Indyjskie Siły Powietrzne

Indyjskie Siły Powietrzne
IAF
Flaga Indyjskich Sił Powietrznych Godło Indyjskich Sił Powietrznych
Państwo	Indie
Historia
Sformowanie	8 października 1932
Święto	8 października
Dane podstawowe
Obecny dowódca	Air Chief Marshal Norman Anil Kumar Browne
Podporządkowanie	Ministerstwo Obrony
Liczebność	170 000 ludzi 1103 samoloty 248 helikopterów
Wojskowy budżet
Kwota	3 160 000 000 USD

Indyjskie Siły Powietrzne (IAF; ang. Indian Air Force; dewanagari भारतीय वायु सेना, Bhartiya Vāyu Senā) – jeden z rodzajów Indyjskich Sił Zbrojnych. Ich głównym zadaniem jest kontrolowanie indyjskiej przestrzeni powietrznej, uzyskiwanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych rodzajów sił zbrojnych. W 2010 roku składały się z 1351 statków powietrznych, ich motto brzmi: Touch the Sky with Glory.

Oznakowania statków powietrznych

• 

  Godło malowane na kadłubie.
  

• 

  Flaga malowana na ogonie, pod numerem bocznym.
  

Historia

Ewolucja symboli IAF:
1)1933-1942 2)1942-1945
3)1947-1950 4) od 1950

Tworzenie i II wojny światowej

Indyjskie Siły Powietrzne powstały w Indiach Brytyjskich jako siły pomocnicze dla Royal Air Force w dniu 8 października 1932. Pierwsza eskadra składała się z 5 pilotów i 4 dwupłatowców Westland Wapiti. W czasie II wojny światowej dotychczas wykorzystywane godło RAF zamieniono na niebiesko-błękitne, aby odróżnić się od samolotów japońskich. W tym czasie lotnictwo indyjskie, dysponujące 7 eskadrami w 1943 i 9 w 1945, walczyło z Japończykami na terenie Birmy i Tajlandii, za co w dowód uznania król Jerzy VI nadał im przedrostek "Królewskie".

Pierwsze lata niepodległości (1947-1950)

Po uzyskaniu niezależności od Imperium Brytyjskiego w 1947 roku, Indie Brytyjskie został podzielony na nowe państwa, hinduską Unia Indyjska i muzułmańskie Dominium Pakistanu. Zasoby siły powietrznych zostały podzielone między nowymi krajami wzdłuż linii geograficznego podziału. Indie zachowały nazwę Royal Indian Air Force, ale trzy z dziesięciu dywizjonów operacyjnych i urządzeń, znajdujących się w granicach Pakistanu, zostały przeniesione do Royal Pakistan Air Force. Godło RIAF zostało zmienione na czakrę Aśoki, czyli koło znajdujące się też w indyjskiej fladze.

W tym samym czasie, wybuchł konflikt między państwami o kontrolę nad stanami Dżammu i Kaszmir. RIAF nie angażowania w walkę powietrzną z pakistańskim lotnictwem, jednak zapewniał transport i bliskie wsparcie powietrzne dla indyjskich żołnierzy.

Kiedy Indie stały się republiką w 1950 roku, przedrostek "Royal" został usunięty z Indyjskich Sił Powietrznych. Zaczęło także obowiązywać obecne godło IAF.

Kryzys w Kongo i wyzwolenie Goa (1960-1961)

W 1960 roku IAF skierował eskadrę wyposażoną w English Electric Canberra do wsparcia operacji ONZ w Kongo, która pozostała tam do 1966.

Pod koniec 1961 roku rząd indyjski, po wielu latach bezskutecznych negocjacji, zdecydował o zbrojnej aneksji portugalskich enklaw, pozostałości po Portugalskim imperium kolonialnym. Lotnictwo wykorzystało swoje Canberry, Huntery i Vampiry do zniszczenia lotniska w pobliżu Goa, Mystère IV atakowały stanowiska ogniowe w Daman, a Ouragan pas startowy na Diu. Całkowita dominacja w powietrzu pomogła przejąć kontrolę nad okupowanymi stanami w ciągu 36 godzin.

