Indyjskie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Indyjskie Siły Powietrzne
IAF
Indyjskie Siły Powietrzne
Flaga Indyjskich Sił Powietrznych
IAF Crest.png
Godło Indyjskich Sił Powietrznych
Państwo  Indie
Historia
Sformowanie 8 października 1932
Święto 8 października
Dane podstawowe
Obecny dowódca Air Chief Marshal Norman Anil Kumar Browne
Podporządkowanie Ministerstwo Obrony
Liczebność 170 000 ludzi
1103 samoloty
248 helikopterów
Wojskowy budżet
Kwota 3 160 000 000 USD

Indyjskie Siły Powietrzne (IAF; ang. Indian Air Force; dewanagari भारतीय वायु सेना, Bhartiya Vāyu Senā) – jeden z rodzajów Indyjskich Sił Zbrojnych. Ich głównym zadaniem jest kontrolowanie indyjskiej przestrzeni powietrznej, uzyskiwanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych rodzajów sił zbrojnych. W 2010 roku składały się z 1351 statków powietrznych, ich motto brzmi: Touch the Sky with Glory.

Oznakowania statków powietrznych[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja symboli IAF:
1)1933-1942 2)1942-1945
3)1947-1950 4) od 1950

Tworzenie i II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Indyjskie Siły Powietrzne powstały w Indiach Brytyjskich jako siły pomocnicze dla Royal Air Force w dniu 8 października 1932. Pierwsza eskadra składała się z 5 pilotów i 4 dwupłatowców Westland Wapiti. W czasie II wojny światowej dotychczas wykorzystywane godło RAF zamieniono na niebiesko-błękitne, aby odróżnić się od samolotów japońskich. W tym czasie lotnictwo indyjskie, dysponujące 7 eskadrami w 1943 i 9 w 1945, walczyło z Japończykami na terenie Birmy i Tajlandii, za co w dowód uznania król Jerzy VI nadał im przedrostek "Królewskie".

Pierwsze lata niepodległości (1947-1950)[edytuj | edytuj kod]

Po uzyskaniu niezależności od Imperium Brytyjskiego w 1947 roku, Indie Brytyjskie został podzielony na nowe państwa, hinduską Unia Indyjska i muzułmańskie Dominium Pakistanu. Zasoby siły powietrznych zostały podzielone między nowymi krajami wzdłuż linii geograficznego podziału. Indie zachowały nazwę Royal Indian Air Force, ale trzy z dziesięciu dywizjonów operacyjnych i urządzeń, znajdujących się w granicach Pakistanu, zostały przeniesione do Royal Pakistan Air Force. Godło RIAF zostało zmienione na czakrę Aśoki, czyli koło znajdujące się też w indyjskiej fladze.

W tym samym czasie, wybuchł konflikt między państwami o kontrolę nad stanami Dżammu i Kaszmir. RIAF nie angażowania w walkę powietrzną z pakistańskim lotnictwem, jednak zapewniał transport i bliskie wsparcie powietrzne dla indyjskich żołnierzy.

Kiedy Indie stały się republiką w 1950 roku, przedrostek "Royal" został usunięty z Indyjskich Sił Powietrznych. Zaczęło także obowiązywać obecne godło IAF.

Kryzys w Kongo i wyzwolenie Goa (1960-1961)[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku IAF skierował eskadrę wyposażoną w English Electric Canberra do wsparcia operacji ONZ w Kongo, która pozostała tam do 1966.

Pod koniec 1961 roku rząd indyjski, po wielu latach bezskutecznych negocjacji, zdecydował o zbrojnej aneksji portugalskich enklaw, pozostałości po Portugalskim imperium kolonialnym. Lotnictwo wykorzystało swoje Canberry, Huntery i Vampiry do zniszczenia lotniska w pobliżu Goa, Mystère IV atakowały stanowiska ogniowe w Daman, a Ouragan pas startowy na Diu. Całkowita dominacja w powietrzu pomogła przejąć kontrolę nad okupowanymi stanami w ciągu 36 godzin.

