Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Siedziba Instytutu Historycznego UWr przy ulicy Szewskiej 49

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego – jednostka dydaktyczno-naukowa należąca do struktur Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr. Dzieli się na 12 zakładów i 5 pracowni naukowych. Posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego oraz wnioskowania o nadanie tytułu naukowego profesora. Prowadzi działalność dydaktyczną i badawczą związaną z historią polityczną, społeczną i gospodarczą w jej poszczególnych epokach i różnych aspektach. Instytut oferuje studia na kierunku historia o specjalnościach: amerykanistyka, archiwistyka i zarządzanie dokumentacją, dokumentalistyka konserwatorska, nauczycielska, regionalistyka oraz studia podyplomowe z zakresu historii i wiedzy o Śląsku.[1] Aktualnie na instytucie kształci się 1357 studentów w trybie dziennym i zaocznym[2]. Instytut wydaje własny kwartalnik historyczny Sobótka, który stanowi podstawowe czasopismo dla wszystkich badaczy przeszłości tego regionu[3]. Dysponuje też samodzielną biblioteką instytutową z ok. 133 tys. jednostek inwentarzowych, w tym m.in. 32 tys. woluminów czasopism i 92 tys. woluminów druków zwartych. Zbiór czasopism liczy 1489 tytułów, w tym 69 tytułów bieżących polskich i 38 tytułów bieżących zagranicznych[4]. Siedzibą instytutu jest Pałac Książąt Legnicko-Brzeskich we Wrocławiu, mieszczący się przy ul. Szewskiej 49.

Instytut powstał jako jedna z pierwszych jednostek Uniwersytetu Wrocławskiego w 1945 r., którego twórcami byli naukowcy przybyli w znacznej części z Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Związanych z nim było wielu wybitnych badaczy, m.in.: Władysław Czapliński, Stefan Inglot, Tadeusz Kotula i Henryk Zieliński. Pracownicy naukowi instytutu zajmowali też często najważniejsze stanowiska w hierarchii uniwersyteckiej – rektorów: Marian Orzechowski (1971-1975), Wojciech Wrzesiński (1990-1995) i Romuald Gelles (1999-2002) oraz prorektorów: Jerzy Maroń (2002-2005), Rościsław Żerelik (1999-2002), Krzysztof Nawotka (2005-2008) i Grzegorz Hryciuk (od 2012), wielokrotnie obejmowali też funkcję dziekanów na swoich wydziałach. Instytut początkowo afiliowany był przy Wydziale Filozoficzno-Historycznym, od reorganizacji struktur uniwersyteckich w 1988 przy Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych.

Adres[edytuj | edytuj kod]

Instytut Historyczny
Uniwersytetu Wrocławskiego
ul. Szewska 49
50-139 Wrocław

Władze (2012-2016)[edytuj | edytuj kod]

Dyrektor: prof. dr hab. Rościsław Żerelik
Zastępca Dyrektora ds. dydaktycznych: dr Joanna Nowosielska-Sobel
Zastępca Dyrektora ds. nauki i współpracy z zagranicą: dr Filip Wolański
Zastępca Dyrektora ds. ogólnych: dr Lucyna Harc

Poczet dyrektorów[edytuj | edytuj kod]

prof. Wrzesiński, dyrektor instytutu oraz rektor UWr

Kierunki kształcenia[edytuj | edytuj kod]

Instytut kształci studentów na kierunku historia. Do wyboru są następujące specjalizacje:

  • amerykanistyka
  • archiwistyka i zarządzanie dokumentacją
  • dokumentalistyka konserwatorska
  • nauczycielska
  • regionalistyka.

Instytut prowadzi również następujące studia podyplomowe:

  • Podyplomowe Studium Historii
  • Podyplomowe Studium Wiedzy o Śląsku.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Zakład Antropologii Historycznej[edytuj | edytuj kod]

Zakład Antropologii Historycznej realizuje w ramach programu studiów historycznych zajęcia z metodologii badań historycznych, historii historiografii, podstawy socjologii, informatyki dla historyków. Zakład prowadzi specjalizację przedmiotową: Jednostka, grupa, społeczeństwo w poznaniu historycznym, poświęconą dziejom kultury i społeczeństwa od końca średniowiecza do początku XX w. Ponadto Zakład prowadzi seminaria doktorskie, magisterskie i licencjackie, a także wykłady i konwersatoria problemowe: Miłość staropolska, Elity w Polsce od średniowiecza do początku XX w., Rodzina i gospodarstwo domowe w Polsce nowożytnej, Rodzina w społeczeństwie polskim XVI-XIX w., Przestępczość w Polsce XVI-XVIII w., Wspólne dzieje Polski, Czech i Węgier[5].