Spory graniczne i zmian w IAF (1962-1971)

W 1962 roku spór graniczny między Chinami a Indiami doprowadził do wojny, kiedy Chiny zmobilizować swoje wojska przez Indian granicy. Indyjskim planistom nie udało się skutecznie wykorzystać IAF przeciwko inwazji wojsk chińskich. Spowodowało to utratę terytorium na rzecz Chin, zwłaszcza w stanie Kaszmir.

Trzy lata po zakończeniu konfliktu chińsko-indyjskiej, w 1965 roku wybuchła druga wojna z Pakistanem, znana jako druga wojna o Kaszmir. Po raz pierwszy IAF, zamiast skupiać się na wsparciu wojsk lądowych, przeprowadzał niezależne naloty na tereny pakistańskie, narażając się przy tym na ogień przeciwlotniczy. W trakcie całego konfliktu Pakistańskie Siły Powietrzne cieszyły się jakościową przewagą nad bardziej licznymi IAF, Pakistańczycy wykorzystywali głównie amerykańskie North American F-86 Sabre, ale dysponowali też eskadrą naddźwiękowych F-104A, a ich piloci byli lepiej wyszkoleni. Chociaż od 1963 Hindusi posiadali już 10 MiG-21F-13 i 2 MiG-21PF, to ich liczba i niska gotowość operacyjna nie były zagrożeniem dla Pakistańczyków. Pomimo tego IAF był w stanie zapobiec uzyskaniu przez PAF przewagi w powietrzu w strefie konfliktu. W walce powietrznej ciężar przeciwstawienia się F-86 wzięły na siebie myśliwce Hawker Hunter i Folland Gnat. Pakistan zgłosił zniszczenie 113 samolotów IAF, w porównaniu do 73 samolotów straconych przez PAF. Ponad 60% strat IAF miała miejsce w czasie walk nad Kalaikunda i Pathanknot, gdzie większość samolotów została zniszczona na ziemi.

Po wojnie IAF przeszedł szereg zmian w celu uzyskania przewagi nad rywalami. Utworzono siły specjalne, dla zwiększenia możliwości logistycznych zakupiono 72 HS 748, do służby wprowadzono rodzime HAL HF-24 Marut i Ajeet oraz naddźwiękowe MiG-21 i Su-7.

Wojna o niepodległość Bangladeszu (1971)

W związku z nasileniem ruchu niepodległościowego we Wschodnim Pakistanie od marca 1971 trwała wojna, pod koniec 1971 roku zaangażowały się w nią także Indie (wojna indyjsko-pakistańska). Stan bojowy IAF w dwóch sektorach na wschodzie wynosił wtedy trzy eskadry MiG-21FL, cztery Hawker Hunter, trzy Folland Gnat oraz po jednej z Canberrami i Su-7B. Indie miały lotniczą przewagę liczebną w przybliżeniu 4:1 nad PAF, a na wschodzie nawet 10:1, gdzie stacjonowały jedynie eskadra z 17 Canadair Sabre (F-86). Faktycznie we wczesnej fazie podstawowymi myśliwcami pozostały Huntery i Gnaty, ponieważ MiGi nie posiadały wbudowanego fabrycznie działka, z ZSRR sprowadzono dopiero zasobniki GP-9 z działkami GSz-23-2. W pierwszego starciu z PAF indyjskie Gnaty zestrzeliły dwa Sabre, po strąceniu trzech kolejnych przez Huntery eskadra została rozformowana, a 11 Sabre porzuconych. W grudniu rozpoczęła się regularna wojna, w czasie bitwy o Longewala IAF zniszczył ponad 29 pakistańskich czołgów, 40 transporterów. Przeprowadzono także strategiczne naloty na instalację naftowe w Karaczi, Dam Mangla i gazownię w Sindh. MiG-21FL w pierwszym starciu maszyn ponaddźwietkowych obu państw zestrzelił F-104A. IAF wykonał w tym czasie ponad 6000 lotów bojowych na wschodzie jak i na froncie zachodnim, w tym przez samoloty transportowe i śmigłowce. Pod koniec wojny samoloty IAF rozrzucały ulotki wzywające do kapitulacji, demoralizując wojska pakistańskie na wschodzie. IAF twierdził, że zniszczył 94 samoloty PAF, faktycznie potwierdził tylko 40 maszyn, w tym 2 F-104A zestrzelone przez MiGi-21 i 7 Sabre przez Huntery i Gnaty, IAF stracił 75 samolotów, głównie Hunter, Su-7 i MiG-21, połowa w wyniku ognia z ziemi, a 18 w walce powietrznej, co przy posiadanej przewadze liczebnej i uzyskanej dominacji w powietrzu na wschodzie było uznawane za zwycięstwo.

