Ignacy Prądzyński
| Ignacy Prądzyński | |
Grzymała |
|
| Data urodzenia | 20 lipca 1792 |
| Miejsce urodzenia | Sanniki (województwo wielkopolskie) |
| Data śmierci | 4 sierpnia 1850 |
| Miejsce śmierci | Helgoland |
| Rodzina | Prądzyńscy |
| Odznaczenia | |
Ignacy Pantaleon Prądzyński herbu Grzymała (ur. 20 lipca 1792 w Sannikach, zm. 4 sierpnia 1850 na wyspie Helgoland) – generał dywizji Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Z pochodzenia Wielkopolanin (urodzony w Sannikach, w Poznańskiem), od 1807 w wojsku Księstwa Warszawskiego, uczestnik kampanii 1809 i 1812 (Wyprawa Napoleona na Moskwę). Za udział w bitwie nad Berezyną odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. Uczestniczył w bitwie narodów pod Lipskiem w 1813 oraz obronie Paryża w roku 1814. Został kawalerem Legii Honorowej.
W następnym roku w stopniu majora przeszedł do służby w armii Królestwa Polskiego i dał się poznać jako inżynier wojskowy, autor m.in. projektu budowy Kanału Augustowskiego 1822-1824. W armii Królestwa Polskiego w kwatermistrzostwie generalnym, następnie wykładowca taktyki i fortyfikacji. Był odznaczony Orderem św. Anny II klasy z brylantami[1].
Był członkiem Związku Kosynierów i jednym ze współzałożycieli Towarzystwa Patriotycznego (1821). Więziony (1826-1829) za przynależność do organizacji tajnych. W latach 1830-1831, podczas powstania listopadowego podkomendant Twierdzy Zamość, następnie kwatermistrz generalny Sztabu Głównego i dowódca korpusu inżynierów. Strateg, rzecznik zdecydowanych działań zaczepnych.
Autor planów wojny z Rosją, częściowo wykorzystanych przez generała Jana Zygmunta Skrzyneckiego. Był też autorem planu koordynacji działań partyzanckich w Królestwie Polskim. Dowodził w wygranej bitwie pod Iganiami (10 kwietnia 1831). Po upadku powstania w latach 1832-1833 na zesłaniu w Wiatce. W 1834 powrócił do Królestwa Polskiego.
Schorowany, leczył się między innymi na wyspie Helgoland. Tam utonął w trakcie kąpieli morskiej[2] i tam też został pochowany[3]. Był jednym z najbardziej utalentowanych generałów polskich I połowy XIX wieku, autorem około 60 prac z dziedziny wojskowości oraz cennych dla historyka obszernych pamiętników m.in. O sztuce wojennej – Kurs taktyki (1822-1823) oraz Czterej ostatni wodzowie polscy przed sądem historii (1865).
Był członkiem loży wolnomularskiej Bouclier du Nord w 1819 roku[4].
Patron [edytuj]
Generał Ignacy Prądzyński był patronem jednostek Wojska Polskiego:
- 6 Pułku Saperów w Przemyślu,
- 5 Mazurskiej Brygady Saperów w Szczecinie (1983-2000),
- 5 Pułku Inżynieryjnego w Szczecinie (od 2001 roku),
- 6 Batalionu Logistycznego w Krakowie (od 25 kwietnia do 31 grudnia 2001 roku).
Przypisy
- ↑ Xsięga pamiątkowa w 50-letnią rocznicę powstania roku 1830 zawierająca spis imienny dowódzców i sztabs-oficerów, tudzież oficerów, podoficerów i żołnierzy Armii Polskiej w tymż roku Krzyżem Wojskowym "Virtuti Militari" ozdobionych, Lwów 1881, s. 2.
- ↑ E. Callier, Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w roku 1831, Drukarnia Dziennika Poznańskiego, Poznań 1887, s. 120.
- ↑ Jego grób nie zachował się. Poświęcono mu na Helgolandzie tablicę pamiątkową.
- ↑ Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 390.
Bibliografia [edytuj]
- Ignacy Prądzyński Pamiętnik historyczny i wojskowy o wojnie polsko-rosyjskiej w roku 1831, wyd. 1894
|
|||||||
|
|||||||||||||||||
- Wodzowie naczelni powstania listopadowego
- Generał dywizji (powstanie listopadowe)
- Oficerowie Królestwa Kongresowego
- Oficerowie Księstwa Warszawskiego
- Członkowie Towarzystwa Patriotycznego (1821-1826)
- Członkowie Związku Kosynierów
- Kaliszanie
- Ludzie związani z Augustowem
- Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (Księstwo Warszawskie)
- Odznaczeni Znakiem Honorowym
- Patroni jednostek Wojska Polskiego
- Polacy odznaczeni Legią Honorową
- Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny
- Polscy teoretycy wojskowości
- Polscy uczestnicy wojen napoleońskich
- Polscy wolnomularze (Królestwo Kongresowe)
- Polscy zesłańcy do Wiatki
- Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim
- Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-austriackiej (strona polska)
- Urodzeni w 1792
- Zmarli w 1850