Pracownicy:
  • Kierownik: dr hab. Marek Górny, prof. UWr
  • dr Krystyna Górna
  • dr Paweł Klint

Zakład Dydaktyki Historii i Wiedzy o Społeczeństwie[edytuj | edytuj kod]

Zakład Dydaktyki Historii i WOS UWr powstał 28 grudnia 1972 r. decyzją rektora, prof. dra hab. Mariana Orzechowskiego, które weszło w życie 1 stycznia 1973 r. Inicjatorem jego powstania i pierwszym kierownikiem był doc. Karol Fiedor. Zakład Dydaktyki Historii i wiedzy o społeczeństwie koncentruje się na badaniach nad historią nauczania historii, historią wychowania na przestrzeni dziejów, wychowaniem obywatelskim oraz problematyką regionalizmu w dydaktyce historii i WOS oraz problematyki kształcenia nauczycieli. Dotyczą one także skuteczności metod i środków dydaktycznych, sposobów ewaluacji oraz stosowania współczesnych mediów w edukacji. Zakład współpracuje z Uniwersytetem Masaryka w Brnie i Międzynarodowym Stowarzyszeniem Dydaktyków Historii oraz Międzynarodowym Instytutem Badań nad Podręcznikiem Szkolnym w Brunszwiku.[6]

Kierownicy Zakładu
Lata
urzędowania
Kierownik
1 stycznia 19731 września 1979 doc. Karol Fiedor
1 września 197931 sierpnia 1986 doc. Romuald Gelles
od 31 sierpnia 1986 prof. dr hab. Grażyna Pańko
Pracownicy

Zakład Historii Europy Wschodniej[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Zakład Historii Gospodarczej, Demografii i Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Zakład Historii Gospodarczej, Demografii i Statystyki został założony w 1946 r. jako Katedra Historii Gospodarczej i Społecznej przez prof. dra hab. Stefana Inglota. Jego pracownicy naukowi prowadzą badania z zakresu: migracji ze szczególnym uwzględnieniem migracji powojennych, dziejów miast śląskich od poł. XVIII w., historii kobiet śląskich w XIX i XX w., przemian demograficznych i społeczno-zawodowych na Śląsku w XIX i XX w., sprzedaży nieruchomości gruntowych i mieszkalnych w miastach wojewódzkich ziem zachodnich i północnych Polski w latach 1990-2008, tworzenia się rynku nieruchomości, migracji powojennych na ziemiach polskich, epoki staropolskiej (XVI-XVIII w.), historii mentalności, społecznej roli Kościoła, dziejów podróży oraz oświaty, wychowania, historii medycyny, polskiej myśli ekonomicznej w okresie staropolskim, literatury rolniczej, pieniądza i bankowości emisyjnej w XX w. i biografistyki historii gospodarczej[7].

Kierownicy Zakładu
Lata
urzędowania
Kierownik
1946-1972 prof. dr hab. Stefan Inglot
1972-1995 prof. dr hab. Zbigniew Kwaśny
1995-2002 dr hab. Marek Górny, prof. UWr
od 2002 prof. dr hab. Elżbieta Kościk
Pracownicy:

Zakład Historii Kultury Materialnej[edytuj | edytuj kod]

Zakład Historii Kultury Materialnej powstał w październiku 2004 r. Od początku swego istnienia kieruje nim dr hab. Jan Kęsik, prof. UWr. Jest to interdyscyplinarny zespół składający się z historyków, historyków sztuki, prawników oraz architektów, specjalizujących się w zakresie historii architektury i rewitalizacji zabytków. Badania nad kulturą materialną obejmują sferę aktywności materialnej człowieka. Utworzenie Zakładu umożliwiło stworzenie zespołu zajmującego się historią kultury materialnej od średniowiecza aż po epokę industrialną i postindustrialną. Działalność Zakładu jest ściśle powiązana z realizowaną na studiach historycznych specjalnością zawodową – dokumentalistyka konserwatorska. W jej ramach przygotowywani są specjaliści w zakresie ochrony dóbr kultury materialnej[8].

Pracownicy:

Zakład Historii Najnowszej[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Zakład Historii Polski i Powszechnej do XV w.[edytuj | edytuj kod]

Zakład Historii polski i Powszechnej do XV w. powstał w 1945 r. jako jeden z pierwszych na terenie Instytutu Historycznego. Jego twórcami była para mediewistów: Ewa Maleczyńska i Karol Maleczyński.