Spory graniczne i zmian w IAF (1962-1971)[edytuj | edytuj kod]

W 1962 roku spór graniczny między Chinami a Indiami doprowadził do wojny, kiedy Chiny zmobilizować swoje wojska przez Indian granicy. Indyjskim planistom nie udało się skutecznie wykorzystać IAF przeciwko inwazji wojsk chińskich. Spowodowało to utratę terytorium na rzecz Chin, zwłaszcza w stanie Kaszmir.

Trzy lata po zakończeniu konfliktu chińsko-indyjskiej, w 1965 roku wybuchła druga wojna z Pakistanem, znana jako druga wojna o Kaszmir. Po raz pierwszy IAF, zamiast skupiać się na wsparciu wojsk lądowych, przeprowadzał niezależne naloty na tereny pakistańskie, narażając się przy tym na ogień przeciwlotniczy. W trakcie całego konfliktu Pakistańskie Siły Powietrzne cieszyły się jakościową przewagą nad bardziej licznymi IAF, Pakistańczycy wykorzystywali głównie amerykańskie North American F-86 Sabre, ale dysponowali też eskadrą naddźwiękowych F-104A, a ich piloci byli lepiej wyszkoleni. Chociaż od 1963 Hindusi posiadali już 10 MiG-21F-13 i 2 MiG-21PF, to ich liczba i niska gotowość operacyjna nie były zagrożeniem dla Pakistańczyków. Pomimo tego IAF był w stanie zapobiec uzyskaniu przez PAF przewagi w powietrzu w strefie konfliktu. W walce powietrznej ciężar przeciwstawienia się F-86 wzięły na siebie myśliwce Hawker Hunter i Folland Gnat. Pakistan zgłosił zniszczenie 113 samolotów IAF, w porównaniu do 73 samolotów straconych przez PAF. Ponad 60% strat IAF miała miejsce w czasie walk nad Kalaikunda i Pathanknot, gdzie większość samolotów została zniszczona na ziemi.

Po wojnie IAF przeszedł szereg zmian w celu uzyskania przewagi nad rywalami. Utworzono siły specjalne, dla zwiększenia możliwości logistycznych zakupiono 72 HS 748, do służby wprowadzono rodzime HAL HF-24 Marut i Ajeet oraz naddźwiękowe MiG-21 i Su-7.

Wojna o niepodległość Bangladeszu (1971)[edytuj | edytuj kod]

W związku z nasileniem ruchu niepodległościowego we Wschodnim Pakistanie od marca 1971 trwała wojna, pod koniec 1971 roku zaangażowały się w nią także Indie (wojna indyjsko-pakistańska). Stan bojowy IAF w dwóch sektorach na wschodzie wynosił wtedy trzy eskadry MiG-21FL, cztery Hawker Hunter, trzy Folland Gnat oraz po jednej z Canberrami i Su-7B. Indie miały lotniczą przewagę liczebną w przybliżeniu 4:1 nad PAF, a na wschodzie nawet 10:1, gdzie stacjonowały jedynie eskadra z 17 Canadair Sabre (F-86). Faktycznie we wczesnej fazie podstawowymi myśliwcami pozostały Huntery i Gnaty, ponieważ MiGi nie posiadały wbudowanego fabrycznie działka, z ZSRR sprowadzono dopiero zasobniki GP-9 z działkami GSz-23-2. W pierwszego starciu z PAF indyjskie Gnaty zestrzeliły dwa Sabre, po strąceniu trzech kolejnych przez Huntery eskadra została rozformowana, a 11 Sabre porzuconych. W grudniu rozpoczęła się regularna wojna, w czasie bitwy o Longewala IAF zniszczył ponad 29 pakistańskich czołgów, 40 transporterów. Przeprowadzono także strategiczne naloty na instalację naftowe w Karaczi, Dam Mangla i gazownię w Sindh. MiG-21FL w pierwszym starciu maszyn ponaddźwietkowych obu państw zestrzelił F-104A.[1] IAF wykonał w tym czasie ponad 6000 lotów bojowych na wschodzie jak i na froncie zachodnim, w tym przez samoloty transportowe i śmigłowce. Pod koniec wojny samoloty IAF rozrzucały ulotki wzywające do kapitulacji, demoralizując wojska pakistańskie na wschodzie. IAF twierdził, że zniszczył 94 samoloty PAF, faktycznie potwierdził tylko 40 maszyn, w tym 2 F-104A zestrzelone przez MiGi-21 i 7 Sabre przez Huntery i Gnaty,[2] IAF stracił 75 samolotów, głównie Hunter, Su-7 i MiG-21, połowa w wyniku ognia z ziemi, a 18 w walce powietrznej,[3] co przy posiadanej przewadze liczebnej i uzyskanej dominacji w powietrzu na wschodzie było uznawane za zwycięstwo.

