Ignacy Gogolewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ignacy Gogolewski
Ignacy Gogolewski
Ignacy Gogolewski
Data
i miejsce urodzenia
17 czerwca 1931
Ciechanów
Zawód aktor teatralny i filmowy, reżyser, scenarzysta, pedagog
Współmałżonek Katarzyna Łaniewska (rozwód)
Lata aktywności od 1953
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ignacy Gogolewski w Wikicytatach
Portret Ignacego Gogolewskiego z roku 1984, z okresu pracy w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Ignacy Gogolewski (ur. 17 czerwca 1931 w Ciechanowie) − polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, scenarzysta.

Jego pierwszą żoną była aktorka Katarzyna Łaniewska, z tego małżeństwa ma córkę Agnieszkę[1].

Biografia artystyczna[edytuj | edytuj kod]

Maturę uzyskał w Otwocku i w 1949 rozpoczął studia na wydziale teatralnym w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, gdzie w 1953 zdał egzamin dyplomowy.

Debiutował rolą Demetriusza w przedstawieniu PWST Sen nocy letniej Williama Szekspira, w reżyserii Jana Kreczmara (premiera 26 stycznia 1953). Pierwszą rolą w zawodowym teatrze był Sekretarz w Lalce Bolesława Prusa w reż. Bronisława Dąbrowskiego (Teatr Polski w Warszawie, 1 stycznia 1954), jednak prawdziwy rozgłos przyniosła mu rola Gustawa w Dziadach Adama Mickiewicza w reż. Aleksandra Bardiniego. Z warszawską sceną związany był do 1959, a później także w latach 1975−1980 i 1992−2000.

Był aktorem Teatru Dramatycznego w Warszawie (1959−1962 i 1968−1971) i Teatru Współczesnego w Warszawie (1965−1968). Był dyrektorem Teatru Śląskiego w Katowicach (1971−1974), Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1980−1985) i Teatru Rozmaitości w Warszawie (1985−1989). Po pożarze tego ostatniego teatru w 1989, Gogolewski na dłuższy czas wycofał się z aktywnego życia zawodowego. Obecnie jest aktorem Teatru Narodowego w Warszawie.

Członek Rady Naczelnej PRON w 1983 roku, członek Narodowej Rady Kultury w 1986 roku[2], w latach 2005−2006 był prezesem ZASPu.

W 1992 ukazała się książka Ignacego Gogolewskiego Wszyscy jesteśmy aktorami. Składają się na nią wspomnienia aktora oraz refleksje na temat pracy zawodowej. W 2008 opublikowano wywiad-rzekę Od Gustawa-Konrada do... Antka Boryny, będący swoistą autobiografią filmową i teatralną Gogolewskiego. Książka ujawnia również sporo faktów z życia prywatnego aktora. Rozmowy przeprowadziła Jolanta Ciosek.

Ignacy Gogolewski bywa czasem określany mianem jednego z ostatnich mistrzów starej szkoły aktorskiej, opierającej się na szacunku dla słowa, dbałości o frazę muzyczną tekstu, uwzględnianiu rytmu prozy i poezji oraz właściwym operowaniu głosem[3]. Początkowo w szkole teatralnej mówił typową gwarą warszawską, co było rzekomo powodem żartów ze strony kolegów[4].

Postawa w stanie wojennym[edytuj | edytuj kod]

W stanie wojennym Ignacy Gogolewski, wówczas dyrektor teatru w Lublinie, zdecydował się złamać bojkot środowiska i podjął współpracę z telewizją publiczną, przenosząc do Teatru Telewizji lubelskie przedstawienia, m.in. wyreżyserowany przez siebie Pierwszy dzień wolności Leona Kruczkowskiego (1982). Później wielokrotnie bronił swej decyzji, uzasadniając ją wykorzystaniem szansy, jaka pojawiła się przed prowincjonalnym teatrem[5].

W stanie wojennym występował w filmach Ryszarda Filipskiego i Bohdana Poręby, krytykował też w prasie aktorów bojkotujących reżim. W 1983 r. w wywiadzie dla pisma „Ekran” mówił: "To środowisko to zgrupowanie niebywale wybujałych indywidualności. Może to była obawa przed nieuniknioną stratą pozycji, jaką w latach 60. ten zawód sobie wywalczył"[6].

Dorobek zawodowy[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria przedstawień teatralnych[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role w Teatrze Telewizji[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria przedstawień w Teatrze Telewizji[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role filmowe[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role serialowe[edytuj | edytuj kod]

Wybrane role dubbingowe[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria filmów[edytuj | edytuj kod]

Nagrody (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

kolejność według rangi

Przypisy

  1. Program Grunt to rodzinka – Katarzyna Łaniewska, Polsat, dostęp na internetowej platformie Ipla
  2. Marzec 1968 w dokumentach MSW, t. 1: Niepokorni, red. naukowa Franciszek Dąbrowski, Piotr Gontarczyk, Paweł Tomasik, Warszawa 2008, s. 105.
  3. Ignacy Gogolewski w serwisie culture.pl
  4. Piotr K. Piotrowski: 'Ignacy Gogolewski, czyli pół wieku na scenie'. "Gazeta Pomorska" nr 124, 28-05-2004. Wortal teatralny e-teatr.
  5. Aktor tłumaczył: „Przecież ja to robiłem dla zespołu, nie dla siebie. Ja miałem ugruntowaną pozycję artystyczną; to zespół lubelski miał szansę pokazać się w telewizji”. Fragment wypowiedzi z tekstu Jacka Szczerby "Ja Gustaw, Ty Ignacy", zamieszczonego w "Gazecie Wyborczej" nr 158, 8.07.2008. Cyt. za: e-teatr.pl −polski wortal teatralny
  6. Roman Pawłowski: "Gogolewski wygrywa i przeprasza". "Gazeta Wyborcza" nr 72, 26.03.2005. Cyt. za: e-teatr.pl −polski wortal teatralny
  7. Dziennik Polski, rok XX, nr 171 (6363), s. 3.
  8. Wielki Splendor - nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  9. Polony i Gogolewski nagrodzeni na Festiwalu Dwa Teatry. Polskie Radio SA, 2013-06-01. [dostęp 2013-06-02].
  10. XXXVIII Krakowski Salon Poezji w Gliwicach.. teatr.gliwice.p, 8 lutego 2009. [dostęp 23 czerwca 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]