Idolek mauretański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Idolek mauretański
Zanclus cornutus[1]
(Linnaeus, 1758)
Idolek mauretański
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Infragromada doskonałokostne
Rząd okoniokształtne
Rodzina idolkowate
Rodzaj Zanclus
Cuvier, 1831
Gatunek idolek mauretański
Synonimy
  • Chaetodon cornutus Linnaeus, 1758
  • Chaetodon canescens Linnaeus, 1758
  • Zanclus canescens (Linnaeus, 1758)
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Osobnik młodociany (u góry) i dorosły

Idolek mauretański[2], idolek[3] (Zanclus cornutus) – gatunek morskiej, drapieżnej ryby okoniokształtnej z rodziny idolkowatych[3] (Zanclidae), której jest jedynym przedstawicielem.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ocean Indyjski i Ocean Spokojny – gatunek pospolity w lagunach, na płyciznach oraz w rejonach raf skalnych i koralowych od strony otwartego morza[2]. Spotykany na głębokościach od 3 do 182 m[4], ale zwykle przebywa blisko powierzchni[5].

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Ciało bocznie ścieśnione, wysoko wygarbione, w kształcie zbliżonym do dysku, żółto-białe z dwoma czarnymi pionowymi pręgami przecinającymi kontur ciała. Ogon czarny z białym zakończeniem. Trzeci promień płetwy grzbietowej jest przekształcony w długi kosmyk wici, służący prawdopodobnie do sondowania wysokości sklepienia wnętrza nocnych kryjówek[5]. Pysk wysunięty, w kształcie rurki, zakończony małym otworem gębowym. W każdym kącie otworu gębowego młodych osobników występuje jeden mały, ostry kolec, który zanika z wiekiem[5]. Zęby liczne, długie i szczecinowate. Przed okiem dorosłych idolków występuje mały wyrostek kostny – u samców jest on większy[2]. Długość ciała sięga 23 cm[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Idolki mauretańskie pływają w małych grupach złożonych z 2–3 osobników, rzadziej w licznych zgrupowaniach. Starsze osobniki przebywają zwykle samotnie. Są to ryby jajorodne. Larwy rozwijają się przez długi czas unoszone wodami pelagialnymi, dzięki czemu gatunek jest szeroko rozprzestrzeniony[4].

Są aktywne w ciągu dnia. Długim pyszczkiem skubią gąbki, mszywioły i wyciągają z głębszych szczelin drobne, oskorupione bezkręgowce[2][5], głównie skorupiaki i mięczaki[3].

Znaczenie dla człowieka[edytuj | edytuj kod]

Ubarwienie Zanclus cornutus przyciąga uwagę ludzi, co znajduje odzwierciedlenie w licznych dziełach sztuki malarskiej i zdobniczej artystów wysp Oceanii. Dla ludności muzułmańskiej gatunek ten stał się przedmiotem kultu („bożek morski”[3]), stąd powszechna w wielu językach nazwa „idol mauretański”[5]. Wśród akwarystów zyskał dużą popularność, choć w akwariach rzadko udaje się utrzymać go przy życiu[4].

Przypisy

  1. Zanclus cornutus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007, s. 184. ISBN 978-83-01-15140-9.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Zanclus cornutus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 13 października 2012]
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 407–408. ISBN 83-01-12286-2.