Icchak Sadeh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Icchak Sadeh
יצחק שדה
Icchak Sadeh, 1950
Icchak Sadeh, 1950
generał major (Aluf) generał major (Aluf)
Data i miejsce urodzenia 10 sierpnia 1890
Lublin
Data i miejsce śmierci 20 sierpnia 1952
Tel Awiw-Jafa
Przebieg służby
Lata służby 1921-1949
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
Hagana
Siły Obronne Izraela
Jednostki Palmach
8 Brygada Pancerna
Stanowiska dowódca 8 Brygady Pancernej
Główne wojny i bitwy Wojna domowa w Mandacie Palestyny
Wojna o niepodległość
Odznaczenia
Wojna o niepodległość
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Icchak Sadeh (ur. 10 sierpnia 1890; zm. 20 sierpnia 1952) - izraelski dowódca wojskowy w stopniu generała majora (Aluf), oficer Sił Obronnych Izraela, pedagog.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Izaak Landoberg w Lublinie, będącym wówczas częścią Imperium Rosyjskiego (obecnie Polska). Jego matka, Rebeka, była córką rabina Lublina, Szneura Zalmana Fradkina. Młody Izaak uczył się przy rabinie Hilelu Cajtlin.

Podczas I wojny światowej służył w Armii Imperium Rosyjskiego. Został odznaczony za odwagę i awansowany na dowódcę kompanii. W 1917 roku spotkał aktywistę ruchu syjonistycznego Josefa Trumpeldora. Pod jego wpływem przyłączył się do młodzieżowej organizacji syjonistycznej Hechalutz. Po wojnie rozpoczął studia na Uniwersytecie Simforfol na Krymie. Po śmierci Trumpeldora w 1920 roku w Tel Chaj, opuścił szkołę i wyjechał do Mandatu Palestyny[1].

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Icchak Sadeh, 1948 r.

Po przyjeździe do Palestyny zmienił swoje nazwisko i w 1921 roku wstąpił do żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana. Dowodził obroną położonego na północy kibucu Kefar Giladi. Podczas arabskich rozruchów w latach 1936-1939 zyskał uznanie jako dowódca mobilnych oddziałów Hagany, które prowadziły akcje odwetowe na Arabach. W 1937 roku ewoluowały one w Kompanie Polowe (hebr. פלוגות השדה, Plugot Sadeh; w skrócie Fosh), których działalność była zaaprobowana przez Brytyjczyków. W 1938 roku dowodził obroną kibucu Hanita. Od 1941 roku organizował system szkoleń paramilitarnych Gadna. Podczas II wojny światowej został pierwszym dowódcą kompanii szturmowych Palmach. W 1945 roku awansował na Szefa Sztabu Generalnego Hagany. Prowadził negocjacje z żydowskimi organizacjami paramilitarnymi Irgun i Lehi, aby podjąć wspólne działania przeciwko brytyjskim władzom mandatowym. Pod koniec 1946 roku został odsunięty od naczelnego dowództwa przez Dawida Ben Guriona, który obawiał się o swoje przywództwo.

Na początek wojny domowej w Mandacie Palestyny w grudniu 1947 roku dowodził obroną kibucu Miszmar ha-Emek. Był on otoczony przez siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, i Sadeh musiał organizować obronę konwojów z zaopatrzeniem. W dniu 19 kwietnia 1948 roku został przeniesiony w rejon Jerozolimy, i tam zastał go wybuch I wojny izraelsko-arabskiej. Przy tworzeniu Sił Obronnych Izraela otrzymał awans na pułkownika i dowodzenie nowo utworzoną 8 Brygadą Pancerną. Doświadczenie bojowe w dowodzeniu wojskami pancernymi zdobywał podczas operacji Danny (10-18 lipca 1948 r.). Następnie prowadził działania na froncie południowym w operacji Joav (15-22 października). Osobiście zaplanował i dowodził operacją Szmone (9 listopada), podczas której zdobyto strategiczny fort Iraq Suwajdan. Pod koniec wojny opuścił armię[2].

Po opuszczenia armii[edytuj | edytuj kod]

Po przejściu na emeryturę zamieszkał w Jafie i zajął się pisaniem licznych opowiadań i artykułów. Jego pisma zostały zebrane i wydane w czterech tomach.

Sedeh zmarł w Tel Awiwie i został pochowany w kibucu Givat Brenner.

Przypisy

  1. Icchak Sadeh (hebr.). W: Palmach - Official Site [on-line]. [dostęp 2012-01-04].
  2. Icchak Sadeh (hebr.). W: YnetNews [on-line]. [dostęp 2012-01-04].