Wojna o Kargil (1999)[edytuj | edytuj kod]

Podczas konfliktu w stanie Kargil IAF wykorzystywał z powodzeniem swoje Mirage 2000, które mogły wykonywać precyzyjne naloty zarówno w dzień, jak i w nocy. Do ich eskorty wykorzystywano myśliwce MiG-29. W wysokogórskich terenach Mirage spisywały się lepiej niż wykorzystywane równolegle MiG-21 i MiG-27, które poniosły straty w tych walkach. Równocześnie Pakistan nie zdecydował się kontratakować swoimi F-16, dzięki czemu Indie dokonujące nawet 40 lotów dziennie, wyparły pakistańskie siły z Kargilu.

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Siły powietrzne są podzielone na pięć dowództw operacyjnych oraz dwa dowództwa funkcjonalne:

Dowództwa Operacyjne

  • Central Air Command (CAC) - Centralne Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Allahabad, Uttar Pradesh
  • Eastern Air Command (EAC) - Wschodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Shillong, Meghalaya
  • Southern Air Command (SAC) - Południowe Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Thiruvananthapuram, Kerala
  • South Western Air Command (SWAC) - Południowo-zachodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Gandhinagar, Gujarat
  • Western Air Command, Indian Air Force (WAC) - Zachodnie Dowództwo Powietrzne, z siedzibą w Subroto Park, New Delhi

