Igor Newerly

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Igor Newerly
Igor Newerly.jpg
Igor Newerly, Warszawa 1987
Imiona i nazwisko Igor Abramow-Newerly
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1903
Zwierzyniec
Data i miejsce śmierci 19 października 1987
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Pamiątka z Celulozy
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Cytaty w Wikicytatach Cytaty w Wikicytatach
Grób Igora Newerlego i jego żony Barbary na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Igor Newerly, właściwie Igor Abramow-Newerly (ur. 24 marca 1903 w Zwierzyńcu koło Białowieży, zm. 19 października 1987 w Warszawie) – polski pisarz i pedagog.

Spis treści

Życiorys [edytuj]

Urodzony w rodzinie rosyjsko-polskiej, syn Mikołaja Abramowa (który był kapitanem 8. Pułku Estońskiego) i Wiery Teresy[1]. Jego dziadek Józef Newerly, Czech, był wielkim łowczym cara Mikołaja II.

Studiował prawo na Uniwersytecie Kijowskim (skąd został relegowany za poglądy) i pedagogikę na Wydziale Nauk Społecznych w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.

W latach 1918–1921 działał we Wszechzwiązkowym Leninowskim Komunistycznym Związku Młodzieży (Komsomole), z którego wystąpił razem z grupą kolegów. Po założeniu kółka socjaldemokratycznego w Kijowie aresztowany i zesłany do Odessy. Po wydrukowaniu z kolegą ulotki i rozrzuceniu jej przed giełdą pracy w Odessie skazany administracyjnie na zsyłkę, zbiegł w Kijowie w trakcie etapu z Odessy na Sołowki i przekroczył granicę na Horyniu koło Ostroga, opuszczając nielegalnie ZSRR. Od 1925 rozpoczął w Warszawie działalność w postępowym ruchu wychowawczym, nawiązując m.in. kontakt z Januszem Korczakiem. W 1926 został jego sekretarzem. W 1932 przejął od Korczaka redakcję Małego Przeglądu, który redagował do 1939 r.

Debiutował w 1932 na łamach prasy jako publicysta pod nazwiskiem Jerzy Abramow.

W czasie okupacji działacz podziemia, aresztowany w 1943 r. przez gestapo, do końca wojny przebywał w obozach koncentracyjnych na Majdanku, w Oświęcimiu, Oranienburgu i Bergen-Belsen.

W 1945 ponownie podjął działalność społeczno-wychowawczą. Pracował w Robotniczym Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, był redaktorem pisma dla młodzieży Świat Przygód.

Po wojnie rozwinął działalność literacką, odgrywał dużą rolę w życiu i działalności środowiska literackiego, opiekował się Kołem Młodych Pisarzy, od 1964 przez dwie kadencje pełnił funkcję prezesa Warszawskiego Oddziału ZLP.

Na podstawie powieści Pamiątka z Celulozy Jerzy Kawalerowicz zrealizował film fabularny w dwóch częściach pt. Celuloza i Pod Gwiazdą Frygijską. Na podstawie opowiadania powstał film telewizyjny Kasztelanka. Powieści Newerlego zostały tłumaczone na wiele języków.

W 1947 wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, a od 1948 do 1966 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W geście pomocy dysydentom prześladowanym przez władze PRL fikcyjnie zatrudniał Jacka Kuronia jako swego osobistego sekretarza.

Był żonaty z Barbarą Jarecką (od 14 kwietnia 1931). Ojciec pisarza i dramaturga Jarosława Abramowa-Newerlego.

Nagrody i uhonorowania [edytuj]

Twórczość [edytuj]

Powieści i memuary [edytuj]

Ekranizacje i scenariusze filmowe [edytuj]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Igora Newerly'ego.

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 1.
  2. ↑ M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1564
  3. ↑ Dziennik Polski, rok XV, nr 172 (4793), s. 9.

Bibliografia [edytuj]

  • Igor Newerly, Zostało z uczty bogów
  • Michał Grynberg, Księga Sprawiedliwych (Book of the Righteous), Warsaw, PWN, 1993. (ill., ports., 766 pp.)
  • Biograficzny artykuł jubileuszowy

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Igor_Newerly&oldid=36086300”