IS-1 Sęp

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
IS-1 Sęp
Częściowo widoczny szybowiec IS-1 Sęp (SP-443) na lotnisku szybowcowym w Jeżowie Sudeckim, listopad 1950
Częściowo widoczny szybowiec IS-1 Sęp (SP-443) na lotnisku szybowcowym w Jeżowie Sudeckim, listopad 1950
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Instytut Szybownictwa w Bielsku-Białej
Typ szybowiec wyczynowy
Konstrukcja górnopłat o konstrukcji drewnianej
Załoga 1
Historia
Data oblotu 1947
Lata produkcji 19471948
Wycofanie ze służby 1962
Egzemplarze 1
Dane techniczne
Wymiary
Rozpiętość 17,50 m
Wydłużenie 18
Długość 7,50 m
Wysokość 1,25 m
Powierzchnia nośna 17,00 m²
Profil skrzydła G-549 > M-12
Masa
Własna 276 kg
Startowa 353 kg
Osiągi
Prędkość minimalna 40 km/h
Prędkość dopuszczalna 225 km/h
Prędkość min. opadania 0,74 m/s przy 67 km/h
Doskonałość maks. 27 (dla V=72 km/h)
Współczynnik obciążenia konstrukcji 20,7 kG/m²
Dane operacyjne
Użytkownicy
Polska

Szybowiec wyczynowy IS-1 Sęppolski szybowiec wyczynowy, pierwszy szybowiec skonstruowany i budowany w Polsce po II wojnie światowej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej podjęto w Polsce działania zmierzające do odtworzenia sportu szybowcowego, a w celu zintensyfikowania tych działań w 1946 roku powołano w Bielsku-Białej Instytut Szybownictwa, który stał się pierwszym zakładem zajmującym się budową szybowców.

Już w 1947 roku konstruktorzy tego instytutu mgr inż. Władysław Nowakowski i inż. Józef Niespał opracowali projekt pierwszego powojennego szybowca wyczynowego, który oznaczono jako IS-1 Sęp. Prototyp został oblatany w dniu 2 czerwca 1947 roku przez znanego szybownika inż. Piotra Mynarskiego na lotnisku w Bielsku-Białej.

Po wszechstronnych badaniach w 1948 roku wyprodukowano niewielką serię 5 szybowców tego typu oznaczonych jako IS-1 Sęp bis, które nieznacznie różniły się od prototypu.

Użycie[edytuj | edytuj kod]

Szybowce IS-1 Sęp był użytkowany w Aeroklubie w Bielsku-Białej do 1962 roku a ostatni egzemplarz znajduje się w Muzeum Lotnictwa w Krakowie.

Na szybowcu tym dokonano szereg wyczynów prędkościowych, czasowych i wysokościowych. Do największych należy zajęcie 8 miejsca w klasyfikacji ogólnej i 1 w przelocie szybkościowym docelowo-powrotnym przez Adama Zientka na zwodach w Samedan w Szwajcarii w 1947 roku oraz przelot grupowy w 1948 roku zespołu dwóch szybowców IS-1 Sęp i jednego IS-2 Mucha z lotniska na górze Żar do Wiednia.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Szybowiec IS-1 Sęp to jednomiejscowy górnopłat o konstrukcji drewnianej. Kadłub półskorupowy. Kabina zakryta z nastawnymi pedałami i oparciem fotela, wyposażona w przyrządy do lotu w chmurach. Płat były wyposażone w klapy, klapolotki, hamulec aerodynamiczny IAW. Posiadał on zaczep przedni i tylny oraz dwuczłonowe zaczepy boczne w okolicy środka masy. Podwozie stałe w postaci płozy, do startu stosowano odrzucany wózek kołowy. Szybowiec przystosowany był do startu zarówno za samolotem jak również przy pomocy wyciągarki.

IS-1 Sęp miał hamulce aerodynamiczne które przy częściowym otwarciu generowały dźwięk zbliżony do buczenia, przy większych prędkościach dźwięk zmieniał się na potężny ryk. Generowane podczas tego drgania były szkodliwe dla konstrukcji szybowca i doprowadziły nawet do tragicznego wypadku (pilot Dembski). Po tym wypadku zakazano lotów z częściowym otwarciem hamulców.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa pod kierunkiem Andrzeja Glassa: Konstrukcje lotnicze Polski Ludowej. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1965, s. 28-31.
  • Piotr Piechowski: Modelarstwo lotnicze. IS-1 Sęp (pol.). [dostęp 10 listopada 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]