Wojna o Kargil (1999)

Podczas konfliktu w stanie Kargil IAF wykorzystywał z powodzeniem swoje Mirage 2000, które mogły wykonywać precyzyjne naloty zarówno w dzień, jak i w nocy. Do ich eskorty wykorzystywano myśliwce MiG-29. W wysokogórskich terenach Mirage spisywały się lepiej niż wykorzystywane równolegle MiG-21 i MiG-27, które poniosły straty w tych walkach. Równocześnie Pakistan nie zdecydował się kontratakować swoimi F-16, dzięki czemu Indie dokonujące nawet 40 lotów dziennie, wyparły pakistańskie siły z Kargilu.

Organizacja

Siły powietrzne są podzielone na pięć dowództw operacyjnych oraz dwa dowództwa funkcjonalne:

Dowództwa Operacyjne

• Central Air Command (CAC) - Centralne Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Allahabad, Uttar Pradesh
• Eastern Air Command (EAC) - Wschodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Shillong, Meghalaya
• Southern Air Command (SAC) - Południowe Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Thiruvananthapuram, Kerala
• South Western Air Command (SWAC) - Południowo-zachodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Gandhinagar, Gujarat
• Western Air Command, Indian Air Force (WAC) - Zachodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Subroto Park, New Delhi

Dowództwa Funkcjonalne

• Training Command (TC) - Dowództwo Szkolenia, z siedzibą w Bangalore, Karnataka
• Maintenance Command (MC) - Dowództwo Remontowe, z siedzibą w Nagpur, Maharashtra

