Indyjska Partia Ludowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bharatiya Janata
Tradycyjna flaga Bharatiya Janata
Państwo  Indie
Skrót BJP
Lider Nitin Gadkari
Data założenia 1980
Adres siedziby 11, Ashoka Road
New Delhi - 110001
Indie
Deklarowana
ideologia polityczna
nacjonalizm, konserwatyzm,
http://bjp.org.in/
Indie
Godło Indii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Indii

Bharatiya Janata Party (dewanagari भारतीय जनता पार्टी , pol. Indyjska Partia Ludowa, BJP) – jedna z dwóch największych partii politycznych w Indiach. Zajmuje pozycje prawicowe[1]. Przedstawia siebie jako wspierającą wartości socjoreligijne dominującej w kraju większości hinduskiej, politykę konserwatywną (również w sprawach socjalnych) i stawia na zapewnienie bezpieczeństwa narodowego. Jej elektoratem jest głównie miejska i podmiejska klasa średnia, biznesmani, handlowcy, ale także religijni konserwatyści. BJP ma oblicze raczej prawicowo-nacjonalistyczne, w jej skład wchodzą np. ugrupowania nacjonalistyczne nazywane Sangh Parivar ("Rodzina Sangh").

BJP to główny rywal INC, często wchodzi w koalicje z partiami stanowymi w celu przeciwdziałania centralizacyjnym tendencjom Kongresu. Ideologia BJP nazywana jest hindutwa, czyli kulturowy indyjski nacjonalizm.

Początki[edytuj | edytuj kod]

BJP została założona w 1980 roku, ale jej korzenie sięgają 1952 roku, kiedy to Syama Presad Mookerjee, lider nacjonalistycznych bengalskich Hindusów, założył ugrupowanie o nazwie Bharatiya Janata Singh (Indyjska Unia Ludowa). Partia przez 24 lata była jedną z wielu pozostających w cieniu INC, zajmując w najlepszym wypadku 2. lub 3. miejsce.

Podczas stanu wyjątkowego w 1975 roku, partia przyłączyła się do innych ugrupowań w proteście przeciwko I. Gandhi, a jeden z jej liderów, Atal Bihari Vajpayee, trafił do więzienia. W wyborach 1977 roku, BJS zainwestowała swój cały polityczny i organizacyjny potencjał w celu utworzenia jednej, zunifikowanej partii opozycyjnej. W końcu powstało ugrupowanie złożone zarówno z socjalistów, jak i regionalistów, a także byłych członków INC - Janata Party (Partia Ludowa).

Pierwszy rząd[edytuj | edytuj kod]

Janata Party zwyciężyła w wyborach 1977 roku, a jej lider Morarji Desai, został premierem. Vajpayee objął stanowisko ministra spraw zagranicznych. Janata Party rządziła 2 lata. Po powrocie do władzy I. Gandhi, Janata rozpadła się, BJS rozpoczęła więc ponowną działalność jako samodzielne ugrupowanie.

Indyjska Partia Ludowa (BJP) powstała w grudniu 1980 r., stając się kontynuatorką działalności Janaty. Jej dwoma głównym przywódcami byli Vajpayee i Lal Krishna Advani. W 1984 roku, zaraz po zabójstwie Indiry Gandhi, BJP uzyskała tylko 2 miejsca na 543 ogółu. W 1989 już 88 i wspierała koalicję rządową, ale do rządu nie weszła. W 1991 roku BJP stała się najsilniejszą partią opozycyjną, a w 1996 najsilniejszym ugrupowaniem w ogóle, podczas gdy Indyjski Kongres Narodowy miał najsłabszą pozycję w swojej historii. Vajpayee został nominowany na premiera, ale nie był w stanie sformować rządu i po 13 dniach musiał zrezygnować z tej misji.

Drugi rząd[edytuj | edytuj kod]

W wyborach 1998 roku, BJP znów zwyciężyło, tym razem stojąc na czele Sojuszu Narodowo-Demokratycznego. Vajpayee ponownie został premierem, ale koalicja wytrzymała tylko rok - zarządzono nowe wybory parlamentarne.

Trzeci rząd[edytuj | edytuj kod]

W 1999 roku, BJP poprowadziła Sojusz Narodowo-Demokratyczny do ponownego zwycięstwa, zdobywając 183 miejsca na 303 ogółem dla Sojuszu. Tym razem rząd przetrwał pełne 5 lat. Główne działania trzeciego rządu Vajpayee:

  • 5 prób nuklearnych w 1998 roku, Indie uzyskują broń atomową,
  • odzyskanie terenów od Pakistanu w czasie konfliktu Kargil,
  • ustawa o ochronie przed terroryzmem z 2002 roku, zwiększająca uprawnienia policji i sił specjalnych,
  • prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych, liberalizacja handlu, obniżanie podatków dla klasy średniej i przedsiębiorców, budowa dróg,
  • 2004 rok - podpisanie Porozumienia o Wolnym Handlu w Południowej Azji (SAFTA).

Popularność BJP spadła nieco na skutek zamieszek w 2002 roku w stanie Gudźarat, w których zginęło 2 tys. osób. Miały one charakter antymuzułmański. Pomimo tego przewidywano zwycięstwo BJP w wyborach, bazując na popularności Vajpayee, dobrej sytuacji gospodarczej i rozpoczęciu procesu pokojowego z Pakistanem. W efekcie zlekceważono nieco kampanię wyborczą i Sojusz Narodowo-Demokratyczny przegrał w wyborach ze Zjednoczonym Sojuszem Progresywnym. Lal Krishna Advani został nowym liderem partii, a Vajpayee stał się tylko prezesem honorowym.

W 2005 roku jednak Advani odwiedził Pakistan, chcąc ukazać, że potrafi być politykiem pokojowo nastawionym. Wywołało to burzę protestów nacjonalistycznie nastawionej części partii, w efekcie czego został wezwany do rezygnacji.

Program[edytuj | edytuj kod]

Główne postulaty BJP:

  • zniesienie art. 370 konstytucji, nadającej muzułmańskiej większości zamieszkującej stan Dżammu i Kaszmir szereg przywilejów,
  • utworzenie jednego, zunifikowanego kodeksu prawa cywilnego, zarówno dla Hindusów, jak i muzułmanów i chrześcijan, w celu zlikwidowania rzekomego uprzywilejowania dwóch ostatnich grup,
  • wprowadzenie zakazu zabijania krów - dla uhonorowania hinduskiej tradycji,
  • wprowadzenie zakazu religijnej konwersji, w celu uchronienia Hindusów przed chrześcijańskim i muzułmańskim prozelityzmem,
  • odzyskanie całości stanu Dżammu (część pod kontrolą chińską) i Kaszmir (część pod panowaniem pakistańskim).

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stein, Burton; Arnold, David (2010), A History of India (Second ed.), Wiley-Blackwell, s. 410