Ichtiostega

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ichtiostega
Ichthyostega
ichtiostega
ichtiostega
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada płazy
Podgromada labiryntodonty
Rząd Ichthyostegalia
Rodzina Ichthyostegidae
Rodzaj ichtiostega
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Ichtiostega (Ichthyostega; rybopłaz) – jeden z pierwszych przedstawicieli czworonogów, forma przejściowa między rybami, a płazami. Zaliczany do wymarłego rzędu Ichthyostegalia. Szczątki tego wymarłego pierwotnego płaza znalazła w roku 1932 – w dewońskich skałach osadowych liczących ok. 365 mln lat, we wschodniej Grenlandii – ekipa pod kierownictwem szwedzkiego paleontologa, Gunnara Säve-Söderbergha. Następne znaleziska w tym rejonie poczyniono w latach następnych, aż do 1955. Wraz z inną podobną, choć jeszcze prymitywniejszą formą (Acanthostega), u której zachowały się skrzela, Ichtiostega jest prawdopodobnie jednym z pierwszych lądowych kręgowców.

Badania paleontologiczne Grzegorza Niedźwiedzkiego w Górach Świętokrzyskich dowiodły, że był boczną gałęzią ewolucyjną, gdyż odkryto tropy bardziej zaawansowanego ewolucyjnie zwierzęcia, żyjącego 18-20 mln lat wcześniej[1][2]. Pracę publikuje Nature.

Dane:
Czas: Dewon 370 mln lat temu
Występowanie: Grenlandia
Długość: 1,2 m

Opis rodzaju[edytuj | edytuj kod]

Było to zwierzę długości ok. 1,2 m, o wydłużonym ciele zakończonym długim ogonem; ciało pokryte było drobnymi łuskami; wzdłuż ogona biegła płetwa podobna do grzbietowej płetwy ryby. Pysk krótki, szeroki, czaszka płaska, zbudowana ze zrośniętych silnie kości. Dorosła ichtiostega nie miała skrzeli, oddychała płucami. Szeroko rozstawione kończyny zakończone były palcami w liczbie większej niż 5, ale o budowie przypominającej palce współczesnych czworonogów. Naukowcy określają je mianem rybopłaza.


Kręgowce charakterystyczne dla późnego Dewonu: ryby mięśniopłetwe i czworonogi ziemnowodne.
Z mięśniopłetwych ryb takich jak eustenopteron wyewoluowały ich następcy panderichtys, które mogły oddychać powietrzem atmosferycznym na mulistych płyciznach, następnie pojawił się tiktaalik, który przy pomocy kończyno-podobnych płetw mógł wychodzić na ląd, poprzedzając pierwsze czworonogi takie jak akantostegi, których stopy posiadały osiem palców i ichtiostegi z rozwiniętymi kończynami, buszujące w chwastach porastających nabrzeżne mokradła. Mięśniopłetwe ryby wyewoluowały także w latimerie (coelacanth), które przetrwały do dnia dzisiejszego.


← mln lat temu
Ichtiostega
←4,6 mld 541 485 443 419 359 299 252 201 145 66 23 2


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Eugeniusz Wiśniewski: Odkrycie Polaków wstrząsa historią ewolucji (pol.). Polskie Radio, czwartek, 7 stycznia 2010. [dostęp 2010-01-08]. s. 1.
  2. INTERIA.PL/PAP: Po odkryciu Polaków trzeba zmieniać podręczniki (pol.). Środa, 6 stycznia (20:38). [dostęp 2010-01-08]. s. 1.