Wyposażenie

Obecne

Zdjęcie	Samolot	Producent	Typ	Wersja	Liczba sztuk	Uwagi
Samoloty myśliwskie
	HAL Tejas	Indie	lekki myśliwiec wielozadaniowy	Mark I	20	Zamówiono 48 sztuk, w sumie zaplanowano zakup 220 sztuk, w 2011 rozpoczęto wprowadzanie do służby, pierwsza eskadra osiągnie gotowość operacyjną w 2013 roku.
	Su-30 Flanker-H	Rosja Indie	myśliwiec wielozadaniowy	Su-30MKI	146	Zamówiono 272, samoloty montowane są też przez zakłady HAL w Indiach, 4 maszyny utracono..
	Dassault Mirage 2000 Vajra	Francja	myśliwiec wielozadaniowy	2000H TH	41 8	Modernizowane za 2,4 mld USD do wersji 2000-5 Mk2. W 2012 w niezależnych wypadkach rozbiły się dwa Mirage 2000TH.
	MiG-29 Baaz	ZSRR	myśliwiec przewagi powietrznej	MiG-29S UPG MiG-29UB	52 6 10	Dostarczono 80, 12 utracono w katastrofach. Modernizowane do wersji UPG (radar Żuk-M, nowa awionika, silnik RD-33 serii 3) za 964 mln USD, ostatni ma być dostarczony w 2013.
	MiG-21	ZSRR Indie	myśliwiec przechwytujący	MiG-21 Bison	151	W sumie od 1963 zakupiono lub wyprodukowano na licencji 946 Migi-21 w wersjach F-13/PF/FL/M/MF i bis oraz U/UM, 477 utracono w wypadkach, co najmniej 4 zestrzelili Pakistańczycy. Zmodernizowane do Mig-21 Bison (radar Phazotron Kopyo, pociski R-27 i R-77), w trakcie zastępowania, planowane wycofanie od 2014.
					433
Samoloty szturmowe
	MiG-27	ZSRR	samolot myśliwsko-bombowy	MiG-27H	122	Przechodzą płytką modernizacje.
	SEPECAT Jaguar	Wielka Brytania Indie	samolot myśliwsko-bombowy	IS IM IB	117 12 31	Dostarczono 168: 35 IS i 5 IB z BAe Warthon, 128 zmontowanych przez HAL jako Shamser (trzech wersji: 89 IS, 27 dwumiejscowych IB i 12 przeciwokrętowych IM uzbrojonych w Sea Eagle), mogą przenosić broń atomową, modernizowane i wyposażane w nowe silniki. W 1979 wypożyczono 18 brytyjskich Jaguar GR1/T2.
					282
Specjalnego przeznaczenia
	IAI Astra 1125	Izrael	samolot rozpoznawczy	1125 Astra	1
	Ił-78	Rosja Izrael	powietrzny tankowiec	Ił-78MKI	6	Faktycznie zbudowane w Uzbekistanie, Izraelska instalacja do podawania paliwa wężem giętkim.
	A-50E/I Phalcon	Rosja Izrael	wczesnego ostrzegania i dowodzenia	EL/M-2075 Phalcon	3	2 kolejne zamówione.
	Embraer 145	Brazylia	wczesnego ostrzegania i dowodzenia	EMB-145I AEW&C	1	Zamówiono 3, dostawy od 2012.
	Gulfstream III	Stany Zjednoczone	rozpoznawczy	GIV SRA-4	2
					13
Samoloty transportowe
	Boeing C-17 Globemaster III	Stany Zjednoczone	ciężki transportowiec	C-17A	1	Zamówiono 10, dostawy 2013-2014.
	C-130J Super Hercules	Stany Zjednoczone	średni transportowiec	C-130J C-130J-30	6	Zamówiono 12, 6 J-30 dla wsparcia sił specjalnych i 6 w wersji bazowej.
	Ił-76 Candid	ZSRR	ciężki transportowiec	Ił-76MD	17
	An-32 Cline	ZSRR	średni transportowiec	An-32	110
	Hawker Siddeley HS 748	Wielka Brytania Indie	lekki transportowiec	HS 748-100	57
	Dornier Do 228	Niemcy Indie	lekki transportowiec	Do 228-201	28
	Boeing 737	Stany Zjednoczone	transport VIP	737-800 BBJ	3	Zastapiły Boeing 737–200.
	Embraer 135	Brazylia	transport VIP		4
	IAI Astra 1125	Izrael	yransport VIP	1125 Astra	1
					229
Treningowe
	HAL HPT-32 Deepak	Indie	szkolenie podstawowe	HPT-32	70	Wszystkie uziemiono do czasu zamontowania spadochronowego systemu ratunkowego, zastąpią je PC-7 Mk II.
	Pilatus PC-7	Szwajcaria	szkolenie zaawansowane	PC-7 Mk.II	3	Zamówiono 75.
	HAL HJT-16 Kiran	Indie	szkolenie przejściowe	HJT-16 Mk 2	137
	BAE Hawk	Wielka Brytania Indie	szkolenie zaawansowane	AJT Mk 132	66	Zamówiono 126 (20 dla grupy Surya Kiran), w tym 102 mają być zmontowane przez HAL, zastąpiły PZL TS-11 Iskra, w przyszłości HJT-16 Kiran.
					280

Zdjęcie	Śmigłowiec	Producent	Typ	Wersja	Liczba sztuk	Uwagi
Śmigłowce
	HAL Dhruv	Indie	śmigłowiec wielozadaniowy	Dhruv	37	w produkcji.
	Aérospatiale SA 315B Lama	Francja Indie	śmigłowiec wielozadaniowy	SA 315B Cheetah/Cheetal	10
	Aérospatiale SA 316B Alouette III	Francja Indie	Śmigłowiec wielozadaniowy	SA-316B	65
	Mi-8 Mi-17	ZSRR	śmigłowiec transportowy	Mi-8/17 Mi-17V5	110 27	Zamówiono 139 Mi-17V5.
	Mi-26 Halo	ZSRR	ciężki śmigłowiec transportowy	Mi-26	4
	AgustaWestland AW101	Wielka Brytania	transport VIP	AW-101	3	Zamówiono 12.
	Mi-35 Hind-E	ZSRR	Śmigłowiec bojowy	Mi-35	20
					276

Zdjęcie	Samolot	Producent	Typ	Wersja	Liczba sztuk	Uwagi
Bezzałogowe aparaty latające (UAV)
	Lakshya PTA	Indie	Drona - cel		~10	Zamówiono 23.
	IAI Harpy	Izrael	UAV przeciwradarowy		?	Niszczyciel radarów z wbudowanym ładunkiem wybuchowym.
	IAI Heron	Izrael	Strategiczny UAV	Heron I/II	~50
	IAI Searcher	Izrael	Taktyczny UAV	Searcher II	~100+
					~160+

Przyszłe

Maszyny planowane, choć umów jeszcze nie podpisano, więc typy i liczebność może ulec zmienia.

