Pytanie prejudycjalne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Pytanie prejudycjalne – instytucja z obszaru prawa Unii Europejskiej regulowana przez art. 267 TFUE. Na tej podstawie sądy państw członkowskich Unii Europejskiej zwracają się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi „wykładni Traktatów, ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii”[1][2][3].

Opis instytucji[edytuj | edytuj kod]

Do zadania pytań prejudycjalnych sądy krajowe są uprawnione, a w przypadku, gdy postępowanie toczy się przed sądem, od którego wyroku nie przysługuje odwołanie – są one zobowiązane.

Pytania prejudycjalne mogą dotyczyć dwóch kwestii: wykładni prawa unijnego lub ważności aktów unijnego prawa pochodnego.

Są one zadawane wtedy, gdy w powyższych kwestiach są wątpliwości; z tym jednak zastrzeżeniem, że sąd krajowy sam nigdy nie może orzec o nieważności aktu prawa pochodnego Unii Europejskiej. Tutaj wyłączną kompetencję ma TSUE.

Sąd krajowy może – a nawet, by nie paraliżować pracy TSUE, powinien – poniechać wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym w kwestii, w której TSUE raz już się wypowiedział i brak jest dalszych wątpliwości co do jego stanowiska.

W odpowiedzi na pytanie prejudycjalne TSUE wydaje orzeczenia wstępne, w których interpretuje prawo unijne lub stwierdza ważność albo nieważność aktów unijnego prawa pochodnego. Orzeczenia te mają moc wiążącą dla sądów krajowych, zarówno tych orzekających w sprawie, w związku z rozpoznawaniem której pytanie prejudycjalne zostało zadane, jak i w sprawach rozpoznawanych później przez inne sądy. Sąd krajowy niezgadzający się z treścią orzeczenia wstępnego może jednak wystąpić ponownie z pytaniem prejudycjalnym w kwestii, jaka już została w takim orzeczeniu rozstrzygnięta. Są zatem szczególna postacią precedensów de iure.

Obecnie orzeczenia wstępne są wydawane przez Trybunał Sprawiedliwości; ponadto do ich wydawania może zostać też upoważniony Sąd.

Celem instytucji pytań prejudycjalnych jest zapewnienie prawu unijnemu jedności i efektywności we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.[4][5]

Ważniejsze sprawy[edytuj | edytuj kod]

Sprawa nr 283/81[edytuj | edytuj kod]

Sąd, który miał wątpliwości w sprawie wykładni przepisów w sprawie cywilnej na terenie Włoch chciał zadać pytanie prejudycjalne, by uzyskać orzeczenie TSUE w sprawie danego przepisu prawa wspólnotowego. Jednak zanim to nastąpiło, zadał najpierw pytanie prejudycjalne, o obowiązku zadawania pytań prejudycjalnych do TSUE, z uwagi na to, że nie było pewności, czy sąd ma obowiązek, czy jedynie prawo zadawania tego pytania.

Orzeczenie TSUE brzmiało: Artykuł 177 akp. 3 EWG (obecnie TFUE) powinien być interpretowany w ten sposób, że sąd, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego jest zobowiązany do spełnienia swojego obowiązku przedłożenia pytania, chyba że stwierdził on, że podniesione pytanie nie jest istotne dla sprawy, lub że dany przepis prawa stanowił już przedmiot wykładni przez trybunał (acte éclairé), lub że prawidłowe stosowanie prawa wspólnotowego jest oczywiste i nie pozostawia ono miejsca na jakiekolwiek racjonalne wątpliwości (acte claire).

Sprawa nr 414/07[edytuj | edytuj kod]

Sprawa Magoory (C-414/07) dotyczyła wprowadzonych w polskim prawie wyłączeń w odliczeniu podatku VAT związanego z zakupem paliwa do samochodów używanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Sprawa nr C-293/10[edytuj | edytuj kod]

Było to pytanie prejudycjalne dotyczące możliwości ustanawiania przez prawo państwowe limitów kwotowych w kontekście ubezpieczeń ochrony prawnej[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010).
  2. A. Kuś, Prawo instytucjonalne Unii Europejskiej, s. 368.
  3. M. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w: Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S. M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 40-41.
  4. M. Koszowski, Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w: Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S. M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, s. 40-44.
  5. Zalecenia dla sądów krajowych, dotyczące składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz. Urz. C 338 z 6.11.2012 r.).
  6. Ubezpieczenia ochrony prawnej

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Koszowski: Granice związania orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w: Granice państwa jako granice jurysdykcji w Unii Europejskiej, red. S. M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2012, ISBN 978-83-62897-26-1.
  • Artur Kuś (red.): Prawo instytucjonalne Unii Europejskiej. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2012. ISBN 978-83-7702-488-1.