer Ali Chana podpisał w maju 1879 układ w Gandamak, który gwarantował Brytyjczykom prawo do ustanowienia rezydentury w Kabulu i innych miastach, a także dawał im możliwość kontroli polityki zagranicznej Afganistanu. We wrześniu 1879 nowy rezydent brytyjski w Kabulu Louis Cavagnari został zamordowany wraz z wszystkim członkami swojego sztabu przez powstańców afgańskich. Rozpoczęła się druga faza wojny, w wyniku której Brytyjczycy pod wodzą generała Fredericka Robertsa zajęli w październiku Kabul, w którym jednak zostali oblężeni.

W roku 1880 nowym emirem Kabulu ustanowiony został Abdur Rahman Chan jeden z wnuków Dosta Mohammeda a trzeci syn Afzul Chana. Inny syn Szer Alego, Ajub Chan, urzędujący na zachodzie kraju, pokonał w lipcu 1880 armię brytyjską w krwawej bitwie pod Maiwandem. Już we wrześniu jednak podczas oblężenia Kandaharu, został on pobity przez wojska Fredericka Robertsa w bitwie pod Kandaharem, po której wycofał ostatecznie swoje siły z zajętych terenów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Saul David: Die Groesten Fehlschlaege der Militaergeschichte, 2003 ISBN 3453861272.