• 126 wielozadaniowych myśliwców Dassault Rafale (kontraktu nie podpisano)
• 73 samoloty szkolenia przejściowego HAL HJT-36 Sitara (rozwijany)
• 56 lekkich samolotów transportowych (następców HS 748)
• 15 lekkich samolotów transportowych NAL Saras
• 64 lekkie śmigłowce: AS550 C3 Fennec lub Ka-226T
• 22 śmigłowce uderzeniowe AH-64E (kontraktu nie podpisano)
• 15 ciężkich śmigłowców transportowych CH-47F (kontraktu nie podpisano)
• 6 powietrznych tankowców Airbus A330 MRTT (kontraktu nie podpisano)

Historyczne

Myśliwce

HAL Ajeet

MiG-23MF

HAL HF-24 Marut

MiG-25

Westland Wapiti - pierwszy samolot IAF.

• Hawker Tempest
• de Havilland Vampire FB-52/NF-10/T-55 - 333/29/70 w latach 1949-1965
• Dassault Ouragan (Toofani) - 104 w latach 1953-1965
• Dassault Mystère IV - 104 w latach 1957-1973
• Hawker Hunter F-56/T-66 - 201/34 - dostawy 1957-1967, do lat 1980-tych (wliczając używane z Europy)
• Folland Gnat - 215 w latach 1958–1978.
• MiG-21 - 8 F-13 (Type 74) od 1963, 2 PF (Type 76) od 1964, 65 M (Type 88) od 1971
• MiG-21FL (Type 77) - 205 - dostawy 1966-1972, wycofane w 2005
• MiG-21MF (Type 88) - 158 - dostawy 1973-1981
• MiG-21bis (Type 75) - 295 - dostawy 1977-1984
• HAL Ajeet - Zmodyfikowany Folland Gnat, 89 w latach 1977-1991
• Mikoyan-Gurevich Mig-23MF - 40 w latach 1983–2007
• Su-30K - 18 w latach 1997–2007

Szturmowe/Bombowce

• Consolidated B-24J Liberator - 44 do 1967
• HAL HF-24 Marut - 147 w latach 1961-1985
• Su-7BMK (S-22)/U - 140/12 od 1968
• English Electric Canberra B(I)-58/B-66/T-54 - 77/20/11 w latach 1957-2007
• MiG-23BN/UB - 95/15 w latach 1981-2009

Rozpoznawcze

• English Electric Canberra PR-57 - 10 od 1958
• MiG-25: 8 w latach 1981-2006

Treningowe

• de Havilland Tiger Moth
• Percival Prentice
• North American Harvard
• HAL HT-2
• MiG-21U (Type 66) - 45 - dostawy 1965-1970
• MiG-21UM (Type 69) - 70 - dostawy 1975-2003 (w tym używane)
• PZL TS-11 Iskra - 50 Iskier bis D zakupiono w 1975, w latach 90-tych dalsze 26. Wszystkie wycofano ze służby 16 grudnia 2004.

Transportowe

• Douglas C-47 Dakota
• de Havilland Devon
• Ił-14
• de Havilland Canada DHC-3 Otter
• de Havilland Dragonfly
• Fairchild C-119G Flying Boxcar
• Lockheed Super Constellation
• de Havilland Canada DHC-4 Caribou
• Tu-124
• An-12

Śmigłowce

• Sikorsky S-55 Whirlwind
• Bell 47 G-2
• Mi-4

Łącznikowe/Współpracy z armią

• Westland Wapiti
• Westland Lysander

Bazy lotnicze

Aktualnie wykorzystywanych jest ponad 60 baz.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Indyjskich Sił Powietrznych.
• Strona o IAF (ang.)