II wojna z Królestwem Majsur (1780-1784)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
II wojna z Królestwem Majsur 1780-1784
Haidar Ali commandant en chef des Mahrattes gravure 1762.jpg
Hyder Ali
Czas 1780-1784
Miejsce Mysore
Terytorium Indie
Wynik Zwycięstwo Majsurów
Strony konfliktu
Flag of the British East India Company (1707).svg Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska

Flag of Hanover (1692).svg Hanower

In mysore.gif Mysore

Royal Standard of the King of France.svg Francja Prinsenvlag.svg Holandia

Dowódcy
Eyre Coote, Hector Munro Hyder Ali, Tipu Sultan
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
Flag of the British East India Company (1707).svg Wojny Brytyjczyków z Królestwem Majsur Flag of Mysore.svg

I wojna z Królestwem Majsur (1767-1769) - Ambur (1767) - Ooscota (1768) - Bagalur (1760) - Chengam (1767) - Mulwagul (1768) - II wojna z Królestwem Majsur (1780-1784) - Thallassery (1779-1782) - Arkot (1780) - Pollilur (1780) - Vellore (1780) - Porto Novo (1781) - Pollilur (1781) - Sholingur (1781) - Negapatam (1781) - Cuddalore (1783) - Mangalore (1783) - III wojna z Królestwem Majsur (1789-1792) - Nedumkotta (1789) - Kalikut (1790) - Cannanore (1790) - Darwar (1790-1791) - Koppal (1790-1791) - Sittimungulum (1790) - Bangalore (1791) - Arahere (1791) - Coimbatore (1791) - Goorumconda (1791) - Thallassery (1791) - Koodli (1791) - Savendroog (1791) - Shimogi (1792) - Seringapatam (1792) - IV wojna z Królestwem Majsur (1798-1799) - Seedasser (1799) - Mallarelly (1799) - Seringapatam (1799)

II wojna z Królestwem Majsur – wojna mająca miejsce w latach 1780-1784, druga z serii wojen toczonych przez Brytyjską Kompanię Wschodnioindyjską z Królestwem Majsur (Mysore). Majsurów wspierała w konflikcie Francja, Brytyjczyków natomiast Hanowerczycy.

Jednym z powodów wojny było zajęcie przez Brytyjczyków portu Mahé zarządzanego dotychczas przez Francuzów. Władca Mysore Hyder Ali rozpoczął wrogie działania skierowane przeciwko Kompanii Wschodnioindyjskiej, odnosząc kilka sukcesów. W toku dalszych walk Brytyjczykom udało się odzyskać utracone tereny. Po wypowiedzeniu przez Anglię wojny Niderlandom w roku 1780 również Holendrzy włączyli się do konfliktu w Indiach.

Po I wojnie z Królestwem Mysore, władca Majsurów Hyder Ali zawiązał sojusz z Francją, znajdującą się od roku 1778 w stanie wojny z Brytyjczykami. Brytyjczycy podjęli wówczas próbę wyparcia sił francuskich z rejonu Madrasu. W roku 1779 zajęli kilka pozycji francuskich i wkroczyli do portu Mahé, mającego wielkie znaczenie dla Majsurów. To właśnie przez ten port Hyder Ali otrzymywał broń dostarczaną mu przez francuskie okręty. Po utracie portu władca Majsurów zamierzał odzyskać ważny strategicznie punkt wypowiadając Kompanii Wschodnioindyjskiej wojnę.

W czerwcu 1780 r. Hyder Ali na czele 80 000 ludzi wtargnął do Karnataki, gdzie rozpoczął oblężenie brytyjskiego Fortu Arcot. Syn Alego - Tipu Sułtan na czele części wojsk wymaszerował naprzeciwko nadciągającej z odsieczą armii brytyjskiej pod wodzą Colonela Hectora Munro liczącej 5000 żołnierzy. Do bitwy doszło dnia 10 września pod Pollilur. Majsurowie otworzyli do przeciwnika gwałtowny ogień z dział, po czym przypuścili gwałtowny atak kawalerii, całkowicie roznosząc oddział brytyjski. Bitwa pod Pollilur była największą dotychczasową klęską wojsk Kompanii Wschodnioindyjskiej. Munro i nieliczni, którzy uniknęli klęski, schronili się w Madrasie, dokąd przybyły wkrótce posiłki pod dowództwem gen. Eyre Coote. W międzyczasie dnia 3 listopada Hyder Ali zajął port Arcot.

W roku 1781 Coote pokonał Majsurów w bitwach pod Porto Novo, Sholinghur i kolejnej bitwie pod Pollilur. Rezultaty tych bitew nie osłabiły jednak armii Majsurów. Latem 1781 r. do Madrasu przybył nowy gubernator George Macartney z wiadomością o wypowiedzeniu przez Brytyjczyków wojny Holendrom. MacCartney rozkazał siłom Kompanii zaatakowanie holenderskich pozycji w Indiach. W listopadzie 1781 r. po trwającym trzy tygodnie oblężeniu, Brytyjczycy zdobyli holenderską osadę Nagapattinam, w której przebywało 2000 Majsurów. Dla Hydera Alego stało się jasne, że pokonać Brytyjczyków można będzie tylko wówczas gdy zneutralizuję się dostawy wojsk i broni od strony morza.

W grudniu Tipu Sułtan odniósł kolejne zwycięstwo w starciu z wojskiem Colonela Braithwaite w bitwie pod Annagudi i zajął Chittur. Latem 1782 r. pomaszerował w kierunku Malabaru, gdzie pojawiły się nowe posiłkowe oddziały brytyjskie. Krótko później na raka zmarł Hyder Ali, co skłoniło Brytyjczyków do nasilenia akcji militarnych. Armia dowodzona przez generała Matthewsa pomaszerowała do Malabaru naprzeciwko sił Tipu Sultana. Do kolejnej bitwy doszło pod Bednore, gdzie Majsurowie okazali się zwycięzcami. Matthews oraz wielu jego oficerów trafiło do niewoli. Brytyjczyków odesłano do Seringapatam i stracono.

W roku 1783 do Indii dotarła wiadomość o zawarciu pokoju pomiędzy Francją i Wielką Brytanią, co pociągnęło za sobą odwrót sił francuskich. We wrześniu Brytyjczycy zajęli Mangalore, natomiast Majsurowie zajęli twierdzę Palakkad i Coimbatore. Kilka tygodni później na rozkaz z Londynu, Brytyjczycy z Kompanii Wschodnioindyjskiej przystąpili do rozmów pokojowych z Majsurami. Tipu przystąpił do rozmów dopiero po zajęciu Mangalore w styczniu 1784 r. Wojnę zakończył traktat z Mangalore podpisany dnia 11 marca 1784 r. który przywrócił granice sprzed roku 1779.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The History of the British Empire in India, Verlag:Adamant Media Corporation (16. Juli 2001) ISBN 0543803295
  • The Tiger of Mysore: A Story of the War with Tippoo Saib, George Alfred Henty, BiblioBazaar (8. Februar 2007) ISBN 978-0554151915