Dowództwa Funkcjonalne

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Obecne[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Samoloty myśliwskie
HAL Tejas.jpg HAL Tejas  Indie lekki myśliwiec wielozadaniowy Mark I 20 Zamówiono 48 sztuk, w sumie zaplanowano zakup 220 sztuk, w 2011 rozpoczęto wprowadzanie do służby, pierwsza eskadra osiągnie gotowość operacyjną w 2013 roku[4][5].
SU-30MKI-g4sp - edit 2(clipped).jpg Su-30 Flanker-H  Rosja
 Indie
myśliwiec wielozadaniowy Su-30MKI 170 Zamówiono 272, samoloty montowane są też przez zakłady HAL w Indiach, 4 maszyny utracono.[6].
IAF Mirage 2000.jpg Dassault Mirage 2000 Vajra  Francja myśliwiec wielozadaniowy 2000H
TH
41
8
Modernizowane za 2,4 mld USD do wersji 2000-5 Mk2. W 2012 w niezależnych wypadkach rozbiły się dwa Mirage 2000TH.
Mikoyan-Gurevich MiG-29UPG Fulcrum, India - Air Force JP7677166.jpg MiG-29 Baaz  ZSRR myśliwiec przewagi powietrznej MiG-29S
UPG
MiG-29UB
49
6
10
Dostarczono 80, 15 utracono w katastrofach. Modernizowane do wersji UPG (radar Żuk-M, nowa awionika, silnik RD-33 serii 3) za 964 mln USD.
Sheeju mig21.JPG MiG-21  ZSRR
 Indie
myśliwiec przechwytujący MiG-21 Bison 151 W sumie od 1963 zakupiono lub wyprodukowano na licencji 946 Migi-21 w wersjach F-13/PF/FL/M/MF i bis oraz U/UM, 477 utracono w wypadkach, co najmniej 4 zestrzelili Pakistańczycy. Zmodernizowane do Mig-21 Bison (radar Phazotron Kopyo, pociski R-27 i R-77), w trakcie zastępowania, planowane wycofanie od 2014.[7][5]
454
Samoloty szturmowe
Mig-27.jpg MiG-27  ZSRR samolot myśliwsko-bombowy MiG-27H 122 Przechodzą płytką modernizacje.
IAF Jaguar.jpg SEPECAT Jaguar  Wielka Brytania
 Indie
samolot myśliwsko-bombowy IS
IM
IB
117
12
31
Dostarczono 168: 35 IS i 5 IB z BAe Warthon, 128 zmontowanych przez HAL jako Shamser (trzech wersji: 89 IS, 27 dwumiejscowych IB i 12 przeciwokrętowych IM uzbrojonych w Sea Eagle), mogą przenosić broń atomową, modernizowane i wyposażane w nowe silniki. W 1979 wypożyczono 18 brytyjskich Jaguar GR1/T2.
282
Specjalnego przeznaczenia
Israel Aircraft Industries 1125 Astra SPX D-CRIS in DUS.jpg IAI Astra 1125  Izrael samolot rozpoznawczy 1125 Astra 1
Indian Air Force Ilyushin Il-78MKI Lofting-1.jpg Ił-78  Rosja
 Izrael
powietrzny tankowiec Ił-78MKI 6 Faktycznie zbudowane w Uzbekistanie, Izraelska instalacja do podawania paliwa wężem giętkim.
Beriev A-50EI Mainstay2009.jpg A-50E/I Phalcon  Rosja
 Izrael
wczesnego ostrzegania i dowodzenia EL/M-2075 Phalcon 3 2 kolejne zamówione.
DRDO AEW&C Embraer ERJ 145.JPG Embraer 145  Brazylia wczesnego ostrzegania i dowodzenia EMB-145I AEW&C 1 Zamówiono 3, dostawy od 2012.[8]
HZ-NR2-GulfstreamIII-304.jpg Gulfstream III  Stany Zjednoczone rozpoznawczy GIV SRA-4 2
13
Samoloty transportowe
IAF-C-17.jpg Boeing C-17 Globemaster III  Stany Zjednoczone ciężki transportowiec C-17A 1 Zamówiono 10, dostawy 2013-2014.[9]
C-130 J.jpg C-130J Super Hercules  Stany Zjednoczone średni transportowiec C-130J
C-130J-30
6 Zamówiono 12, 6 J-30 dla wsparcia sił specjalnych i 6 w wersji bazowej.
Indian Air Force Ilyushin Il-76MD SDS-2.jpg Ił-76 Candid  ZSRR ciężki transportowiec Ił-76MD 17
Indian Air Force Antonov An-32 Karpezo-2.jpg An-32 Cline  ZSRR średni transportowiec An-32 110
Indian Air Force Hindustan HAL-748 Srs2M-LFD Vyas-1.jpg Hawker Siddeley HS 748  Wielka Brytania
 Indie
lekki transportowiec HS 748-100 57
Indian Air Force Dornier 228 SDS-2.jpg Dornier Do 228  Niemcy
 Indie
lekki transportowiec Do 228-201 28
Bbj-VP-BMC-bakersfield-050303-01.jpg Boeing 737  Stany Zjednoczone transport VIP 737-800 BBJ 3 Zastapiły Boeing 737–200.
Indian Air Force Embraer EMB-135BJ Legacy SDS-1.jpg Embraer 135  Brazylia transport VIP 4
Israel Aircraft Industries 1125 Astra SPX D-CRIS in DUS.jpg IAI Astra 1125  Izrael yransport VIP 1125 Astra 1
229
Treningowe
HAL Deepak.jpg HAL HPT-32 Deepak  Indie szkolenie podstawowe HPT-32 70 Wszystkie uziemiono do czasu zamontowania spadochronowego systemu ratunkowego, zastąpią je PC-7 Mk II.
Pilatus PC-7  Szwajcaria szkolenie zaawansowane PC-7 Mk.II 12 Zamówiono 75.
HAL Kiran Aero India-2007.jpg HAL HJT-16 Kiran  Indie szkolenie przejściowe HJT-16 Mk 2 137
Indian Air Force BAE Systems Hawk 132 Lofting-1.jpg BAE Hawk  Wielka Brytania
 Indie
szkolenie zaawansowane AJT Mk 132 66 Zamówiono 126 (20 dla grupy Surya Kiran), w tym 102 mają być zmontowane przez HAL, zastąpiły PZL TS-11 Iskra, w przyszłości HJT-16 Kiran.
289
Zdjęcie Śmigłowiec Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Śmigłowce
Indian air force dhruv helicopter j4042 arp.jpg HAL Dhruv  Indie śmigłowiec wielozadaniowy Dhruv 37 w produkcji.
An Indian Air Force Cheetah evacuating ill J&K Police Personnel. Photograph taken in Bani region of Basoli Tehsil, Kathua District, Jammu and Kashmir, India..JPG Aérospatiale SA 315B Lama  Francja
 Indie
śmigłowiec wielozadaniowy SA 315B Cheetah/Cheetal 10
Chetak(070407-N-4953E-002).jpg Aérospatiale SA 316B Alouette III  Francja
 Indie
Śmigłowiec wielozadaniowy SA-316B 65
Indian Air Force Mil Mi-17-IV SDS-1.jpg Mi-8
Mi-17
 ZSRR śmigłowiec transportowy Mi-8/17
Mi-17V5
110
27
Zamówiono 139 Mi-17V5.
Mil Mi-26.jpg Mi-26 Halo  ZSRR ciężki śmigłowiec transportowy Mi-26 4
Indian Air Force Mil Mi-35 Lofting-1.jpg Mi-35 Hind-E  ZSRR Śmigłowiec bojowy Mi-35 20
273
Zdjęcie Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Bezzałogowe aparaty latające (UAV)
Lakshya PTA.JPG Lakshya PTA  Indie Drona - cel ~10 Zamówiono 23.
Paris Air Show 2007-06-24 n25.jpg IAI Harpy  Izrael UAV przeciwradarowy  ? Niszczyciel radarów z wbudowanym ładunkiem wybuchowym.
Salon du Bourget 20090619 075.jpg IAI Heron  Izrael Strategiczny UAV Heron I/II ~50
IAI-Searcher2.jpg IAI Searcher  Izrael Taktyczny UAV Searcher II ~100+
~160+