Kierownicy Zakładu
Lata
urzędowania
Kierownik
1945-1970 prof. zw. dr hab. Ewa Maleczyńska
1970-1979 prof. dr hab. Roman Heck
1979-2001 prof. zw. dr hab. Lech Tyszkiewicz
od 2001 prof. zw. dr hab. Mateusz Goliński
Pracownicy:

Zakład Historii Polski i Powszechnej od XVI do XVIII w.[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Zakład Historii Polski i Powszechnej od XIX i XX w.[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Zakład Historii Starożytnej[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Zakład Historii Śląska[edytuj | edytuj kod]

Zakład Historii Śląska został założony w 1953 r. w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, co związane było z pracami nad wielotomową Historią Śląska. W 1965 r. Instytut Historii PAN zlikwidował swoje struktury we Wrocławiu, na mocy porozumienia zawartego między Polską Akademią Nauk a Uniwersytetem Wrocławskim Zakład został przeniesiony do tego ostatniego i włączony w struktury Instytutu Historycznego. Realizacja kolejnych tomów Historii Śląska była do 1989 r. największym osiągnięciem naukowo-wydawniczym zakładu, decydowała również przez szereg lat o jego charakterze; dysponował m.in. etatami "niedydaktycznymi". W latach 90. XX w. największym osiągnięciem zakładu były trzy tomy dzieła Mieczysława Patera o polskich postawach i dążeniach narodowych na Śląsku. W 2002 r. ukazała się nowa, jednotomowa Historia Śląska pod redakcją Marka Czaplińskiego[9].

Kierownicy Zakładu
Lata
urzędowania
Kierownik
1965-1977 prof. zw. dr hab. Stanisław Michalkiewicz
1977-1981 prof. zw. dr hab. Józef Andrzej Gierowski
1981-2001 prof. zw. dr hab. Mieczysław Pater
2001-2012 prof. zw. dr hab. Marek Czapliński
od 2012 dr hab. Gabriela Wąs, prof. UWr
Pracownicy:

Zakład Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki[edytuj | edytuj kod]

Pracownicy:

Pracownia Bibliografii Historii Śląska[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni

Pracownia Atlasu Historycznego[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni:
  • kierownik: prof. dr hab. Grzegorz Strauchold

Pracownia Badań nad Dziejami Zakonów i Kongregacji Kościelnych[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni:

Pracownia Badań nad Polską Emigracją w Niemczech po 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy:
  • Kierownik: prof. dr hab. Krzysztof Ruchniewicz

Pracownia Dziejów Kościołów i Mniejszości Narodowych[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni:

Pracownia Badań nad Wczesnymi Dziejami Europy Środkowej[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni

Pracownia Dokumentacji Dziedzictwa Kulturowego[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni

Pracownia Edytorstwa Źródeł Historycznych[edytuj | edytuj kod]

Skład osobowy Pracowni

Pracownia Komputerowa[edytuj | edytuj kod]

Pracownia powstała w 1996 r. Jej kierownikiem od początku jest dr hab. Marek Górny, prof. UWr.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Instytut Historyczny UWr od początku swojego istnienia mieści się w Pałacu Książąt Legnicko-Brzeskich we Wrocławiu, mieszczącym się przy ulicy Szewskiej 49. Budynek powstał w średniowieczu jako miejska rezydencja Piastów legnicko-brzeskich. W XIX w. został przebudowany, mimo to zachowując sklepienia gotyckie, renesansowe detale, sklepienia ze sztukatorską dekoracją barokową[10].

Doktoraty honoris causa UWr przyznane z inicjatywy instytutu[edytuj | edytuj kod]

Instytut Historyczny UWr był inicjatorem przyznania siedemnastu godności doktora honoris causa uczelni:

Byli pracownicy Instytutu Historycznego[edytuj | edytuj kod]

Znani absolwenci[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Oferta edukacyjna IH UWr na rok akademicki 2009/10
  2. Stan na 30.11.2008 r., – źródło BIP UWr
  3. Informacja na stronie IH UWr.
  4. Dane na 1.10. 2009 r. – źródło Biblioteka IH UWr
  5. Informacja na stronie Zakładu Antropologii Historycznej UWr.
  6. Informacja na stronie Zakładu Dydaktyki Historii i WOS UWr
  7. Informacja na stronie Zakładu Historii Gospodarczej, Demografii i Statystyki UWr.
  8. Informacja na stronie Zakładu Historii Kultury Materialnej
  9. Informacja na stronie Zakładu Historii Śląska UWr.
  10. Kalendarz Akademicki Uniwersytetu Wrocławskiego, Rok akademicki 2006/2007.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]