Imre Kertész

Imre Kertész
Imre Kertész podczas spotkania z czytelnikami na Uniwersytecie w Segedynie
Data i miejsce urodzenia	9 listopada 1929 Budapeszt
Narodowość	Węgier
Dziedzina sztuki	literatura
Ważne dzieła	Fiasko, Los utracony
Odznaczenia

Imre Kertész (ur. 9 listopada 1929 w Budapeszcie) – węgierski pisarz żydowskiego pochodzenia, laureat literackiej Nagrody Nobla w 2002.

Życiorys

Urodził się w ubogiej rodzinie żydowskiej. W 1944 w wieku 15 lat został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, później przeniesiony do Buchenwaldu. Cała jego rodzina zginęła w czasie wojny. Bolesne doświadczenia spowodowane pobytem w obozach i utratą bliskich wywarły decydujący wpływ na jego późniejszą twórczość.

W 1945 powrócił na Węgry, gdzie od 1948 pracował jako dziennikarz w gazecie "Vilagossag". Z pracy został zwolniony w 1951, gdy czasopismo stało się oficjalnym organem węgierskiej partii komunistycznej. Potem pracował m.in. w służbach prasowych Ministerstwa Przemysłu, skąd również go zwolniono w 1953. Od tego czasu poświęcił się głównie pisaniu i wykonywaniu tłumaczeń. W latach 50. i 60. tłumaczył z niemieckiego dzieła takich autorów jak: Nietzsche, Freud, Hofmannsthal, Schnitzler, Roth, Wittgenstein i Canetti, których wpływ można odnaleźć w jego twórczości.

Kertész mieszka wraz z żoną w Berlinie.

Los utracony

W latach 70., opierając się na własnych przeżyciach, napisał powieść Los utracony, w której opisał doświadczenia młodego chłopca w nazistowskich obozach koncentracyjnych: w Auschwitz, w Buchenwaldzie i podobozie mieszczącym się w Zeitz.

W 2005 książka doczekała się filmowej adaptacji pod tym samym tytułem. Reżyserii podjął się znany węgierski operator, pracujący często za granicą, Lajos Koltai.

Los utracony oraz dwie kolejne powieści Fiasko i Kadysz za nienarodzone dziecko stanowią tzw. "trylogię ludzi bez losu".

Nagrody

Jest laureatem wielu nagród literackich - zarówno węgierskich, jak i zagranicznych, m.in. Brandenburger Literaturpreis (1995), Leipziger Buchpreis (1997) oraz WELT-Literaturpreis (2000).

W 2002 otrzymał literacką Nagrodę Nobla "za pisarstwo, które wynosi doświadczenia jednostki ponad przeciwieństwa brutalnej historii".

Dzieła

• 1975: Los utracony (Sorstalanság)
• 1977: A nyomkereső
• 1988: Fiasko (A kudarc)
• 1990: Kadysz za nienarodzone dziecko (Kaddis a meg nem született gyermekért)
• 1991: Angielska flaga (Az angol lobogó)
• 1992: Dziennik galernika (Gályanapló)
• 1993: A holocaust mint kultúra
• 1993: Jegyzõkönyv
• 1997: Ja, inny. Kronika przemiany (Valaki más: a változás krónikája)
• 1998: A gondolatnyi csend, amíg a kivégzőosztag újratölt
• 2001: Język na wygnaniu (A száműzött nyelv)
• 2003: Likwidacja (Felszámolás)
• 2006: Dossier K. (K. dosszié)
• 2008: Európa nyomasztó öröksége