Przyszłe[edytuj | edytuj kod]

Maszyny planowane, choć umów jeszcze nie podpisano, więc typy i liczebność może ulec zmienia.

  • 126 wielozadaniowych myśliwców Dassault Rafale (kontraktu nie podpisano)
  • 73 samoloty szkolenia przejściowego HAL HJT-36 Sitara (rozwijany)
  • 56 lekkich samolotów transportowych (następców HS 748)
  • 15 lekkich samolotów transportowych NAL Saras
  • 64 lekkie śmigłowce: AS550 C3 Fennec lub Ka-226T
  • 22 śmigłowce uderzeniowe AH-64E (kontraktu nie podpisano)
  • 15 ciężkich śmigłowców transportowych CH-47F (kontraktu nie podpisano)
  • 6 powietrznych tankowców Airbus A330 MRTT (kontraktu nie podpisano)

Historyczne[edytuj | edytuj kod]

Myśliwce

HAL Ajeet
MiG-23MF
HAL HF-24 Marut
MiG-25
Westland Wapiti - pierwszy samolot IAF.

Szturmowe/Bombowce

Rozpoznawcze

Treningowe

Transportowe

Śmigłowce

Łącznikowe/Współpracy z armią

Bazy lotnicze[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie wykorzystywanych jest ponad 60 baz.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. SUPERSONIC AIR COMBAT
  2. Air Loses of 1971 War.
  3. Indian Air Force Losses in the 1971 War, bharat-rakshak.com.
  4. Wstępna gotowość Tejasów (pol.). altair.com.pl, 2011-01-10. [dostęp 2011-08-27].
  5. 5,0 5,1 Straty jak na wojnie (pol.). altair.com.pl, 2011-08-28. [dostęp 2011-08-28].
  6. Indie wstrzymały loty Su-30MKI (pol.). altair.com.pl, 2011-12-16. [dostęp 2011-12-16].
  7. India sets date for scrapping MiG-21 jets (ang.). spacewar.com, 2012-03-02. [dostęp 2011-11-26].
  8. EMB-145 AEW&C przekazany Indiom
  9. Pierwszy indyjski C-17 przekazany.
  10. PZL TS-11 Iskra (ang.). bharat-rakshak.com. [dostęp 2011-08-27].