ISO 9001

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oznaczenie otrzymania certyfikatu ISO 9001 na hurtowni ryb na targu Tsukiji w Tokio

PN-EN ISO 9001:2009 Systemy zarządzania jakością – Wymagania (z ang. EN ISO 9001:2008 Quality management systems – Requirements) – międzynarodowa norma określająca wymagania, które powinien spełniać system zarządzania jakością w organizacji.

Wprowadzenie normy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym światowym standardem zarządzania systemem jakości był BS 5750, który został opublikowany przez British Standards Institution w 1979 roku. W 1987 standard ten stał się normą ISO 9000 inspirując dalszą serię międzynarodowych standardów. Norma ta została poprawiona w 1994 i udoskonalona w 2000 roku zapewniając międzynarodowy sukces systemu zarządzania jakością z liczbą ponad 776 000 wydanych certyfikatów wg ISO 9001:2000 w 161 krajach pod koniec 2005 roku. Kolejne "odświeżenie" standardu miało miejsce w roku 2008 co zaowocowało normą ISO 9001:2008. Wydana 14 listopada 2008 roku[1] przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną norma, została wydana w języku polskim w lutym 2009 roku przez Polski Komitet Normalizacyjny z oznaczeniem PN-EN ISO 9001:2009.[2] Zastępuje ona normy PN-EN ISO 9001:2001 oraz PN-EN ISO 9001:2008 (wersja oryginalna została przyjęta z oznaczeniem PN-EN w 2008 roku) i jest to jedyna norma zawierająca wymagania dla systemu zarządzania jakością, przeznaczona dla celów certyfikacji. Najnowsze wydanie standardu oznaczone jako ISO 9001:2015, zawiera szereg zmian, które w największej mierze będą dotyczyły firm usługowych.[3]

Opis normy[edytuj | edytuj kod]

Normę tę mogą stosować wszystkie organizacje, niezależnie od ich wielkości i rodzaju. Ukierunkowana jest ona na zrozumienie i spełnienie wymagań klienta, a więc określonych potrzeb względem wyrobów danej organizacji, przyjęcie podejścia procesowego, dostarczanie wyników skuteczności procesów oraz ich ciągłe doskonalenie, w oparciu o obiektywne pomiary. Standard ten zaleca objęcie procesów organizacji cyklem PDCA, znanym również jako Cykl Deminga.

Do głównych wymagań normy ISO 9001 należą m.in.: wprowadzenie nadzoru nad dokumentacją i zapisami, zaangażowanie kierownictwa w budowanie systemu zarządzania jakością, usystematyzowanie zarządzania zasobami, ustanowienie procesów realizacji wyrobu, dokonywanie systematycznych pomiarów (zadowolenia klienta, wyrobów, procesów).

Wszystkie te wymagania są szczegółowo opisane w przedmiotowej normie i uwzględniają osiem zasad jakości:

  1. zorientowanie na klienta (pozycja organizacji na rynku jest zależna od jej klientów);
  2. przywództwo (kierownictwo organizacji wypracowuje kierunki jego rozwoju);
  3. zaangażowanie ludzi (najcenniejszym dobrem organizacji są ludzie);
  4. podejście procesowe (skuteczność i efektywność organizacji zależą w głównej mierze od jakości realizowanych w niej procesów. Bardzo dobre wsparcie w identyfikowaniu procesów: model APQC, dokładnie opisany w książce "Modelowanie organizacji procesowej" pod redakcją J. Auksztola i M. Chomuszko);
  5. systemowe podejście do zarządzania (zarządzanie jakością jest traktowane jako zarządzanie wzajemnie ze sobą powiązanymi procesami);
  6. ciągłe doskonalenie (stałym celem organizacji jest ciągłe doskonalenie realizowanych w niej procesów);
  7. rzeczowe podejście do podejmowania decyzji (podejmowanie decyzji opiera się na analitycznej, logicznej bądź intuicyjnej analizie wszelkich dostępnych danych i informacji);
  8. wzajemne korzyści w stosunkach z dostawcami (tworzenie wzajemnie korzystnych stosunków z dostawcami materiałów i usług stanowi dla organizacji gwarancję wysokiej jakości).

Certyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Norma ISO 9001:2008 składa się z dziewięciu rozdziałów (od 0 wprowadzenie;1 nawiązanie do normy ISO 9000:2008... do 8), z czego rozdziały od 4 do 8 zawierają wymagania. W przypadku, gdy organizacja spełnia wszystkie wymagania tej normy (dopuszcza się wyłączenia wymagań z rozdziału 7.3, 7.5), może ubiegać się o wydanie stosownego certyfikatu. Certyfikat zgodności z normą 9001:2009 wydaje niezależna jednostka certyfikująca.

Podkreśla się, że ISO 9001 to standard akceptowany i rozpoznawany na całym świecie. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) liczbę wydanych certyfikatów potwierdzających zgodność systemów zarządzania jakością z ww. normą tylko w 2002 roku szacowała na ponad pół miliona[4].

Przypisy

  1. Nowe wydanie standardu ISO 9001:2008 – Centrum Jakości
  2. ISO 9001:2008 – Jakosc.biz
  3. Nowe wydanie standardu ISO 9001:2015 – Vademecum Zarządzania
  4. Katarzyna Ostrowska, "System zarządzania jakością zgodny z wymaganiami ISO 9001:2000 – o tym trzeba wiedzieć" w "ISO 9001 – Skuteczny sposób uzyskania certyfikatu jakości" pod red. Eckhard Kreier, Jacek Łuczak, rozdz. 1/1 str. 1, Wydawnictwo Forum Sp. Z o.o., Poznań 2004.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]